Su Destani

[boxcigar]

Şu Destanı


Şu destanı M.Ö. 330-327 yıllarındaki olaylarla bağlantılıdır. Butarihlerde Makedonyalı İskender, İran�ı ve Türkistan'ı istilâ etmişti.Bu dönemde Saka hükümdarının adı Şu idi. Bu Destan Türklerinİskender�le mücadelelerini ve geriye çekilmeleri anlatılmaktadır.Doğuya çekilmeyen 22 ailenin Türkmen adıyla anılmaları ile ilgili sebebaçıklayıcı bir efsane de bu destan içinde yer almaktadır. KaşgarlıMahmud Divan ü Lügat-it Türk'de İskender�den Zülkarneyn olarakbahsetmektedir. Destanın tesbit edilebilen kısa metni şöyleözetlenebilir:

İskender, Türk memleketlerini almak üzere harekete geçtiğindeTürkistan'da hükümdar Şu isminde bir gençti. İskender�in gelip geçicibir akın düzenlediğine inanıyordu. Bu sebeble de İskender�le savaşmakyerine doğuya çekilmeği uygun bulmuştu. İskender�in yaklaştığı haberigelince kendisi önde halkı da onu izleyerek doğuya doğru yol aldılar.Yirmi iki aile yurtlarını bırakmak istemedikleri için doğuya gidenlerekatılmadılar.

Giden gurubun izlerini takip ederek onlara katılmaya çalışan iki kişibu 22 kişiye rastladı. Bunlar birbirleriyle görüşüp tartıştılar. 22kişi bu iki kişiye: "Erler İskender gelip geçici bir kişidir. Nasılolsa gelip geçer , o sürekli bir yerde kalamaz. Kal aç" dediler. Bekle, eğlen, dur anlamına gelen "Kalaç" bu iki kişinin soyundan gelen Türkboyunun adı oldu. İskender Türk yurtlarına geldiğinde bu 22 kişiyigördü ve Türk'e benziyor anlamında " Türk maned " dedi. Türkmenlerinataları bu 22 kişidir ve isimleri de İskender�in yukarıdaki sözündenkaynaklanmıştır.

Aslında Türkmenler, Kalaçlarla birlikte 24 boydur ama Kalaçlarkendilerini ayrı kabul ederler. Hükümdar Şu Uygurların yanına gitti.Uygurlar gece baskını yaparak İskender�in öncülerini bozgunauğrattılar. Sonra iskender ile Şu barıştılar. İskender Uygurşehirlerini yaptırdı ve geri döndü. Hükümdar şu da Balasagun'a dönerekbugün şu adıyla anılan şehri yaptırdı ve buraya bir tılsım koydurttu.

Bugün de leylekler bu şehrin karşısına kadar gelir, fakat şehri geçipgidemezler. Bu tılsımın etkisi hâlâ sürmektedir. Bu destana göreİskender Türkistan'a geldiğinde Türkmenlerin dışındaki Türkler doğuyaçekilmişlerdi. İskender Türkistan'da mukavemetle karşılaşmamış busebeble de ilerlememiştir. Büyük ölçüde çadırlarda yaşayan Türklerİskender�in seferinden sonra şehirler kurmuş ve yerleşik hayatıgeliştirmişlerdir.