Kutup buzlarinin erimesi

[boxcigar]

Kutuplardaki buzların hepsi erirse dünya yüzeyindeki deniz seviyesininne kadar yükseleceğini hesap etmek geometri ve matematik yardımıylaoldukça kolaydır ama yükselen suların karalar üzerinde ne kadar yerkaplayacaklarını hesaplamak pek kolay değildir. Karaların kıyışekilleri ve kıyıdan itibaren yükseklikleri ve eğimleri o kadarfarklıdırlar ki ancak yaklaşık değerler elde edilebilir.

Yeryüzünde toplam 37,5 milyon kilometreküp hacminde buz tabakasıvardır. Su buzdan biraz daha yoğun olduğundan, buzun tamamen erimesisonucu ortaya 33 milyon kilometreküp su çıkar.

Okyanusların yüzölçümü 363 milyon kilometrekaredir. Eğer bu yüzeyalanını sabit yani yükselen deniz seviyesinin karalara doğruyayılmadığını kabul edersek, buzların önemli bir kısımlarının da zatensu altında olduklarını hesaba kattığımızda, bu ilave su kütlesi sonucudeniz seviyesinin 90 metre civarında yükseleceği ortaya çıkıyor.

Şüphesiz yükselen sular karalara da yayılacaklarından ve çok geniş biralan su altında kalacağından, denizlerin yüzey alanı daha genişlerdi.Ayrıca bu ilave su kütlesinin getireceği ağırlık yükünün altındaokyanus tabam da biraz çökecektir. Bu hususlar göz önüne alındığında,kutupların erimeleri sonucu deniz seviyesinin yükselmesinin 90 metredeğil 60-70 metre civarında olacağı öngörülebilir.

Dünyadaki buzların yüzde 85-90'ı güney kutbundadır. Burada buzlardenizin altında 600 metreye kadar inerler. Buradaki buzların erimeleriile tüm dünyadaki deniz seviyesinin 60 metre yükseleceği hesap ediliyor.

Kuzey kutbu ise altında hiçbir kara parçası olmaksızın, denizin üstündeyüzen bir buz kütlesidir. Buradaki buzların erimelerinin denizseviyelerini pek fazla etkileyeceği sanılmıyor. Bunlar donmuş denizsuyu kütleleri olup denizin üstünde kalan kısımları zaten birkaçmetredir. Ancak kuzey kutbu civarındaki Grönland'da ciddi bir buz stokubulunmaktadır. Sadece bu bölgedeki buzların erimelerinin de denizseviyesine 7,0-7,5 metre etki edeceği sanılıyor.

Bu toplam 70 metre civarındaki su yükselmesi insan yaşamı bakımındançok ciddi sonuçlara yol açar. Deniz kenarındaki bir gökdelenin 20.katının bile üstüne çıkacak su seviyesi, yeryüzünde nüfus yoğunluğu enfazla olan, en gelişmiş bölgelerin su altında kalacağı anlamına gelir.

Bu arada denizlerde tuzlu su ortamında yaşayan canlılara ne olurderseniz, eriyen buzların meydana getirdiği tatlı suyun kütlesel hacmi,okyanusların toplam hacmi yanında yüzde 2 gibi küçük bir orandakaldığından, deniz hayatı çok değişmez.

Araştırmacılar kutuplardaki erimeleri hassasiyetle takip ediyorlar veolası bir çevre felaketine dikkat çekiyorlar. Zaten dünyamız jeolojiktarihi boyunca, karaların buzullarla kaplandığı buzul çağlarınıyaşadığı gibi tüm buzulların eriyip okyanusların yükseldiği zamanlan dayaşamış.

Zamanımızda kutuplardaki buzlar yine erime safhasındalar. Uydu kaynaklıaraştırmalara göre kuzey kutbu denizindeki buz tabakasının yüzde20'sinin 2050 yılına kadar eriyeceği saptanmış. Hızlanmanın nedeniolarak ozon tabakasının incelmesi ve atmosferdeki karbondioksitseviyesinin yükselmesi gösteriliyor.