inovasyon

İnovasyon
Buyazımızda, günümüzde ülkelerin sosyo ekonomik gelişiminde kritik önemesahip bir kavram üzerinde duracağız: İnovasyon. İnovasyon İngilizcekökenli bir kavram aslında. İngilizce’de buluş anlamına gelen“invention” adlı terimin ticari kazanca dönüşme potansiyelinintaşınması aşaması olarak ifade ediliyor.
Tam olarak Türkçe’de “yenilik” diye adlandırdığımızda; çok genel birifadeyi çağrıştırma ihtimalimiz arttığı için, Türkçe kullanımınasaygımızı her zaman ön planda tutarak inovasyon terimini kullanmayıtercih ettik.
Yazımız bir tercümeden oluşuyor. İnovasyon kavramına genel olarakışık tutabilmek açısından bu çok kapsamlı konuya yine genel biryaklaşımı sergileyen literatürü taradık. Bu çerçevede, Türkiye’deKOBİ’lerimizin bu kavram hakkında yine genel bir fikir sahibiolabilmeleri için Profesör Peter Drucker’ın Harvard Üniversitesi’ninyayınlarından Harvard Business Review’da 1998 yılında çıkan biryazısının önemli bulduğumuz bölümlerini tercüme ettik.
Tercümeyle devam etmeden evvel Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfıdanışmanlarından Aykut Göker’in inovasyonun önemini ifade eden ve 2000yılında kaleme aldığı bir notuyla başlamayı istedik:
‘…Dikkat edilirse burada toplumun hayat standardının ve refahının(kısaca, yaşam kalitesinin) yükseltilmesinde prodüktiviteyiyükseltebilme becerisine yaşamsal bir önem atfedilmektedir. Bu beceridealtı çizilen noktalar ise “ürün kalitesini yükseltebilme”, “ürüne eközellikler / ayırt edici özellikler kazandırabilme”, “üretimdeverimliliği yükseltebilme” ve “yüksek otomasyon düzeylerine erişebilme”yetenekleridir; ayrıca, “yeni, sofistike sanayilerde de aynıyeteneklerin kazanılması” meselesinin altı önemle çizilmektedir. Bütünbu yetenek kategorilerini, aslında, günümüzün terminolojisi ile, tekbir kavramla ifade etmek mümkündür: “İnovasyonda yetkinlik kazanma”kavramıyla... Ve kısaca şu söylenebilir: Prodüktiviteyi yükseltebilmek,inovasyonda yetkinlik kazanmaya bağlıdır.…Avrupa Komisyonu''nun AvrupaBirliği ülkelerinde inovasyonu etkileyen faktörleri irdelemek veBirliğin inovasyon kapasitesini artırmaya yönelik öneriler geliştirmekamacıyla, 1995 sonunda yayımladığı politika dokümanında da, inovasyonunyaşamsal önemi şu cümlelerle vurgulanıyordu:
İnovasyon bireysel ve toplumsal ihtiyaçların (sağlık, dinlenme,çalışma, ulaşım v.b.) daha iyi bir düzeyde karşılanmasını sağlar.İnovasyon girişimcilik ruhu için de esastır: her yeni girişim ne deolsa belli bir yenilik getirmeye yönelik bir süreç sonunda doğar.Dahası, bütün girişimlerin rekabet güçlerini sürdürebilmek için sürekliyenilenmeye gereksinimleri vardır. Bu söylenenler ülkeler için dedoğrudur. Ekonomik büyümelerini, rekabet güçlerini ve istihdamolanaklarını sürdürürebilmek için onlar da yeni fikirleri hızla teknikve ticari başarıya dönüştürmek zorundadırlar.
Ne demektir ''inovasyon''? ‘İnovasyon’, kavram olarak, hem birsüreci (yenilemeyi/yenilenmeyi) hem de bir sonucu (''yenilik''i)anlatır. OECD literatürüne göre, inovasyon, süreç olarak, “bir fikripazarlanabilir [altı tarafımızdan çizildi] bir ürün ya da hizmete, yeniya da geliştirilmiş bir imalat ya da dağıtım yöntemine, ya da yeni birtoplumsal hizmet yöntemine dönüştürmeyi” ifade eder’.
