işte ankara anlaşması 10.maddeye dikkat

[no_fear_06]

Ankara Antlaşması
Türkiye1926 yılında İngiltere ile yeniden görüşmelere başladı, bu sınıruyuşmazlığı, tarafların statükoyu kabul etmesiyle sona ermişti. 5Haziran 1926’da Ankara’da imzalanan antlaşma, iki gün sonra yani 7Haziran 1926’da T.B.M.M’de tasdik olunarak kabul edildi.
Söz konusu antlaşma 3 fasıldan oluşmaktadır;
Birinci Fasıl: Türkiye ile Irak Arasındaki Hudut
Madde 1:Türkiye ile Irak arasındaki hudut Cemiyet-i Akvam’ın 29 Ekim 1924tarihli toplantısında kararlaştırıldığı şekilde (Brüksel Sınır Çizgisi)kesinleşmiştir.
Madde 2: Sonfıkrası saklı kalmak üzere 1. maddede tesbit edilmiş hudut buantlaşmaya bağlı 1/250000 ölçekli harita üzerinde gösterilmiştir. Metinile harita arasında aykırılık vukuunda metin geçerli olacaktır.
Madde 3:1. maddede tasrih edilen hudut hattını arazi üzerinde belirlemek üzerebir “Hudut Komisyonu” kurulacak, bu komisyon Türkiye Hükûmetince tayinolunacak iki yetkili ve İngiltere ile Irak hükûmetleri tarafındanberaberce tayin edilecek iki temsilci ile uygun gördüğü takdirdeİsviçre Cumhurbaşkanınca İsviçre vatandaşları arasından seçilecek birbaşkandan oluşacaktır. Komisyon en kısa sürede ve en geç bu antlaşmanınyürürlüğe konulmasından başlayarak altı ay içinde toplanacak veçoğunluğun alacağı karara bütün tarafların uyması mecburî olacaktır.
Tahdid-iHudut Komisyonu her durumda bu antlaşmadaki tarifleri pek yakındantakibe gayret edecek, komisyonun masrafları Türkiye ile Irak arasındaeşit olarak taksim olunacaktır. İlgili devletler komisyonun vazifesiniyapabilmesi için gerekli yerleşme, işçi, malzeme ile ilgili bütünmevzularda gerek doğrudan doğruya gerekse mahallî makamlar eliyleyardım etmeyi taahhüt ederler.
Sözkonusu devletler bundan başka komisyonca konulacak nirengi noktalarına,hudut işaretlerine kazık ve alâmetlere riayet etmeyi taahhüt ederler.
Hudutişaretleri birinden diğeri görülebilecek surette yerleştirilecek veüzerlerine numara konulacaktır. Bunların mevkileri ile numaraları birharita üzerinde gösterilecektir.
Hudutbelirleme kesin zabıtnamesi.; ve buna ekli harita ve vesikalar üç nüshaolarak tanzim edilecek ve bunlardan ikisi hemhudut devletlerinhükûmetlerine ve üçüncüsü, aslına uygun tastiklenmiş suretleri LozanAntlaşması’na imza koyan devletlere tebliğ edilmek üzere, FransaHükûmeti’ne verilecektir.
Madde 4:1. madde mucibince Irak’a terkedilen arazideki ahâlînin tabiiyyetiLozan Antlaşması’nın 30-36. maddelerine dayanılarak halledilecektir.
TaraflarLozan Antlaşması’nın 31, 32 ve 34. maddelerinde kayıtlı, seçme hakkınınbu antlaşmanın yürürlüğe konulduğu tarihten başlayarak on iki aymüddetle geçerli olabileceğini kararlaştırmışlardır.
Bununlaberaber Türkiye, ahâlîden seçme haklarını Türkiye uyruğu içinkullananların işbu haklarını tanımak hususunda hareket serbestisinimuhafaza eder.
Madde 5:Taraflardanherbiri 1. maddede belirlenen sınır hattının kesin ve bozulmaz olduğunukabul ederek bunu değiştirmeye matuf her türlü teşebbüsten sakınmayıtaahhüd eder.

