Sivilce (Akne Vulgaris) Akne tıkalı gözenekler(siyah ve beyaz noktacıklar), kırmızı kabarcıklar, iltihaplıkabarıklıklar ve derinin derin tabakalarında kistlerle seyreden birhastalıktır. Hastalık genellikle yüzde, boyunda, göğüste, sırtta,omuzlarda ve hatta kolların üst bölgesinde görülebilir. Ergenlikdöneminde bir çok kişide sivilce vardır. Bununla birlikte 20'li yaşlarakadar, hatta kırk yaşına kadar sivilce görülebilir. Akne birkaç yıliçinde tedavi edilmeden geriler, fakat bu süreçte tedavisiz kalmayagerek yoktur. Ayrıca tedavi edilmeyen sivilce iz bırakabilir.
Akne yaşamı tehdit eden bir hastalık olmadığı halde, hastayı psikolojikaçıdan negatif etkiler. Ayrıca sivilceler ciddi ve kalıcı izlerbırakabilir.
 |  |
| Yüzde ve sırtta sivilce |
Akne nasıl oluşur?Erkeklerde ve bayanlarda erkeklik hormonu ergen dönemde artarak, yağbezlerini uyarır ve büyümesine neden olur.Yağ bezlerinin sık olduğuyüz, sırt ve göğüs gibi alanlarda akne sıkgörülür. Nadiren akne hormonbozukluklarla birlikte görülebilir.
Yağ bezleri folikül dediğimiz saçı da içeren bir kanalda bulunur. Yağbezleri sebum denen yağlı bir maddeyi salgılarlar, bu madde kanalboyunca ilerleyerek deri yüzeyindeki gözeneklerden atılır. Yağ bezikanalının deriye açıldıkları yere por denilir. Kanaldan salgılanan yağve yine kanaldan atılan ölü deri hücreler ile birleşerek derigözeneklerini tıkar. Böylece bu kanalda rahatlıkla bakteri ürer. Bubakterilerin ürettiği kimyasal maddeler yağ bezinde iltihabi reaksiyonuuyarır ve böylelikle kanalın duvarı çatlar. Sebum, bakteri ve ölühücrelerin deri içinde dağılımı kızarıklık, şişme ve iltihabireaksiyona neden olur.
TemizlemeDerideki siyah noktalar yağ foliküllerinin deriye açıldıkları yerde yağve ölü hücrelerin oluşturduğu tıkaçlar sonucunda gelişir ve siyahnoktaların kirle alakası yoktur. Normal bir cilt bakımı için cildin ikikere sabunla yıkanması gerekir. Akne kirden kaynaklanmaz. Cildi çok sıkve şiddetli yıkamak aknenin kötüleşmesine neden olur.
DiyetAkne yediğimiz yiyeceklerden kaynaklanmaz. Akne yiyeceklerden bağımsızolarak kendiliğinden iyileşebilen veya kötüleşebilen bir hastalıktır.Tek başına yapılan diyet akneyi kontrol etmeye yetmez. Fakat akneniziarttıran gıdaları saptadıysanız, bu yiyeceklerden uzak durulmalıdır.Herkeste olduğu gibi akneli hastalara da dengeli beslenme tavsiyeedilir.
GüneşBronzlaşmak akneyi baskılar, fakat bu durum geçicidir. Güneş erken deriyaşlanmasına ve kansere neden olduğundan güneşte ve solaryumda yanmakönerilmez. Bu nedenle akneli hastalar güneş altındayken, yağsız jelveya losyon tarzında güneşten koruyucular kullanmalıdırlar.
KozmetiklerEğer bir nemlendirici veya fondöten kullanıyorsanız bu ürünün yağsız subazlı olduğundan emin olun. Üzerinde not-komedojenik( siyah noktaoluşturmaz) veya non-acnegenic ibaresi bulunan ürünleri kullanın. Hergece makyaj malzemenizi su ve sabunla temizleyiniz. Benzoil peroksit,salisilik asit ve kükürt içeren losyonlar güvenle kullanılabilir. Pudraiçermeyen yağsız ürünler kapatıcı olarak kullanılabilir. Saç spreyiveya jellerini uygularken yüz bölgesi korunmalıdır.
