Kâzım Karabekir'in kayıp günlükleri
Kazım Karabekir Paşa'nın kamuoyuna hiç yansımayan eserleri ilk kezgün yüzüne çıkıyor. Karabekir'in evinin deposunda hiç açılmadanbekleyen notları 2007'de yayınlanacak ancak...
Julide Karahan'ın haberi...Uzun yıllar yasaklı kalan ve düzensiz yayımlananlarla birlikte Karabekir'in evinin deposunda hiç açılmadan bekleyen notları,
Kazım Karabekir Vakfı tarafından YKY'ye devredildi.
Kızları Hayat Karabekir Feyzioğlu, Timsal Karabekir Yıldıran ve torunuGülden Gazioğlu, arşivdeki tüm eserlerin basılacak olmasından çokmemnun. Eserlerin 2007'de yayınlanacak ilk partisinde Paşa'nın bugünekadar hiç bilinmeyen ‘Günlükler’i de var. Yayınların editörlüğünü dahaönce İnönü'nün ‘Defterler’i ile Nihat Erim'in ‘Günlükler’ini yayınahazırlayan tarihçi Ahmet Demirel yapıyor. Doç. Demirel, Karabekir'in de
İsmet İnönügibi Harbiye yıllarından başlayarak günlük notlar tuttuğunu; bunotlardan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın niye kurulduğu, Atatürkile olan anlaşmazlıkların temelinde neler olduğu gibi gizli kalmış pekçok şey çıkacağını söylüyor. Ön tasnif sonucu arşivde 50 eserbulduklarını belirten Demirel, bunların arasında ‘Hürcan' isimli birromanın da varlığından bahsediyor.
Karabekir'in arşivinde yakın tarihimize dair yeni tartışmalar açacak 39defter bulundu. 1906-1948 yılları arasında neredeyse günü gününetutulmuş günlüklerin 1932-1938 yıllarına rastlayan bölümleri ise ortadayok. “Defterlerin ne yazık ki en önemli 6 yılı kayıp.” diyen Doç. Dr.Demirel, 1938'in Atatürk'ün ölüm yılı olmasına ve o zamana kadar herşeyin Atatürk'ün kontrolünde gitmesine dikkat çekiyor. 'Peki, ne olmuşolabilir bu defterlere?' dediğimizde, Demirel, “Ya hiç yazmadı. Yayazdı; ama çok güvenli bir yere sakladı ya da ailesi gizliyor.” diyecevap veriyor. Karabekir'in, yazılarından bazılarını Cafer TayyarEğilmez Paşa'ya verdiğini ve bunların Paşa'nın evi yıkıldığında işçilertarafından bulunduğunu hatırlatan Demirel, günlüklerin de ona veya birbaşkasına verilmiş olabileceğini söylüyor. Karabekir'in büyük kızıHayat Hanım da, “Biz de bilmiyoruz günlüklere ne olduğunu. Yazıpyazmadığı hakkında da bir bilgimiz yok. Ama kanımca yazmıştır.” diyor.Karabekir'in küçük kızı Timsal Hanım ise kayıp günlüklerle aynı tarihedenk gelen günleri şöyle anlatıyor: “İzmir suikastından sonraki yıllarhem maddi hem de manevi açıdan çok zordu. Babamın bütün suçu, suikastakarışanların birinin yakınına selam vermesiymiş üstelik. Ama yine dekolay beraat etmemiş. 1927'de emekliye ayrılarak İstanbul'a yerleşenbabamın 1938 yılına kadar çok dar bir çevre ile temas kurduğunubiliyorum. Bu dönemde yalnızca Nevzat Ayasbeyoğlu, Cafer TayyarEğilmez, Ali Fuat Cebesoy ve Rauf Orbay ile görüşürmüş. Zaten evdençıktığı anda arkasında mutlaka polis takibi vardı.”
Yasaklanan kitap “Karabekir'in yazdıkları,
Atatürk'ün'Nutuk'ta anlattıklarından farklıdır. Bu yüzden Karabekir'in çeşitlikitapları yakıldı, yasaklandı veya hiç yayımlanamadı.” diyen Demirel,yayına hazırlanan ilk kitaplar arasında çok tartışılan ‘İstiklalHarbimizin Esasları’nın da olduğunu söylüyor. Bu kitap şöyle yazılmış:1933'te Milliyet gazetesinin ‘Ankaralı'nın Defteri’ isimli sütunundayazılar yayınlanır. O dönemde gazetenin sahibi Siirt MilletvekiliMahmut Soydan, Mustafa Kemal Paşa'nın yanında yer alan isimlerdendir.Bu yazılar, Karabekir'i iddialara karşı kendini savunmak üzere hareketegeçirir ve Paşa, gazeteye 7 mektup gönderir. Bunların 6'sı yayınlanır,7'ncisi yayınlanmaz. Yerine, “Paşa mektup göndermekten vazgeçti.” diyenot düşülür. Köşesine çekilmiş olan Kazım Paşa, bu olay üzerineanılarını kaleme alır. Kitap, üç bin adet basılır; ama toplanarakyakılır. Ancak kitabın formaları basıldıkça, bunlardan beş tanesi KazımPaşa'ya gönderilmiştir. Bunun üzerine Karabekir Paşa'nın Erenköy'dekiköşkü 100 kadar sivil ve resmi polis tarafından basılır. Ev, didikdidik edilir, formalar bulunamaz. Kitap, saklanabilen birkaç nüshasayesinde 1951'de yayınlanabilir. Uzun süren mahkemeler sonucundaokuyucuya 60'ların sonunda ulaşır. Kazım Karabekir'in anlattığı Atatürkile resmi tarihin anlattığı Atatürk arasında önemli farklılıklarvardır. Paşa, İstiklal Harbi'nin sadece Atatürk ve İnönü eksenlianlatılmasına itiraz eder. Nutuk'un Kurtuluş Savaşı'nın tek ana kaynağıolarak görülmesi ve okul kitaplarının da bu kaynak esas alınarakyazılması, Paşa'nın tepkisini çeker. En çok bilinen anlaşmazlıkları ise‘hilafet' konusunda yaşanmış. Atatürk, Vahdettin'in; KarabekirAbdülmecit'in halife olmasını istemiş. İstiklal Savaşı’nın önemliisimlerinden Kazım Karabekir, 1924'te Terakkiperver CumhuriyetFırkası'nın başkanlığına seçildi. Parti, 1925'te Şeyh Said ayaklanmasınedeniyle kapatıldı. Karabekir, Mustafa Kemal Paşa'ya karşı yapılanİzmir suikastı nedeniyle bazı partililerle birlikte yargılandıysa daberaat etti. Siyasi yaşamına 12 yıllık aradan sonra 1939'da İstanbulmilletvekili olarak devam etti. 1946'da TBMM başkanlığına seçildi ve bugörevde iken 1948'de öldü.
