KLOR

[boxcigar]

Çevre sıcaklığında gaz halinde bulunan, keskin ve boğucu kokulu basit cisim. Yunanca «khloros», yeşil'den.

Adını yeşilimtırak renginden alan klor, suda eriyen bir gazdır. Klor vebileşikleri özellikle renk açıcı, leke çıkarıcı ve mikrop öldürücüolarak kullanılır. Bir sodyum klorür ve sodyum hipoklorit karışımı olanJavel suyu da aynı niteliklere sahiptir. Fransız kimyacısı Berthollet,1785 yılında bu eriyiğin ağartıcı özelliklerini kanıtladı veBerthollet'in isteği üzerine, çamaşırcı kızlar tarafından ilk kezdenendiği Sen Nehri kıyısındaki küçük köyün adına izafeten bu çözeltiye«Javel suyu» denildi.

Gerçekten de bu sıvı, bazı kumaşların (keten ve pamuklu)beyazlatılmasında deterjanların etkisini arttırır, fakat kullanırkendikkatli olmalıdır: çünkü dokumanın arasına girmiş kirleri çıkartırkenkumaşın liflerini de zedeler. Javel suyu ayrıca parkelerin, tahtalarıntemizlenmesinde, tuvaletlerin ve hasta çamaşırlarının dezenfekteedilmesinde işe yarar; suların arıtılmasında da çok etkilidir ama sudapek hoş bir tat bırakmaz.

Kezzap da Bir Klor Bileşiğidir

Hidroklorik asit (kezzap) bir klor ve hidrojen bileşiğidir. Genelliklesuda eritilmiş olarak büyük temizliklerde kullanılır. Fakat bütünasitler gibi bu da tehlikeli bir maddedir: hem zehirleyici, hem deaşındırıcı (deriyi zedeler) özellik taşır.

Bunlardan başka klor, kimyasal savaşı yasaklayan bütün uluslararasıantlaşmalara rağmen, Birinci Dünya Savaşı sırasında savaş gazı olarakkullanıldı. Gerçekten de bu gaz, solunum yollarını etkileyen ve kısa yada uzun bir süre içinde ölüme yol açabilen korkunç bir silâhtır: 22Nisan 1915'te, Belçika'nın Ypres kenti yakınlarında Almanlar 6kilometrelik bir cepheye püskürttükleri klor gazıyla 15,000 kişiyisavaş dışı bıraktılar (bunlardan 5,000'i öldü).