Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi (Yeniden Yapım ve Onarım Cerrahisi)

[boxcigar]

Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi (Yeniden Yapım ve Onarım Cerrahisi)

Plastikve Rekonstrüktif Cerrahi; doğumsal veya sonradan edinilmişanomalilerin, şekil ve fonksiyon bozukluklarının giderilmesine ve vücutimajının düzeltilmesine çalışan bir cerrahi daldır. "Plastik" , Yunanca"plasticos" tan gelen bir sözcüktür ve "şekillendirmek", "birkalıba uydurmak" anlamlarına gelir. "Rekonstrüktif" ise Latin kökenlibir sözcüktür ve "yeniden yapmak" anlamına gelir.
Plastikve Rekonstrüktif Cerrahi; tüm vücut yüzeyinde oluşan her türlü cerrahiproblemle ilgilenir. Vücudun şekil ve fonksiyonlarını bozan olaylardoğumsal, travmatik veya edinsel kaynaklı olabilir. Örneğin; doğumsalolarak oluşan yarık damak-dudak, yapışık parmak (sindaktili), vaskülerkitleler (hemanjiomlar gibi); travmatik olarak oluşan yanıklar, trafikkazalarına bağlı yüz yaralanmaları, çeşitli kesiler ve organ kopmaları;edinsel olarak oluşan çeşitli deri ve yumuşak doku tümörleri, kronikyaralar bu cerrahi disiplin alanı içindedir. Kemik (özellikle yüz-kafave el kemikleri) ve kıkırdak çatıdaki (kulak ve burun kıkırdaklarıgibi) kayıplar, şekil bozuklukları, patolojik olaylar (tümör, kist,enfeksiyon vb) yine plastik cerrahi uğraşı alanı içindedir. Bunun içinklasik cerrahi yöntemler yanında mikrocerrahi, lazer sistemleri,endoskopi ile çeşitli kimyasal ajan ve ilaçlardan yararlanabilir.
Özetle;Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi tüm vücut yüzeyinde deri derialtı vekemikler etkileyen her türlü defektin (boşluğun) onarılmasına çalışır.Bunu yaparken temel kural hangi dokular kaybolduysa ona benzerdokularla onarım yapmaktır.

    Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahinin ilgi alanları

• Yüz şekil bozuklukları – Asimetriler, doğumsal kitleler, nadir yüz yarıkları
  
• Yarık dudak-damak
  
• Kraniofasiyal - maksillofasiyal anomaliler (ör: çene, yüz ve kafa kemikleri şekil bozuklukları, düzensizlikleri, eksiklikleri)
  
• Ortognatik cerrahi (Çene kapanma bozuklukları)
  
• Kulak kepçesi yokluğu, kepçe kulak ve diğer şekil bozuklukları (lop, kase, sivri kulak),
  
• Burun defektleri, tümörleri, kopmaları
  
• Tükrük bezi problemleri
  
• Doğumsal tümör, nevüs (ben), kitleler, damar malformasyonları, hemanjiomlar
  
• Yüzün kemik ve yumuşak doku travmaları
  
• Maksillofasiyalcerrahi (Trafik kazası, tümör ve diğer nedenlerle olan kemikdefektleri-kırıkları-şekil ve fonksiyon bozuklukları, çene cerrahisi)
  
• Baş-boyun tümörleri ve bunların defektlerinin onarımları
  
• Meme yokluğu, asimetrisi veya fazla meme dokusu
  
• Kanser sonrası meme rekonstrüksiyonu
  
• Jinekomasti (Erkekte büyük meme)
  
• Genital organların doğumsal anomalileri (Epispadias, hipospadias, vaginal agenezi vb)
  
• Genital organların onarımları, kopan organların replantasyonu,
  
• Göğüs ve karın duvarı defektleri
  
• El Cerrahisi (Travmalar, tümörler, parmak transferleri, parmak onarımları-uzatılması vb)
  
• El ve ayaktaki eksiklikler ve şekil bozuklukları
  
• Periferik sinir problemleri (travmalar, nöropatiler, defektler, kitleler)
  
• Deri ve yumuşak doku tümörleri
  
• Akutyanık ve yanık sonrası oluşmuş deformiteler, kasılmalar, büzüşmeler,elektrik ve kimyasal maddelerin yumuşak dokularda yaptığı hasarlar
  
• Çeşitli enfeksiyon, radyasyon ve diğer etkilerle deri ve derialtında oluşan yaralar
  
• Kronik yaralar (bası yaraları, venöz yaralar, diyabetik ayak yaraları gibi)

