KARBON

[boxcigar]

Canlılar Dünyası

İster hayvanlar, ister bitkiler, ister yalnız mikroskopla görülebilenbasit bakteriler olsun, canlı madde (kemikler, sinirler, kaslar,saplar, yapraklar) daima karbon, oksijen, hidrojen ve azottan oluşur.İnsan vücudu da, bazı maden tuzları ve su ile birlikte bu dörtelementten meydana gelmiştir. Hayvansal ya da bitkisel beslenme yoluylaaldığımız kar: bönün bir kısmı solunum sırasında karbondioksit gazıhalinde yeniden atmosfere atılır. Daha sonra bu gaz bitkilerinklorofili tarafından soğurulur ve besinler yoluyla yeniden bize döner.

Mineraller Dünyası

Mineraller dünyasında karbonun önemi, canlı madde için taşıdığı önemdenhiç de aşağı kalmaz. Saf haldeyken doğada, düzenli geometrik kristallerya da amorf, yani rasgele şekiller halinde bulunabilir.

Kristalleşmiş karbon bildiğimiz elmastır; çok sert olan bu değerli taşhem kuyumculukta, hem de sanayide kullanılır (camların kesilmesi). Dahayumuşak olan grafitten kurşun kalemlerin içindeki yazıcı uçlar yapılır.Amorf ya da şekilsiz karbon, birtakım yabancı maddelerle karışarak,bitkisel maddelerin ayrışmasından doğan çeşitli kömür türlerini meydanagetirir. Kalsiyum ile birleştiği zaman, ev yapımında kullanılan inşaattaşlarının bileşimindeki kireçtaşını verir.

Karbon 14

Karbon 14 radyoaktif olan, yani zaman içinde yavaş yavaş parçalanarakyok olan bir karbon izotopudur. Bütün canlılarda çok az miktarda karbon14 bulunur. Canlı ölünce bu element yavaş yavaş parçalanır ve beslenmeyoluyla yeniden alınmadığı için oranı durmadan azalır. Bu nedenlefosillerin yaşının belirlenmesinde çok hassas âletlerle fosillerdekikarbon 14 oranını ölçmek en güvenilir yoldur.

Karbonmonoksit

Tıpkı karbondioksit gibi karbonmonoksit de karbon ve oksijenden oluşur,ancak bileşimdeki bu iki elementin oranları karbondioksittekinden dahadeğişiktir. Karbon monoksit, iyi çekmeyen bazı sobalardan, fabrikabacalarından, otomobil motorlarından yayılan son derece zehirli birgazdır. Sigara dumanında yüzde 3 oranında bulunur. Kokusuz oluşu bugazı daha da tehlikeli yapar. Belli bir miktarı aştığı zaman kanınalyuvarlarındaki hemoglobini yok ederek ölüme yol açar.