Michael Faraday

[boxcigar]

Michael Faraday (1791 - 1867) Michael Faraday (1791 - 1867)


Fraday'ın babası Ingiltere'nin kuzeyinden 1791 başında Newington köyüneiş aramak amacıyla gelmiş bir demirci idi. Annesi Faraday'ınzorluklarla dolu çocukluk döneminde ona duygusal yönden büyük destekolmuş, sakin ve akıllı bir köylü kadındı.Babaları çoğu zaman hasta olanve iş bulmakta zorluk çeken Faraday ve üç kardeşinin çocukluğu yarı açyarı tok geçti.




Aile Sandemancılar adlı küçük bir hıristiyan tarikatının üyesiydi.Faraday yaşamı boyunca bu inançtan güç almış, doğayı algılama veyorumlamada bu inancın etkisi altında kalmıştır. Faraday çok yetersizbir eğitim gördü. Bütün eğitimi kilisenin pazar okulu'nda öğrendiğiokuma yazma ve biraz hesaptan ibaretti.
Küçük yaşta gazete dağıtıcısı olarak çalışmaya başladı. 14 yaşındaçiftci çıragı oldu. Ciltlenmek üzere getirilen kitapları okuyarakbilgisini genişletmeye başladı. Encyclopedia Brtanica'nın üçüncübaskısındaki elektrik maddesinden özellikle etkilendi. Eski şişeler vehurda parçalardan yaptığı basit bir elektrostatik üreteçtenyararlanarak deneyler yapmaya başladı. Gene kendi yaptığı zayıf birVolta pilini kullanarak elektrokimya deneyleri gerçekleştrdi.


Londra'daki Kraliyet Enstütüsü'nde Sir Humphrey Davy tarafından verilenkimya konferansları için bir bilet elde etmesi Faraday'ın yaşamındadönüm noktası oldu. Konferanslarda tutduğu notları ciltleyerek işisteyen bir mektupla birlikte Davy'ye gönderdi. Bir süre sonralaboratuvara yardımcı olarak giren Faraday, kimyayı çağının en büyükdeneysel kimyacılarından biri olan Davy'nin yanında öğrenmek fırsatınıelde etmiş oldu.




1820'de Faraday, Davy'nin yanından yardımcılık görevinden ayrıldı. HansChristian Orsted, 1820'de bir telden geçen elektrik akımının telçevresinde bir magnetik alan oluşturduğunu bulmuştu. Fransız fizikciAndre Marie Ampere tel çevresinde oluşan magnetik kuvvetin daireselolduğunu gerçektede tel çevresinde bir magnetik silindir oluştuğunugösterdi. Ve bu buluşun önemini ilk kavrayan Faraday oldu. Soyutlanmışbir magnetik kutup elde edilebilir ve akım taşıyan bir telin yakınınakonursa telin çevresinde sürekli olarak bir dönme hareketi yapmasıgerekecekti.

Faraday üstün yeteneği ve deneysel çalışmadaki ustalığıyla bu görüşüdoğrulayan bir aygıt yapmayı başardı. Elektrik enerjisini mekanikenerjiye dönüştüren bu aygıt ilk elektrik motoru idi. Faraday budeneyleri gerçekleştrip sonuçlarını bilim dünyasına sunarken elektriğinfarklı biçimlerde ortaya çıkan türlerinin niteliği konusunda kuşkularbelirdi.

Elektrikli yılan balığının ve öteki elektrikli balıkların saldığı, birelektrostatik üretecin verdiği bir pilden yada elektromagnetiküreteçten elde edilen elektrik akışkanları birbirinin aynı mıydı? Yoksabunlar farklı yasalara uyan farklı akışkanlar mıydı? Faradayaraştırmalarını derinleştirince iki önemli buluş gerçekleştirdi.Elektriksel kuvvet kimyasal molekülleri, o güne değin sanıldığı gibiuzaktan etkileyerek ayrıştırmıyordu, moleküllerin ayrışması iletken birsıvı ortamdan akım geçmesiyle ortaya çıkıyordu. Bu akım bir pilinkutuplarından gelsede, yada örneğin havaya boşalıyor olsada böyleydi.




ikinci olarak ayrışan madde miktarı çözeltiden geçen elektrik miktarınadorudan bağımlıydı. Bu bulgular Faraday 'ı yeni bir elektrokimya kuramıoluşturmaya yöneltti. Buna göre elektriksel kuvvet, molekülleri birgerilme durumuna sokuyordu. 1839'da elektriğe ilişkin yeni ve genel birkuram geliştirdi.


Elektrik madde içinde gerilmeler olmasına yol açar. Bu gerilmeler hızlaortadan kalkabiliyorsa gerilmenin ard arda ve periyodik bir biçimdehızla oluşması bir dalga hareketi gibi madde içinde ilerler.
Böyle maddelere iletken adı verilir. Yalıtkanlar ise parçacıklarınıyerlerinden koparmak için çok yüksek değerde gerilmeler gerektirenmaddelerdir. Sekiz yıl boyunca aralıksız süren deneysel ve kuramsalçalışmaların sonunda 1839'da sağlığı bozulan Faraday bunu izleyen altıyıl boyunca yaratıcı bir etkinlik gösteremedi.

Araştırmalarına ancak 1845'te yeniden başlayabildi. 1855'ten sonraFaraday'ın zihinsel gücü azalmaya başladı.Ara sıra deneysel çalışmalaryaptığı oluyordu. Kraliçe Victoria bilime büyük katkılarını göz önünealarak Faraday'a Hampton Court'ta bir ev bağışladı.