Plastikcerrahide onarım için kural önce en basit ve en az zarar verecekyöntemin seçilmesidir. Bir yaranın öncelikle primer onarılması (sütüreetmek gibi) düşünülür, eğer bir doku kaybı varsa greft (deri yaması)uygulaması gündeme gelir. Bu yöntemin de uygun olmadığı durumlarda(derin ve kompleks doku kayıpları, açık kemik ve tendon yaralanmalarıgibi) flepler kullanılmaldır. Flepler doku defektinin durumuna veyerine göre lokal basit fleplerden (örneğin deri flepleri) kompozitfleplere (birden fazla dokuyu içeren) doğru bir akış şeması içindedüşünülerek planlanır. Plastik cerrahide temel kural kaybolan dokularaen yakın dokuların kullanılarak onarım yapılmasıdır. Gerek plastikcerrahide ve gerekse estetik cerrahide öncelikle otolog dokular(kişinin kendinden alınan) kullanılması uygundur. Fakat otolog dokulariçin donör alanlar veya hasta uygun değilse diğer kaynaklarabaşvurulabilir (Homogreftler, heterogreftler ve alloplastikmateryaller). Örneğin geniş yanıklarda öncelikle hastanın sağlambölgelerinden alınan deri greftleri (deri yamaları) tercih edilir. Bualanlar yetersizse diğer insanlardan, kadavralardan alınan deriler(homogreft) ve hatta hayvanlardan elde edilen deriler (heterogreft)kullanılabilir. Otogreftler dışındakiler insanda geçici biyolojik örtüolarak kullanılırlar, yarada tutmaları söz konusu değildir. Başka birörnek kemik kayıpları için verilebilir. Yüz kemik kayıplarındaöncelikle diğer vücut bölgelerinden kemik alınıp defekt olan bölgeyeuygulanır. Ancak bu kaynak yetersiz veya kullanılamıyorsa alloplastikmateryaller (poröz polietilen, hidroksiapatit, titanyum vb)kullanılabilir.

Plastik Cerrahi içinde özelleşmiş yan dallar

Estetik (Kozmetik) Cerrahi
Hastanındaha estetik ve orantılı bir vücuda kavuşması için yapılanoperasyonlardır. İlgili vücut kısmı (burun, meme, karın) anatomik veestetik ölçülere dayanarak daha mükemmel ve çevre konturlarla uyumluhale getirilir. Bu cerrahide yağ enjeksiyonlarından ve çeşitliimplantlardan yararlanılabilir.

Maksillofasiyal Cerrahi
Yüzkemiklerinin her türlü cerrahisi ile ilgilenir. Yüz kemik kırıkları,tümörleri, ortognatik düzeltmeler (çenelerin ileri veya geriyealınması), doğumsal yüz yarıkları düzeltilmesi bu alan içindedir.

Kraniofasiyal Cerrahi
Kafatasıkemiklerindeki anormallikleri ve şekil bozukluklarını düzeltir.Doğumdan sonra fark edilen kafatası şekil bozuklukları (kule kafa,çekiç kafa, basık kafa) beyin gelişimini de olumsuz etkileyeceği içinkraniofasiyal cerrahi sayesinde düzeltilir. Kafatası kemiklerindesonradan oluşan defektler, şekli bozuklukları çeşitli otolog doku(başka bir yerden alınan kemik ve kıkırdak) veya alloplastikmateryallerle onarılabilir.

Mikrocerrahi
Özelmikrocerrahi aletleriyle operasyon mikroskobu altında yapılan bircerrahidir. Kopan el, ayak ve diğer dokuların yerine dikilmesi(replantasyon) bu cerrahi teknikle yapılabilir. Küçük çaplı damar vesinirlerin dikilmesi sayesinde kopan organa işlevi yenidenkazandırıldığı gibi, bir defekte başka bir bölgeden dokuların transferide olasıdır (Serbest flepler). Günümüzde 0,5 mm çapına kadar ince damarve sinirler dikilebilmektedir.

El Cerrahisi
Eldekitravmatik (kesikler, ezilmeler, kopmalar) defektlerin, şekil vefonksiyon bozukluklarının düzeltilmesi, doğumsal bozuklukların (parmakanomaliler, yapışık ve fazla parmaklar, yarık el, deforme el vb)düzeltilmesi, tendonların ve sinirlerin onarımı, el tümörleri, elyanıkları tedavisi el cerrahisi sayesinde yapılabilmektedir.

Endoskobik Cerrahi
Endoskop yardımıyla yüz ve alın gerilmesi, meme protezi yerleştirme, sinir ve damar cerrahileri olası hale gelmiştir.