Patlayici Maddeler

[boxcigar]

Isının veya darbenin etkisiyle patlayan maddeler.

Güherçile, kükürt ve odun kömürü karışımı olan kara barut, yüzyıl*larboyunca tüfek mermilerinin ve top güllelerinin fırlatılmasında iticigüç olarak kullanıldı. Ama bir sakıncası vardı, duman çıkartıyor ve buyüzden, savaş sırasında atışların nereden yapıldığını belli ediyordu.

1884'te, Fransız mühendisi Vieille, «B barutu» denilen dumansız barutukeşfetti. O tarihten beri, patlayıcı maddelerin keşfinde büyükilerlemeler kaydedildi. Bu maddeler savaş zamanında tahrip için (birköprüyü havaya uçurmak, bir demiryolunun raylarını bozmak); barışzamanında ise taş ocaklarında, şantiyelerde (baraj yapımında, tünelaçma işlerinde) ve*ya füzelerin gönderilmesinde v.b. kullanılmaktadır.

Patlayıcı maddeler şiddetli bir kimyasal tepkimeyle ve çok kısa süredegaz haline dönüşebilen maddelerdir. Tepkime hızı saniyede binlercemetreye ulaşabilen (civa fülminat ve kurşun nitrür gibi) maddelere ise«şiddetli patlayıcılar» denir.

En tanınmış patlayıcılar 1865 yılında Alfred Nobel (çok büyükservetinin gelirleri, ünlü «Nobel ödülleri»ne temel olmuştur)tarafından nitrogliserinden elde edilen dinamit; özellikle topmermilerinin fırlatılmasında kullanılan melinit; uçaklarınbombardımanlarda kullandıkları tolit; bayındırlık işlerinde sık sıkkullanılan «T. N.T.» (trinitrotolüen) ve plastiktir