Mürekkep in bulunuşu

[boxcigar]

M.Ö 2,500 yıllarında bulunan Çin mürekkebi bir yana, Mısırlılar daaşağı yukarı aynı çağlarda mürekkep kullanıyorlardı. Asurlular,Mısırlılar, hatta Yunanlılardan kalma, pişirilmiş toprak levhalar veyataş üzerine yazılmış pek çok yazıt, günümüze kadar ulaştığı gibi,Mısırlıların yeraltı mezarlarında da, mürekkeple (siyah ve kırmızı)yazılmış papirüsler bulundu.

Bu elyazmalarında Calamus, hatta tüy kalem kullanıldığı sanılmaktadır.Balmumu tabletler ve kazı kalemi, Yunanlılar ile Romalılar içindüşüncelerini yazı halinde ifade etmeye yarayan tek araç değildi;ayrıca mürekkep de kullandılar. Zaten Plinius, Marcus Vitrunius Poliove Dicskorides`in eserlerinde mürekkep formülleri yer alır.

Eskiçağ'da sepi ali ve demir tannanlı mürekkepler biliniyordu. Bumürekkeplerin, elyazmalarını kopya eden sanatçılar tarafındankullanıldığı sanılmaktadır. Bazı parşömenlerde, baş harflerin erguvanrengi (temel maddesi zencefre, cıva sülfür ve kantaşı) mürekkepleyazıldığı görülür.

Bizanslılarda kırmızı mürekkep (kutsal mürekkep), imparatorlukyazışmalarında kullanılırdı ancak 470 Fermanı'yla bu mürekkebin özelyazışmalarında kullanılması yasaklandı.

Ortaçağ elyazmalarında, altın ve gümüş yıldızlı çeşitli mürekkeplererastlanılır. Bu çağda, siyah mürekkep yapımında, özellikle mazı urundanyararlanılırdı. Fakat bu yapım usulü çok ilkeldi ve mürekkep kalitesizolduğu için, bugün elde bulunan yazmalar ya soluk ya tamamenrenksizdir.

18. yüzyılda, mürekkep yapımında bir gelişme görüldü ve daha bilimselusullere başvuruldu. Yeniçağ'da çok çeşitli ve renk renk mürekkeplerortaya çıktı. Daha sonra dolmakalem mürekkebi, kopya mürekkebi, markamürekkebi; tipografi, litografi baskılarda kullanılan yağlı, altın,gümüş, bronz yıldızlı matbaa mürekkepleri yapıldı.

Türkler, 20. yüzyıla kadar, genellikle bezit yağının yakılmasından eldeedilen bezir mürekkebini kullandılar. Siyah mürekkep ise, Musul mazısı,sirke, göztaşı ve temiz suyun kaynatılıp süzülmesinden sonra, içinebiraz Arap zamkı katılmasıyla hazırlanılırdı.

Uzun süre, mürekkep yapım usûlleri gizli tutuldu. Her matbaacı,mürekkebini kendi yapıyordu. Ancak 1818 yılında Fransız matbaacısıPierre Lorilleux, ilk mürekkep fabrikasını kurdu ve yaptığımürekkepleri, diğer matbaalara satmaya başladı.

Görünmez Mürekkep

Savaş dönemlerinde, ajanların haber iletimi pek güvenli değildi. Açıkyazılmış mektuplar okunabilir, şifreler çözülebilir, telefonlardinlenebilirdi. Bu yüzden, gizli bilgi aktarmak isteyenler, her zamangörünmez mürekkeplere başvurmuşlardır.

Yazı mürekkebi, günümüzden 6,000 yıl kadar önce Mısır'da bulunduğunagöre gelişi güzel kimselerin okuyamadığı mürekkep de bu tarihlerdebulunmuş olabilir. Bizanslı Philomenes, meşe yazısından elde edilen birgizli mürekkepten söz etmiştir. George Washington ile Kont Rumford,yazışmalarda bu mürekkebi kullanmışlardır. Bu mürekkebin okunur halegelmesi için bir dizi kimyasal işlem yapılması gereklidir.