TedaviAknenin kontrolü uzun bir süreyi alır. Bütün sivilce tedavilerisivilceden korunmayı sağlar.Çıkan sivilceler kendiliğinden iyileşirler.Bu iyileşme zaman alır. Eğer sivilceleriniz 6-8 haftada iyileşmezse,tedavi değiştirilmelidir. Dermatoloji uzmanınızın tercih ettiği tedaviaknenizin tipi ve şiddetine göre değişir. Ara sıra akne benzeri birdöküntü makyaj malzemeleri, losyonlar veya ağızdan kullanılanilaçlardan dolayı gelişebilir. Dermatoloji Uzmanınıza derinizeuyguladığınız veya ağızdan kullandığınız tedaviler hakkında bilgivermeniz gerekir.
Dermatoloji Uzmanınız A vitamini ve benzol peroksit içeren ve yağbezlerinin tıkanıklığını açan ve bakteri üremesini engelleyen krem, jelve losyonlar reçete edebilir. Bu ürünler ciltte kuruma ve soyulmaya yolaçarlar. Dermatoloji uzmanı bu ürünlerin doğru kullanımı ve yanetkilerinden korunmak için gerekli bilgileri size belirtecektir.
Antibiyotiklerde akne tedavisinde deriye uygulanabilir. Bu ürünler dahaşiddetli akne vakalarında kullanılır. Kist dediğimiz deri altındaağrılı kitleler var ise dermatoloji uzmanınız bu kistlere kortizonenjeksiyonu yapabilir.
Doktorunuz sivilcelerinizin içini boşaltabilir ve siyah ve beyaznoktalarınızı temizleyebilir. Kendi kendinize sivilcelerinizipatlatmayın veya sıkmayın. Sivilceler sıkıldıklarında daha kırmızı veşiş hal alırlar ve iz bırakırlar.
Ağız yolu ile tetrasiklin, doksisiklin ve eritromisin içerenantibiyotikler sıklıkla orta veya şiddetli akne hastalarında özelliklesırt ve göğüs bölgesinde çok sayıda aknesi olanlarda kullanılır.Antibiyotikler yağ bezindeki bakteri sayısını ve derideki kızarıklığıdirek olarak azaltır.
Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda sivilceler anlamlı orandaiyileşir, bu nedenle doğum kontrol hapları akne tedavisindekullanılabilir. Doğum kontrol haplarının antibiyotiklerle birliktekullanımının, doğum kontrol haplarının etkinliğini azalttığıbilinmelidir. Doğum kontrol hapları nadiren ara kanamalara nedenolabilir. Eğer gebe veya emzikliyseniz veya gebe kalmak istiyorsanız budurumu doktorunuza bildiriniz.
Daha şiddetli olgularda diğer ilaçlar kullanılabilir. Kadınlık hormonuiçeren ilaçların kullanımı erkeklik hormonlarının etkisini azaltır.Diğer bir ilaç ise, diğer tedavilere cevap vermeyen şiddetli sivilceolgularında kullanılan isotretinoindir. Hastalar bu ilacın yan etkilerikonusunda bilgilendirilmelidir. Gebelerde ve bebekte önemlisakatlıklara yol açabildiğinden tedavi esnasında gebe kalınmamalıdır.
Akne izlerinin tedavisiAkne izleri çeşitli şekillerde tedavi edilebilir.laserle cilt soyma,dermabrasyon, kimyasal peeling ve elektrocerrahi çukurcuk şeklinde olansivilce izlerini tedavi etmek amacıyla kullanılabilir. Ayrıca bu tipizler kollajen, hyaluronik asit veya yağ gibi maddelerle doldurulabilir.
Dermatoloji Uzmanınız hangi tedaviyi önerirse önersin, bu tedaviye aknetamamı ile ortadan kalkana kadar devam edilmelidir. Aknede kesin küryoktur, fakat uygun tedavi ile izlerin gelişmesi engellenebilir.
Anahtarkelimeler: sivilce, akne vulgaris, akne, komedon, siyah nokta, siyahnoktalar, sebore, sebum, yağlı cilt, cilt yağlanması
