Vitiligo Vitiligo deriyi boyayan maddenin(pigment ) kaybı nedeniyle, cildin beyazlaşması ile seyreden birhastalıktır. Vitiligo vücudun herhangi bir yerini tutabilir. Genelliklevücudun her iki yanı da tutulur. En sık olarak yüz, dudak, el, kol,bacak ve cinsel bölge tutulur.
Kimler vitiligoya yakalanır? Vitiligo her yüz kişiden 1-2 sini etkiler. Etkilenen kişilerin yarısı20 yaşın altındadır ve etkilenen beş hastadan birinin ailesinde buhastalık tablosu vardır. Bu hastalık otoimmün (vücudun pigmenthücrelerine antikor oluşturduğu) bir hastalıktır. Vitiligosu bulunanhastaların çoğu sağlıklı olmasına rağmen bazı hastalarda guatrhastalığı gibi otoimmün hastalıklar vardır.
Derinin rengini ne belirler? Derideki melanosit denen hücrelerden üretilen melanin adlı maddederimizin rengini(açık veya koyu renkli) oluşunu belirler. Melanositdenen bu hücreler ölür veya melanin salgılayamazlarsa derinin rengigiderek açılır ve sonunda tamamıyla beyazlaşır.
Vitiligo nasıl gelişir? Tipik olarak vitiligolu deri bölgelesi süt beyazı renktedir. Bununlabirlikte pigment kaybının derecesine göre renk değişebilir. Lekeleriniçinde farklı renk tonları bulunabilir ve etrafı daha koyu bir sınırlaçevrili olabilir.
Vitiligo genellikle hızlı bir pigment kaybı ile başlar. Bu süreçbilinmeyen bir nedenle pigment kaybının durmasına kadar sürer.
Hastalığın seyri ve şiddeti kişiden kişiye değişir. Açık tenlikişilerde hastalık genellikle yazın deri bronzlaşınca ortaya çıkar.Esmerlerde ise hastalık daha belirgindir. Bazı hastalarda derinintamamı beyazlaşır.Şiddetli olgularda pigment kaybı tüm vücudu kaplar.Pigment kaybının ne kadar olacağını belirleyen bir bulgu yoktur.
 |
| El sırtında vitiligo |
Vitiligo nasıl tedavi edilir? Bazen en iyi tedavi hastaya herhangi bir tedavi uygulamamaktır.Özellikle açık tenli olan kişilerin sadece güneşten koruyucu kremlerikullanması bile yeterli olabilir. Derinin hastalıklı alanları güneşışınlarına karşı korumasızdır. Bu alanlarda kolaylıkla güneş yanığıgelişebilir. Koruma amacıyla en az 30 faktörlü güneşten koruyucularkullanılmalıdır.
Vitiligo lekeleri çeşitli makyaj malzemeleri, kendiliğinden bronzlaşmasağlayan kremler ile kamufle edilebilir. Bu yöntemlerle hastalık tedaviedilmez, fakat lekelerin görünümü düzeltilir. Küçük alanlara iğnelerlederi rengini verecek maddeler enjekte edilebilir. Bu yöntem özellikleküçük alanlarda etkili bir yöntemdir.
Eğer güneşten koruyucular ve kamuflaj yöntemleri etkisiz kalırsa diğertedavi yöntemleri uygulanabilir.Tedavide yeniden normal birpigmentasyon sağlanması amaçlanır. Bu yöntemlerin hiç birisi kalıcıçözüm vermez.
Çocuklarda vitiligonun tedavisi Çocuklarda genellikle agresif tedaviler uygulanmaz. Güneştenkoruyucular veya kamuflaj en iyi tedavi yöntemidir. Lokalkortikosteroidler dikkatli gözlem altında kullanılabilir. PUVA tedavisi12 yaşın altında tavsiye edilmez ve bu tedaviye başlamadan evvelriskleri ve faydaları dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.
Yeniden pigmentasyon Tedavisi Kortikosteroid içeren kremler ufak alanların tedavisinde uzun sürekullanılabilir. Uygulamanın kapalı yapılması yan etkilere nedenolabilir. Bu ajanlar muhakkak bir Dermatolojj Uzmanı'nın denetimindekullanılmalıdır.
PUVA-PUVA denen bir tedavi yönteminde hastaya psorelen içeren bir hapverilir. Psorelen deriyi ışığa hassas hale getirir. Daha sonra hastamorötesi ışığın bir tipi olan ultraviyole A ışığına maruz bırakılır. Butedavi için özel ekipman gerekir. Yüz, üst kol, üst bacak, gövde gibialanlarda % 50-70 oranında iyileşme olur. Eller ve ayaklar ise tedaviyekötü cevap verir. PUVA tedavisi Dermatoloji Uzmanının gözetimindeyapılmalıdır. Güneş yanığına benzer şikayetler görülebilir. Uzun vadedederide çillenmeye ve cilt kanseri riskinin artmasına neden olabilir.UVA göze de zararlı olduğundan UVA filtresi olan gözlükler seanssırasında ve dışarı güneşe çıkıldığında kullanılmalıdır. Bu gözlüklerinkullanımı katarak gelişimini engeller. 12 yaşın altında, hamilelerde vebebek emziren kadınlarda PUVA tedavisi uygulanamaz.
Dar bant UVB- Bu tedavi şeklinde haftada 2-3 seans bir kaç ay boyunca tedaviyealınır Bu tedavinin şu an geniş kullanımı yoktur. Butedavi yöntemiözellikle çocuk hastaları tedavi etmekte kullanılabilir.
Grafting- Normal sağlıklı derinin sağlıksız alana cerrahi yollarla aktarılması(grafting) az sayıda hastada faydalı olabilen bir yöntemdir. Ayrıcahastalıklı alanın tamamında homojen bir renk dönüşü olmaz.
Diğer tedavi yöntemleri Diğer tedavi şekilleri arasında, bağışıklık sistemini düzenleyenmaddeler içeren kremlerin kullanımı vardır. Güvenli olduğundançocuklara ve göz kapağına da uygulanabilir. Excimerlaser de tedavi dedenenebilir.
Depigmentation TedavisiVitiligosu çok yaygın olan olgularda deri renginin hidrokinon denen birkimyasal ilaç ile tamamen açılması da alternatif bir yöntemdir. Fakattedavi bir yıl sürebilir ve sonuç kalıcıdır.
Vitiligo kesin olarak tedavi edilebilir mi? Günümüzde vitiligonun nedeni bilinmemektedir, bununla beraberhastalığın ailesel bir özelliği vardır. Hastalığı tedavi edecek çeşitliyöntemler bulunmasına rağmen, hastalığın kesin bir tedavisi yoktur.Vitiligo ile ilgili yapılan araştırmalar halen sürmektedir.
Anahtar kelimeler: vitiligo, ciltte beyaz lekeler, cilt beyazlaşması
