Jeotermal Enerji

[boxcigar]

Jeotermal enerji, Dünya'nın ısısından elde edilen enerjidir. Jeotermalsözcüğü "yer" ve "ısı" anlamındaki Yunanca iki sözcükten üretilmiştir.Bilim adamları, jeotermal ısının nereden kaynaklandığı, yeryüzüne çıkanbuharın nasıl oluştuğu konusunda henüz tam bir görüş birliğinevaramamışlardır. Büyük bir olasılıkla bu ısının kaynağı , Dünya'nınderinliklerindeki "magma" denilen erimiş kayaç kütlesidir.

Yüzeye püsküren buharın da, yüzeyden derinlere sızan yağmur sularının,bu kızgın magma bölgesinde ısınıp buharlaşması sonucunda oluştuğusanılmaktadır. Bu ısıdan, İzlanda ve Japonya'da olduğu gibi, evlerin,hamamların ve seraların ısıtılmasında yararlanılabilir. Elektrikenerjisi üretiminde de, üreteçlere bağlı buhar türbinlerininçalıştırılmasıyla jeotermal enerji kullanılabilir.

İlk jeotermal enerji santralı 1931'de İtalya'daki Larderello'dakuruldu. Bugün Larderello'da toplam gücü 351 megawatt olan ve yaklaşık600 bin nüfuslu bir kenti beslemeye yeterli elektrik üreten bir grupjeotermal enerji santralı bulunmaktadır.

Ucuz enerji çağından pahalı enerji çağına girilirken ömrü son derecekısıtlı olan konvansiyonel enerji kaynaklarının, bir gün tükenebileceğidüşünülmeye başlanmıştır. Bu nedenle, hızla artan nüfusun ve teknolojikyeniliklere bağlı olarak gelişen endüstrinin enerji gereksinimikarşısında, konvansiyonel enerji kaynaklarının yerine geçebilecek, yenive yenilenebilir doğal kaynakların araştırılması bulunması ve bunlardanyararlanılması konusunda büyük bir arayış içine girilmiştir.

Dünyadaki enerji kaynakları fosil kaynaklar (kömür, petrol, doğal gaz,turba, petrollü, kaynaklar, vb.) yenilenebilir kaynaklar (hidrolik,biyomas, jeotermal, jeotermal gradyan, rüzgar, gelgit, dalga, vb.)olmak üzere iki bölüme ayrılabilir. Bunlardan yenilenebilir kaynaklargrubuna giren Jeotermal Enerji, önemli bir yer tutmaktadır.

Yerkabuğu içerisinde hazne kayalarda bulunan, basınç altında aşırıderecede ısınmış suların enerjisidir. Ekonomik önemdeki jeotermalenerji birikimi, 40°C-380°C arasında olup, 3000 m 'ye kadar olanderinliklerde geçirimsiz kayalar altında yer alan, geçirimli haznekayalar içinde bulunmaktadır. Şimdiye kadar üç çeşit jeotermal sisteminvarlığı saptanmıştır. Sıcak kuru kaya sistemi, sıcak su sistemi, kurubahar sistemi.

Sıcak Su Sistemi

Yeryüzünde sıcak su esaslı sistemler Buhar esaslı sistemlerden yirmikat daha fazla bulunmaktadır. Sıcak su sisteminde, derindeki hazne kayaiçerisinde, basınç altında, yüksek sıcaklıkta, erimiş kimyasal maddebakımından çok zengin, farklı kimyasal özelliklerde sularbulunmaktadır. Bu tür sistemlerden sondajlarla yeryüzüne çıkarılansıcak su+buhar karışımından elde edilen buhardan, elektrik enerjisiüretilmekte, buharı alınmış sıcak su ise atılmaktadır.

Kuru Bahar Sistemi

Buhar esaslı sistemler, sıcak su esaslı sistemlerden farklı olarak, çokfazla ısınmış, nem miktarı az, sıcaklığı yüksek buhar üretirler. Bu türbuhar, bir enerji kaynağı olarak doğrudan jeotermal santralleregönderilerek elektrik enerjisine dönüştürülmektedir. Bir bakıma bunlaryerkabuğu üzerinde oluşmuş, birer doğal nükleer reaktör olarak kabuledilir.

Sıcak Kuru Kaya Sistemleri

Yerküremizde özellikle genç, aktif volkanik kuşaklarda, jeotermalgradyanın çok yüksek olduğu bölgelerde, sıcak su içermeyen yükseksıcaklığa sahip kızgın, kuru kayalar bulunmaktadır. Bu tür sistemleresoğuk su basılarak sıcak su+ buhar karışımı alınmakta ve bu, bir enerjikaynağı olarak kullanılmaktadır.