Sayın Göker’den yaptığımız alıntının ardından Peter Drucker’ıninovasyona ilişkin düşünceleriyle yazımıza devam ediyoruz: Günümüzdeinovasyonun ülkelerin kalkınmalarında ne denli önemli olduğu kabuledilen bir gerçek. Bu durumun kabul edilmesinde yoğun rekabet koşullarıve hızla değişen piyasa koşulları ve teknolojideki gelişmelerin etkenolduğunu ifade etmek mümkün olacaktır. Bu bağlamda, inovasyonun nasılyapılacağı ise anahtar soru konumuna sahiptir.
Bugünlerde sıklıkla dile getirilen konulardan bir diğeri isegirişimcilik ruhudur. Benim tecrübem şunu gösteriyor: Son 30 yıldatanıştığım girişimcilerin çok küçük bir bölümü girişimci ruhuna sahip.Tüm başarılı girişimcilerde gördüğüm şeyi ortak bir kişilik özelliğiolarak betimlemem doğru olmayacaktır. Ortak özellik olarakniteleyebileceğim asıl unsur inovasyon alanında sistemli bri biçimdepratik yapabilecek, bunu tecrübe edecek iş yapma biçimlerini benimsemişolmalarıdır.
İnovasyon girişimciliğin belli bir fonskiyonudur. İnovasyon,girişimcinin yeni kaynaklar yaratarak refah yaratması veya mevcutkaynakların kullanım potansiyelini artırarak refah yaratmasıdır.
Günümüzde girişimcilik için yapılan tanımlamalarda bir miktarkarışıklık olduğunu kabul etmek gerekir. Bazılarına göre girişimcilersadece küçük işletme kavramıyla örtüştürülürken, bazıları tümişletmeleri girişimciler tarafından yönetilir kabul etmektedir.Pratikte ise; girişimciliğin girişimin boyutları, yaşı gibi kriterlerlebelirlenmesinden çok, içinde bulunduğu faaliyete göre tanımlanmasıgerekir. Aktivitenin odağında inovasyon vardır. İnovasyon bir girişiminekonomik ve sosyal potansiyelinde amaçlı bir biçimde getirilendeğişikliktir.
İnovasyonun kaynakları: İnovasyonu bir sonuç olarakdeğerlendirdiğimizde, bu sonuca ulaşma yolunda sadece belirli durumlariçin geçerli olabilecek bilinçli, amaçlı bir araştırma faaliyeti ileinovasyon fırsatlarının tespit edilmesi olarak açıklamak mümkündür.Sözünü ettiğimiz fırsatlar girişimin kendi içinde olabileceği gibi,ilgili endüstri kolunda da olabilir ve bu fırsatları dört başlıkhalinde sınıflandırmak mümkündür:
Beklenmeyen gelişmeler
Uyuşmazlık ve bağdaşmazlık diye niteleyebileceğimiz durumlar
İşlem süreçlerinde duyulan ihtiyaçlar
Endüstri ve piyasa koşullarında değişiklikler

Bu fırsatların yanında girişimin dışında ve sosyal çevresinde oluşan fırsatları üç kategoriye ayırmak mümkündür:
Demografik değişiklikler
Algılama farklılıkları
Kazanılan yeni bilgiler
İnovasyonun kaynağı olarak belirlediğimiz bu durumların bazılarıbirbirleriyle örtüşebilir. Sözü edilen fırsatlar isimlendirdiğimizbirden fazla kategoride aynı anda bulunabilir.
Bu alanla ilgili olarak en basit inovasyon fırsatını düşünelim.1930’lı yılların ilk dönemlerinde IBM firması ilk modern muhasebemakinasını bankalar için geliştirmişti. Ancak bankalar bu ürüne hiçrağbet etmediler. IBM’i burada kurtaran beklenmedik bir gelişmeydi: NewYork Halk Kütüphanesinin bu cihazlardan almak istemesi. O dönemlerdekütüphanelerin bankalara nazaran daha fazla parasal kaynağı vardı veIBM 200’den fazla makina satmayı başardı.
