AşçılıktaAyşe’nin üstüne yoktur. Özellikle, ailesinden öğrendiği gibi, etin heriki yanından bir parça keserek hazırladığı rostonun tadına doyum olmaz.Bir gün Ayşe rosto pişirirken arkadaşı çıkageldi. Eti özenle kesipbiçerken onu hayretle izleyen arkadaşı,"Neden öyle yapıyorsun?" diyesorunca Ayşe,"Çünkü, annem hep öyle yapar," diye yanıtladı. Ancak,annesinin neden öyle yaptığı sorusu da o anda kafasına dank etti.
Birkaçgün sonra Ayşe annesini ziyarete gitti. Bir süre hoşbeş ettiktensonra,"Anne, rostoyu pişirirken neden önce etin kenarlarınısıyırıyorsun?" diye sordu.
Annesinin yanıtı,"Çünkü, annem dehep öyle yapar," oldu. Ayşe için bu konuyu açıklığa kavuşturmak artıkkaçınılmaz olmuştu. Hemen kalkıp telefonu kaptı ve anneannesini aradı."Anneanneciğim, rosto yaparken neden işe etin kenarlarını sıyırarakbaşladığını söyler misin?" dedi.
Yaşlı kadın bir an kafasını toparlamaya çalıştı ve ardından, "Başka bir çarem yoktu, çünkü tencerem çok küçüktü," dedi.
Ayşe’nınrosto öyküsü insanların öğrenme sürecindeki kimi gariplikleri açıkçagözler önüne seriyor. İnsanoğlu her nedense başkalarının davranışlarınıhiç sorgulamadan benimseyip aynen uygulamaya eğilimli. Bu eğilimözellikle küçük yaşlarda kendini çok daha belli ediyor.
Sorgusuzsualsiz başkalarına öykünmek, ilk bakışta insana çok aptalca gelse de,hepimiz Ayşe gibi mantıklı herhangi bir nedene dayanmadan aptalcaşeyler yapıyoruz.
Ne var ki, Macar Bilimler Akademisiruhbilimcilerinden Gyorgy Gergely ve Londra Üniversitesi’nden GergelyCsibra, bu konuya çok daha farklı yaklaşıyorlar.
Onlara göre,başkalarını aynen taklit etme özelliği insanoğlunun sahip olduğu enönemli değerlerden biri. Gergely ve Csibra insan türünün bilgi veyetenekleri edinip başkalarına aktarabilen tek canlı türü olduğunainanıyorlar.
Dahası, insanları öteki canlılardan farklı kılanzengin kültürel yaşamın özünde eğitbilim (pedagoji) adı verilen bugündelik eğitimin yattığına dikkat çekiyorlar.
www.hurriyet.com.tr
