|
boxcigar
|
 |
« :» |
|
Ürtiker (Kurdeşen)
Ürtiker vücudun herhangi bir yerinde gruplar halindeoluşan, solukkırmızı renkli kabarıklıklardır. Bu döküntü bir kaç saat içindegeriler. Eski bir döküntü solarken yerine yenileri çıkabilir. Boyutlarıbir kalem arkası büyüklüğünden, bir tabak büyüklüğüne kadar değişebilirve birleşerek büyük alanlar oluşturabilirler. Genellikle kaşıntılıdır,fakat yanma ve batma hissi de olabilir.
Ürtiker kan plazmasının derideki küçük damarlardan dışarı çıkmasısonucu oluşur. Bu duruma histamin denen kimyasal maddenin salgılanmasıneden olur. Histamin mast hücresi dediğimiz hücrelerden salgılanır.allerjik reaksiyonlar, yiyeceklerin içinde bulunan bazı kimyasalmaddeler ve bazı ilaçlar histamin salınımına neden olabilir. Bazenürtikerin neden oluştuğu saptanamayabilir.
Ürtikeroldukça yaygındır. İnsanların % 10-20 si yaşamı boyunca en az bir kezürtiker atağı geçirir. Bir çok atak bir kaç gün veya haftada geriler.Bazen de yıllarca sürebilir.
Ürtiker göz etrafında, dudakda, cinsel bölgede geliştiğinde aşırıbir şişliğe neden olur. Bu durum hastaları korkutmasına rağmen,genellikle 24 saat içinde geriler. Bununla birlikte nefes almakta veyutkunmakta zorluk var ise acilen bir doktora başvurulmalıdır.
Akut Ürtiker
Altı haftadan kısa süren ürtikere akut ürtiker denilir. Bu tipürtikerlerde genellikle ürtikere sebep olan neden bulunabilir. En sıkrastlanılan neden gıdalar, ilaçlar ve enfeksiyonlardır. Böcekısırıkları ve bazı iç hastalıkları ile birlikte görülebilir. Diğernedenler ise basınç, soğuk ve güneş ışınlarıdır.
Gıdalar
En sık ürtiker yapan gıdalar fındık, çikolata, balık, domates, yumurtave süttür. Pişmemiş yiyecekler pişmişlere göre daha sık olarakreaksiyona neden olur. Gıdalara eklenen katkı maddeleri ve koruyucularda ürtikere neden olabilir.
Ürtiker neden olan yiyeceğin yenilmesinden bir kaç dakika ile 2 saatarasındaki bir sürede meydana gelir. Bu süre gıdanın sindirimsisteminden emilme süresine göre değişir.
İlaçlar
Antibiyotik, ağrı kesici,sakinleştirici ve idrar söktürücü ilaçlar sıklıkla ürtikere neden olur.Anti asit denen mide ilaçları, romatizmada kullanılan ilaçlar,vitaminler, göz ve kulak damlaları, kabızlık ilaçları vajinal fitillerürtiker nedeni olabilir. Bu tip bir döküntünüz olduğunda doktorunuzakullandığınız ilaçları söylemek önemlidir.
Enfeksiyonlar
Bir çok enfeksiyon ürtikere neden olabilir. Çocuklarda soğuk algınlığı en sık rastlanılan nedendir.
Kronik ürtiker
Altı haftadan fazla süre devam eden ürtikere kronik ürtiker denilir. Butip ürtikerin nedenini bulmak, akut ürtikere göre çok zordur. Kronikürtilerli hastaların çok azında etken saptanabilir. Doktorunuzürtikerin sebebini bulmak için size bir takım sorular soracaktır.Hastalığa ait spesifik bir test bulunmadığından doktorunuz sizesoracağı sorular ve muayene bulgularına göre bazı testler isteyecektir.
Fiziksel ürtikerler
Ürtiker güneş ışınları,sıcak, soğuk, basınç, titreşim ve egzersize bağlı olarak gelişebilir.Güneş ışınlarına karşı gelişen ürtikere solar ürtiker denilir. Bu durumnadiren görülür ve güneşe maruz kalındıktan bir kaç dakika sonrasındagelişir ve bir iki saat içinde geriler. Soğuğa karşı gelişen ürtikerdaha yaygındır. Bu tip ürtiker soğuğa maruz kaldıktan sonra derininısınması ile ortaya çıkar. Eğer soğuk vücudun geniş alanınıetkilemişse, çok fazla histamin salgılanır ve bu durum nefes darlığı,yaygın kızarıklık, yaygın ürtiker ve bayılmaya neden olabilir.
Dermografik ürtiker
Deride yapılan birovuşturma veya bir herhangi bir cisim ile bastırıldığında bu alandaürtiker gelişmesi dermografizm olarak bilinir. Bu durum toplumda % 5oranında görülür. Özellikle genç bayanlarda aylarca hatta yıllarcadevam edebilir.
Tedavi
En iyi tedavi etkenin saptanması ve buetkenden sakınılmasıdır. Bu kolaylıkla yapılamaz ve bazen imkansızdır.Doktorunuzun yazacağı antihistaminik dediğimiz ilaçlar genellikleürtikerde iyileşme sağlar. Ürtikerin oluşmaması için en iyi yolanthistaminiklerin düzenli bir şekilde alınmasıdır. Doktorunuz size enuygun olan bir veya birden fazla antihistaminik seçeneğinireçeteleyebilir. Şiddetli olgularda epinefrin veya kortizonenjeksiyonuna ihtiyaç duyulabilir.
Anahtar kelimeler: ürtiker, kurdeşen, kaşıntı, allerjik ürtiker, allerjik ürtiker
|
