|
boxcigar
|
 |
« :» |
|
Liken Planus
Liken planus sık görülen deriyi, ağız içini veya her ikisini birden etkileyen bir hastalıktır. Toplumda %1 oranında görülür.
Liken ne değildir?
Liken planusun (LP) anlamak için önce ne olmadığını bilmek gerekir.Liken planus bir enfeksiyon hastalığı değildir. Liken planusun başkabir kişiye bulaşması imkansızdır. Hastalık bir kanser türü değildir,kalıtımsal olarak geçmez ve gıdalarla ilişkili değildir.
Liken planus nedir?
Liken planus deriyi, ağız içini ve bazen her ikisini de etkileyenenflamatuar bir deri hastalığıdır.Hastalık cinsel bölgede degörülebilir. Hastalığın nedeni bilinmemektedir. Bazen kalp,hipertansiyon ve eklem hastalıklarında kullanılan ilaçlara karşı likenplanus tipinde reaksiyon gelişebilir. Bu durumda ilaçlar kesildiktenbir kaç hafta sonra döküntü gerilemeye başlar. Liken planusu olankişilerin bazılarında Hepatit C bulunabilir ve Dermatoloji uzmanınızhepatiti C araştırmak için bazı kan tahlilleri isteyebilir. Likenplanus erkek ve kadınları eşit olarak etkiler ve en sık orta yaşlardagörülür.
Deride Liken Planus
Liken planusta deride kırmızımsı morumsu, çok kaşıntılı, düz yüzeyli kabarıklıklar meydana gelir.
Vücudun herhangi bir yerinde görülebilmekle birlikte el bileği ve ayakbileği en çok görüldüğü yerlerdir. Hastalık sırtın alt bölgesi, boyun,bacaklar, cinsel bölge ve nadir olarak da saçlı deri ve tırnaklardagörülebilir. Kalın olan döküntüler özellikle alt bacak ön yüzündegörülür. Su kabarcığı olması nadirdir. Tipik görünümde olan likenplanusu tanımak kolayken, bazen biyopsi almak gerekebilir.
Bazenderideki liken plan daha az problem yaratır ve tedavigerektirmeyebilir. Bununla birlikte hastaların çoğunda kaşıntışiddetlidir. Bir çok hastada hastalık 2 yıl sürer. İyileştiğindesıklıkla deride koyu renkli lekeler bırakır. Kendiliğinden ortayaçıkabildikleri gibi, kendiliğinden de kaybolabilirler. Beş hastadanbirinde ikinci bir liken planus atağı olur.
Likenplanusta kesin tedavi olmamakla birlikte, hastalık gerileyene kadartedavi kaşıntıyı azaltır ve döküntüyü iyileştirir. Her liken planusolgusu birbirinden farklı olduğu için tedavi seçenekleri de birbirindenfarklıdır. En yaygın iki tedavi kortizonlu kremlerin ağızdan alınanantihistaminiklerle birlikte kullanımıdır. Her iki ilaçta kaşıntıyıazaltır. Daha şiddetli liken planus olgularında kortizon ağızdanverilebilir. PUVA denilen ultraviyole ışık tedavisi kullanılabilir.
Bu tedavileri almadan evvel doktorunuzla bu tedavilerin yan etkileri konusunda konuşun.
Liken plan tedavisinde doktorunuzun önerilerine uymak takipleriaksatmamak gerekir. Travmaya uğrayan alanlarda liken planus lezyonlarıçıkabildiğinden derinizi travmalardan koruyun.
Ağızda liken planus
Ağız içindeki liken planus en çok yanakları, dişetleri ve dili etkiler.Ağızdaki liken planusu tedavi etmek zordur, derideki liken planusa görehastalık daha uzun sürer. Ne yazık ki liken plalnusu bulunan bir çokhastanın az da olsa ağızlarında lezyon vardır. Ağızda liken bulunan beşhastadan birinde ise deride liken planus vardır.
