|
boxcigar
|
 |
« :» |
|
Stresle Güçlenmek Stresaraştırmalarıyla tanınan Hans Seyle de stresi ‘organizmanın herhangibir duruma karşı gösterdiği sıradışı tepki’ olarak anlatır. Beyingenellikle olaylara iki tepki ile karşılık verir: Savaş ya da kaç. Heriki halde de insan sıkıntı yaşamaktadır. Bu durumda beyin tarafındanotomatik bir şekilde ve bilinçli olarak gerçekleşmeyen iki hormonsalgılanır. Stres hormonları da denilen adrenalin ve noradrenalin,sistemin tekrar dengeye gelmesini amaçlamaktadır. Beyin bu iki hormonusalgılamakla bedeni, kısa bir süre de olsa, bilinçaltının etkisindenkurtarmaya yardımcı olur. Tehlike algılaması Savaş ya da kaç durumları,beyin tarafından tehlike olarak algılanır. Bilinçaltının birincigörevinin bedeni korumak olduğu düşünülerek, vücut topyekün alarmhaline girer. Stres hallerinde yaşanan başka bir olumsuzluk da,bilinçaltının hakim olması dolayısıyla, kontrol dışı düşüncelerin zihnehücum etmesidir. Kişi genellikle ne yapacağını şaşırır. Etrafındandestek ister. Öyle bir tavır sergiler ki, yanında bulunanlar da birpanik atmosferine girdiklerinden yardım etmeleri gerektiğini pekdüşünemezler. Aslında stres halinde kişi kendisi ile baş başadır.Barbara J. Braham, Stres Yönetimi adlı çalışmasında alarm halindekigörüntüyü resmeder: “Kalp atışı hızlanır, kan el ve ayaklardan çekilirve derin kas gruplarında birikir. Ayrıca gözbebekleri büyür, çenekasılır, kan dolaşımına çok yüksek miktarda adrenalin, şeker ve yağkarışır. Solunum yavaş, derin diyafram solunumundan, yüzeysel göğüssolunumuna dönüşür.” Hayati bir tehlike söz konusu ise, örneğin birtrafik kazası halinde bu sistemin çalışması, vücudun sağlığı açısındanönemlidir. Çalışmaması ise bir felaket olarak nitelendirilebilir. Ancakhayati olmayan durumlarda, sistemin sık sık çalışması, bedeniyıpratmaktan başka bir şey değildir. Stresi kontrol Peki stres halindene yapılır? Öncelikle psikolojik bir zorlanma olduğunun farkınavarılması
gerekir. Yani kişi kendi kendine ‘Şu an bir stresiçerisindeyim. Bunu atlatmam gerekir.’ düşüncesini tekrarlamalıdır. Bu,kişinin, olayın farkına varmasını sağlar. Ardından zihnindeki kontroldışı düşünceleri kontrol etmek için, zihne bilinçli olarak bir emirvermelidir. Bilinçaltı, bilincin emri altında olduğundan, verilecek herdirektif hemen yerine getirilecektir. Kontrol dışı düşüncelerin zihiniçinde cirit atmalarını engellemek için ‘dur’ denilmesi yeterlidir.Üçüncü aşama olarak, yine bilinçli bir şekilde bilinçaltına direktiflervermeye devam edilmelidir: ‘Sakin ol. Telaşlanmaya gerek yok. Her şeykontrol altında.’ Bu tip emirler de bilinçaltı tarafından derhal yerinegetirilecektir. Dördüncü aşamada artık stres bir dereceye kadar kontrolaltındadır. Ancak etkisini tamamen yok etmek için son darbevurulmalıdır. Geçici bir durumla karşı karşıya olunduğuhatırlanmalıdır. ‘Bir hafta, bir ay, bir yıl sonra bu stres halininkişisel tarih içerisindeki yeri nedir?’ sorusu sorulmalıdır. Genelliklebu şekilde soru sorulduğunda ve geniş bir perspektiften bakıldığında,içinde bulunulan stres durumu denizdeki damla hükmüne düşecektir. Sonaşamada, stres halini yönetme ve ondan istifade etme söz konusudur.Örneğin trafik sıkışıklığı yaşayan bir kimse, yukarıda sayılanaşamaları geçtikten sonra, araç içerisinde neler yapabileceğinidüşünebilir. Yanında kitap varsa okuyabilir. İşle ilgili kafasınatakılan bir sorun için alternatif üretmeye çalışır. Stresten kaçmakyerine onu yönetmek, kişiyi daha
da güçlendirecektir
makale adresi: kisiselbasari.com/Yazi.asp?ID=754
|