İkinci Fasıl: Türkiye ile Irak Arasındaki İyi Komşuluk Münasebetleri
Madde 6:Taraflar bir veya birkaç silahlı kişinin sınır mıntıkasında yağmacılıkveya eşkiyalık yapmak maksadıyla girişecekleri hazırlıklara, sahipoldukları bütün vasıtalarla karşı koymayı ve bunların sınırdangeçmelerine mani olmayı karşılıklı olarak taahhüd ederler.
Madde 7:11.maddede zikredilen yetkili memurlar sınır mıntıkasında yağmacılıkveya eşkiyalık yapmak için bir veya birkaç silahlı kişininhazırlıklarda bulunduklarını haber aldıklarında ihmal etmedenbirbirlerini haberdar edeceklerdir.
Madde 8:11.maddede zikredilen yetkili memurlar, bulundukları yerlerde yapılmışolabilecek bütün yağmacılık ve haydutluk fiillerinden karşılıklı olarakbirbirlerine haber vereceklerdir.
Haberdaredilecek memurlar ellerindeki bütün vasıtalarla söz konusu fiillerinfâillerinin sınırdan geçmelerine mani olmaya gayret edeceklerdir.
Madde 9:Silahlı bir veya birkaç kişi sınır mıntıkasında bir cinayet veya cürümişledikten sonra diğer sınır mıntıkasına ilticâ ederse oranın, bukişileri silahları ve yağma ettikleri eşya ile birlikte, uyruğubulunduğu tarafa teslim etmesi mecburîdir.
Madde 10:Antlaşmanın işbu faslının tatbik mıntıkası Türkiye’yi Irak’dan ayıranbütün sınır ile bu sınırın iki yanında 75 km. derinliğinde bulunanmıntıkadır.
Madde 11:Antlaşmanın işbu faslını tatbik etmekle görevli yetkili memurlarşunlardır: Umumî işbirliğini tanzim ve alınacak tedbirlerin mesuliyetikendilerinde olmak üzere; Türkiye tarafından askerî sınır kumandanı,Irak tarafından Musul ve Erbil mutasarrıfları; mahallî bilgilerin veacil tebligatın teatisi için Türkiye tarafından vâlilerin uygun görmesiile tayin edilecek memurlar; Irak tarafından Zaho, kaymakamı; İmâdiye,Zibar, Revanduz kaymakamlarıdır.
Türkiyeve Irak hükûmetleri gerek on üçüncü maddede zikrolunan Dâimi HudutKomisyonu marifetiyle ve gerek siyasî yolla birbirini haberdar ederek,idarî sebeplerden dolayı yetkili memurların listesinideğiştirebileceklerdir.
Madde 12:Türkiye ile Irak memurları diğer taraf uyruğundan olup, kenditoprakları üzerinde bulunan aşiret beyleri, şeyh veya öteki azaları ileresmî veya siyasî mahiyete sahip her türlü haberleşmedenkaçınacaklardır. Taraflar sınır mıntıkasında diğer devlet aleyhineyönelmiş hiçbir propaganda teşkilâtına ve topluluğuna izinvermeyeceklerdir.
Madde 13:Antlaşmanın bu faslının hükümlerinin icrasını kolaylaştırmak vegenellikle sınır üzerinde iyi komşuluk münasebetlerini sürdürmek üzerezaman zaman Türkiye ve Irak hükûmetleri tarafından karşılıklı olaraktayin edilecek, eşit sayıda memurlardan mürekkeb bir “Dâimî HudûdKomisyonu” kurulacak ve en az altı ayda bir kere ve durum gerektirdiğitakdirde daha sık olarak toplanacaktır. Sıra ile Türkiye ve Irak’datoplanacak olan bu komisyon, antlaşmanın bu faslının hükümlerininicrasına müteallik işleri ve ilgili sınır mıntıka memurları arasındaanlaşmazlığa sebebiyet veren, diğer her türlü sınır meselelerini dostçaçözmek vazifesiyle mükellef olacaktır. Komisyon bu antlaşmanınyürürlüğe girdiği tarihi takib eden iki ay zarfında ilk olarak Zaho’datoplanacaktır.
Üçüncü Fasıl: Genel Hükümler