Ağızdakiliken planus beyaz çizgiler ve noktalar şeklinde görülür. Budeğişiklikler genellikle rahatsızlığa yol açmazlar. Diş hekimleri rutinmuayeneleri sırasında liken planusu saptayabilirler. Çok şiddetli likenplanusta ağızda ağrılı yara ve ülserler görülebilir. Liken planusudoğrulamak için ağızdan biyopsi almak gerekebilir. Doktorunuz buyaranın bir enfeksiyon sonucu gelişip gelişmediğini araştırmakisteyebilir. Bazen biyopsiyi bir kaç kez tekrar etmek gerekebilir.
Likenplanus tipinde allerjik reaksiyonlarda diş malzemelerine karşıgelişebilir, fakat bu durum nadirdir. Eğer böyle bir durum var iseallerjiye neden olan madde çıkartılmalıdır.
Bir çoktedavi ağrıyı azaltmasına ve yaraları iyileştirmesine rağmen ağız içiliken planusunda kesin tedavi yoktur. Ağrı ve yanma hissi yok isetedavi yapmaya gerek yoktur. Çok şiddetli ağız içi liken planusolguları lokal sürülen ve ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilebilir.Ağızdaki liken planus kötü ağız bakımından negatif yönde etkilenir. Bunedenle hastalar yılda iki kez diş hekimine muayene olmalıdırlar.
Cinsel bölgede liken planus
Liken planusu bulunan beş bayandan bir tanesinde vajinal bölgede likenplanus lezyonu vardır. Eğer hafifse hiçbir rahatsızlığa yol açmaz.Fakat yara açılırsa, cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.Erkeklerde cinsel bölgede liken görülme sıklığı daha azdır.
Risk altında mısınız?
Ağız içinde liken planusu olan hastalarda kanser geliştirme riskihafifçe artmıştır. Bu nedenle ağız içinde liken planus bulunanhastalarda tütün ve alkol kullanımı kanser gelişim riskini arttırdığıiçin yasaklanmalıdır. 6-12 ayda bir rutin ağız içi dermatolojikmuayenesi yapılmalıdır.
Diyet
Baharatlı gıdalar, domates ve domatesli ürünler, kafeinli kahve vekola, cips, mısır patlağı, eğer ağız içinde yara var ise liken planusutetikleyebilir.
Tırnak tutulumu
Bazıliken planus olgularında tırnak tutulumu olabilir. Tırnakdeğişikliklerinin bir çoğu tırnak yatağını haraplar. Genellikleyalnızca bir kaç el ve ayak parmağı tutulabilir, fakat bazen hepsindede görülebilir.
Tırnakta uzunlamasına girinti ve kabarıklıklar,kalınlaşma, yataktan ayrışma ve tırnak kaybı görülebilir. Şiddetliolgularda tırnak geçici veya kalıcı olarak haraplanabilir.
Saçlı deri tutulumu
Nadir olgularda liken saçlı deride de görülebilir. Bu durum likenplanopilaris adını alır. Liken planopilaris görülen alanda kızarıklık,tahriş ve bazı olgularda kalıcı saç kaybı gelişebilir.
Likenplanus durağan ise hastalığın şiddeti ve dağılımında 1-2 aylık dönemdedeğişiklik olmaz. Liken planusun sebebini açıklayacak bir çok teoriolmasına rağmen, bir çok dermatolog bu hastalığın otoimmun olduğunudüşünmektedirler. Otoimmun terimi şu anlama gelmektedir: Hastanınmikroplarla mücadele etmesini sağlayan beyaz küre hücreleri normalderi, ağız içi mukozası, tırnak ve saç hücrelerine saldırırlar.
Liken plnus hakkında daha fazlası
Likenplanus rahatsız edici ve tedavisi zor bir deri hastalığıdır. Hastalığınşiddeti ve dağılımı birkaç aydan sonra nadiren değişir. Liken planustatam iyileşme görülmezken, Dermatoloji uzmanınız sizin bulgularınızkontrol altına alacak tedavi planını oluşturacaktır.
|
