Nazim Hikmet Ran

[no_fear_06]

Selanik'de doğmuştur (1902). İlköğrenimini İstanbul'da GöztepeTaşmektep, Galatasaray Lisesi ilk bölümü (1914), Nişantaşı NumuneMektebi'nde tamamlamış, orta öğrenimi ise, daha 12 yaşında iken yazdığı"Bir Bahriyelinin Ağzından" adlı bir şiirini dinleyip çok beğenenBahriye Nazırı Cemal Paşa'nın öğüdü üzerine geçtiği Heybeliada BahriyeMektebi'nda yapmıştır (1918). Nazım Hikmet Bahriye'yi bitirdikten sonraHamidiye Kruvazörü'ne stajyer güverte subayı olarak verilmiş, bir gecenöbetinde üşütüp zatülcemp olmuş (1919), sağlığını kazanamayıncaaskerlikten çürüğe çıkarılmıştır (1920).

Askerlikten ayrıldıktan sonra, İstanbul'un işgaline çok üzülen NâzımHikmet Millî Mücadele'ye katılmak üzere Anadolu'ya geçmiş, BoluLisesi'nde kısa bir süre öğretmenlik yapmıştır (1921). Rus devrimiyleilgilenen şair, bir süre sonra Batum'dan Moskova'ya gitmiş ve DoğuÜniversitesi'nde ekonomi ve toplumbilim okumuştur (1922-1924). Yurdadönüşünden sonra Aydınlık dergisine katılmış, burada çıkan şiirlerindenötürü hakkında "gıyaben" mahkumiyet kararı verildiğine öğreninceyeniden Rusya'ya geçmiş, af çıkması üzerine Türkiye'ye dönmüş ve birsüre Hopa cezaevinde tutuklu kalmıştır (1928).

Nâzım Hikmet daha sonra İstanbul'a yerleşmiş, çeşitli gazete vedergilerle film stüdyolarında çalışmış, ilk şiir kitaplarını çıkarmışve oyunlarını yazmıştır (1928-1932). Bir ara yine tutuklanmış,Cumhuriyet'in 10. yılı dolayısıyla çıkarılan af yasası ile özgürlüğünekavuşmuştur. Akşam Son Posta, Tan gazetelerinde Orhan Selim takmaadıyla fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapmıştır (1933).

Kara Harp Okulu öğrencileri arasında propaganda yaptığı iddiasıylayargılanmış, Harp Okulu Askeri Mahkemesi'nce 15 yıl, ardından Donanmaiçinde faaliyette bulunduğu iddiasıyla da Donanma Komutanlığı AskeriMahkemesi'nce 20 yıl olmak üzere toplam 35 yıl hapis cezasınaçarptırılmış, cezası Türk Ceza Kanunu'nun 68 ve 77 maddeleri uyarınca28 yıl dört aya indirilmiştir (1938). Demokrat Parti'nin iktidaragelmesinden sonra çıkarılan af yasası (1950) kapsamına alınması içinaydınlar tarafından açılan büyük bir kampanyanın ardından, hukukçularyasal yollara başvurmuş, bu arada Nâzım Hikmet'de hapishanede açlıkgrevine başlamıştır. Sonunda Nâzım Hikmet'in geri kalan cezasıaffedilmiş ve şair 13 yıl hapislikten sonra özgürlüğüne kavuşmuştur.

Serbest bırakıldıktan sonra iş bulamayan, kitap çıkaramayan şair içinbu kez askerlik kararı alınmış, 50 yaşında ve hasta olan Nâzım Hikmetçok zor durumda kalmıştır. Öldürülmekten korkan şair, kendisine hayranolan Refik Erduran (sonranın ünlü oyun yazarı ve gazetecisi)'ınönerisini kabul etmiş, onun yardımıyla bir motorla Karadeniz'deseyreden Romanya bandıralı bir gemiye binerek Türkiye'den ayrılmıştır.

Nâzım Hikmet, Moskova'da ölmüştür. (3 Haziran 1963)