Madde 14:Her iki ülke arasında ortak çıkarlar sahasını genişletmek maksadıyla,Irak Hükûmeti bu antlaşmanın yürürlüğe konulması gününden itibaren 25sene müddetle, 14 Mart 1925 tarihli İmtiyaz Mukavelenamesi’nin30.maddesi mucebince “Turkısh Petroleum Kumpanyası”ndan, petrol ihraçedebilecek olan şirketlerden veya şahıslardan, teşkil edilecek olanmuavin şirketlerden sağlanan gelirlerin %10’unu Türkiye Hükûmeti'neödeyecektir.
Madde 15:Türkiye ve Irak, dost devletler arasında geçerli bir “suçlularıniadesi” antlaşması yapmak üzere açık müzakerelere girişmeğe kararvermişlerdir.
Madde 16:Irak Hükûmeti kendi ülkesinde ikamet eden şahısları bu antlaşmanınimzasına kadar Türkiye lehindeki düşünce ve siyasî hareketlerindendolayı tedirgin etmemeği ve onlara en geniş manada bir genel aftanımayı taahhüd eder.
Bukonuda verilmiş mahkeme kararlarının hepsi geçersiz kabul edilecek vesürdürülmekde olan bütün kovuşturmalar durdurulacaktır.
Madde 17:Bu antlaşma tasdiknamelerin teatisinden itibaren yürürlüğe girecektir.Antlaşmanın ikinci faslı antlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren on sene müddetle yürürlükte kalacaktır.
Antlaşmanınyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonunda taraflardan herbiri söz konusu faslı kendi açısından feshetmek hakkına sahipolacaktır. Keyfiyet, feshin bildirildiği tarihten itibaren bir senesonra geçerli olacaktır.
Madde 18:Bu antlaşma taraflarca tasdik edilecek ve tasdiknameler süratleAnkara’da teati edilecektir. Antlaşmanın tasdiklenmiş suretleri LozanAntlaşması’nı imza eden devletlere gönderilecektir.
Ek:Bu fasıl Türkiye ile Irak arasında sınır hattının Cemiyet-i Akvam’ın 29Ekim 1924 tarihli toplantısında kararlaştırılmış güzergâha göre tespitolunan kesin şeklini açıklamaktadır.
Antlaşmanınimza edilmesinden sonra aynı gün İngiltere Büyükelçisi Sir Ronald SharlLındzey ve Irak Temsilcisi Nuri Said Paşa tarafından Hâricîye VekiliTevfik Rüşdü Bey’e yazılan notada 14. maddeye atıfla, antlaşmanınyürürlüğe konulmasını takib eden on ay zarfında Türkiye Hükûmetisözkonusu olan yıllık paylarını sermayeye tahvil etmek isterse Irak Hükûmeti’ne bu talebini bildirecek ve Irak Hükûmeti bu ihbar üzerineotuz gün içinde o madde hükmünün tamamıyla yerine getirilmesi içinTürkiye Hükûmeti’ne 500 bin İngiliz Lirası ödeyecektir.
TürkiyeHükûmeti, söz konusu yıllık payını bir üçüncü tarafın ödemeye hazırolabileceği fiyattan daha fazla olmamak üzere Irak Hükûmeti’ne satınalma fırsatı vermeden elinden çıkarmamayı taahhüd ettiği ve bunotaların antlaşmanın tamamlayıcı parçasını oluşturmasınıkararlaştırdıklarını tebliğ etmişti.
HâricîyeVekili Tevfik Rüşdü Bey de Sir Ronald Sharl Lindzey ve Nuri SaidPaşa’ya, tarafına gönderilen notayı senet saydığını bildirmişti.

[yaramazadam]

İkinci Fasıl: Türkiye ile Irak Arasındaki İyi Komşuluk Münasebetleri
Madde 6:Taraflar bir veya birkaç silahlı kişinin sınır mıntıkasında yağmacılıkveya eşkiyalık yapmak maksadıyla girişecekleri hazırlıklara, sahipoldukları bütün vasıtalarla karşı koymayı ve bunların sınırdangeçmelerine mani olmayı karşılıklı olarak taahhüd ederler.