15 yıl sonra herkesin bilgisayarların sadece ileri düzeyde bilimselamaçlar için kullanıldığını düşündüğü bir dönemde iş dünyası maaşödemeleri için bu makinalara beklenmedik düzeyde bir ilgi göstermeyebaşladı. Univac adlı firmanın ürünü bu alanda en ileri makinayasahipti. Bu arada IBM, bu alandaki ihtiyacı zamanında gördü veUnivac’ın makinasını yeniden dizayn ederek yine beklenmedik düzeyde birbaşarı sağayabildi. Ve bu girişimle birlikte 5 yıl sonra IBM bilgisayarendüstrisinde lider konuma ulaştı.
Sistematik bir inovasyon için gerekli olan ilk aşama yeni fırsatkaynaklarını değerlendirmektir. Konuya bağlı olarak kaynakların farklızamanlarda farklı önemleri olduğunu söylemek mümkündür. Örneğindemografik özelliklerin çelik üretimine ilişkin inovasyon sürecindekritik bir önemi olmayabilir. Buna rağmen Mergenthaler tarafından icatedilen Linotype makinasının başarılı bir inovasyon olmasında en önemlietken demografik özelliklerdir. Çünkü Lynotype makinası yeterli düzeydedaktilo yazmasını bilmeyen bir kitle için ihtiyacı önemli miktardakarşılayacak özellikler içermekteydi. Fakat kaynak ve zaman gibialanlarda koşullar ne olursa olsun, girişimcilerin fırsat kaynaklarınıiyi analiz etmeleri gerekecektir.
Başarılı girişimcilerin beyinlerinin her iki tarafını dakullandıkları söylenmektedir. Bu tip girişimciler hem rakamları dikkatealırlar, hem de bireylerin fikirlerine önem verirler. Ardından dışçevreyi dikkate alarak potansiyel kullancıların beklentilerini testeder, geliştirme yolunda oldukları ürün veya hizmetin kullanıcılarındeğerlerine ve ihtiyaçlarına yanıt verip vermediğini kontrol ederler.
Etkin olabilmesi için inovasyonun basit olması gerekir. Bir diğerönemli konu ise inovasyonun belli bir alana odaklanmış olabilmesidir.İnovasyonun sadece bir şeyi yapabiliyor olması gerekir. Diğer türlükarışıklığa mahal verebilir. Etkin inovasyonlar küçük başlarlar. Sadecebelirgin birşey yaparlar. Örneğin İsveç kibrit konusunda dünyadayaklaşık 50 yıl boyunca monopol konuma sahip olmuştur. Bunun nedeni;İsveçlilerin kibritleri kutuya dolduracak basit bir cihazı geliştirmişolmalarıdır. Tam tersine, örneğin bir dalda devrim yapacak türdeninovasyonların başarılı olabilme ihtimalinin düşük olduğunu söylemekyanlış olmayacaktır.
Pratik hayatta bir inovasyonun ne denli başarılı olacağını öncedentahmin edebilmek pek mümkün değildir. Sonuç ne olursa olsun başarılıinovasyonların başlangıç aşamasından itibaren standartları belirleyici,bir teknolojiye veya bir endüstriye farklı bir yön verebileceközelliklere sahip olması gerekir. Bir inovasyonun liderliğihedeflememesi halinde amaca hizmet etmeyeceği söylenebilir.
Herşeyin ötesinde, inovasyon faaliyeti zekanın dışında yoğun ve özelbir çabayı gerektirmektedir. İnovasyon bilgi birikimi gerektirmektedir.Odaklanmayı gerektirir. İnovasyon yapabilmeye daha fazla meyillikişiler olabilir ve bu kişilerin yetenekleri daha çok iyi tanımlanmışbelirli alanlarla sınırlıdır. Tüm sistematik başarılarıyla birlikteThomas Edison’un elektrik alanına eğildiği herkesce bilinmektedir.
Girişimciliğin sahip olması gereken en temel özelliklerinden biri;sistematik inovasyon gerçekleştirebilme yetenek ve çabasına sahipolabilmesidir.
kaynak site:danismend.com/konular/yeniekonomi/yenieko_inovasyon.htm