Hava Yastıkları

[boxcigar]

Hava yastıkları 80'li yılların başında ortaya çıktıklarından beribinlerce hayatı kurtarmışlardır. Aslında hava yastıkları İkinci DünyaSavaşı sırasında uçakların yere çakılmalarında bir önlem olaraktasarlanmış ve ilk patent o zamanlarda alınmıştı.

Hava yastıklarının arabalara uygulanmasında birçok problemlekarşılaşıldı. Basınçlı havanın araba içinde muhafazası, süratleşişmenin sağlanması, ani şişme sırasında yastığın patlamasının veyakişiye zarar vermesinin önlenmesi vs...

Hava yastığında üç ana parça vardır. Birincisi yastığın kendisi ki,ince naylon iplikten yapılmış ve konsolda bir silindir üzerinesarılmıştır. Aslında sürücü tarafındaki hava yastığı diğerlerindenfarklıdır. Diğerleri tipik bir silindir şeklinde iken sürücütarafındaki direksiyonun ortasına uyacak şekildedir.

İkinci olarak yastığa ne zaman şişeceğini bildiren, arabanın öntarafında bir sensör vardır. Bir tuğla duvara yaklaşık saatte 15 - 25kilometre süratle çarpıldığında oluşacak kuvvet karşısında sinyalverecek şekilde ayarlanmıştır.

Son olarak da şişirme sistemi vardır. Hava yastıkları sıkıştırılmışveya basınç altındaki havanın veya bir gazın salıverilmesiyleşişmezler. Bir kimyasal reaksiyonun sonucunda şişerler. Bu kimyasalreaksiyonun ana maddesi 'sodyum azide'dir, yani NaN3. Normal şartlardadurağan olan bu molekül ısıtılınca anında ayrışır ve ortaya nitrojengazı çıkar. Çok az miktarından, yani 130 gramından 67 litre nitrojençıkabilir.

Ancak bu ayrışmadan ortaya bir de sodyum (Na) çıkar ki, çok reaktiftir.Su ile birleşince vücuda bilhassa gözlere, buruna ve ağza ağır tahribatverebilir. Bu tehlikeyi önlemek için hava yastığı üreticileri kimyasalreaksiyonda sodyum ile birleşebilecek bir gaz daha kullanıyorlar ki, buda potasyum nitrattır (KNO3). Bu reaksiyondan da yine ortaya nitrojençıkar.

Arabanın önündeki sensör belli bir seviyenin üstündeki çarpmada,NaNS'ün bulunduğu tüpe bir elektrik sinyali gönderir. Burada çok küçükbir spark oluşur ve bunun yarattığı ısıdan da NaN3 çözülür, açığa çıkannitrojen hava yastığına dolarak şişirir. Burada ilginç olan sensörünçarpmayı algılaması ile yastığın şişmesi arasında geçen zamandır.Sadece 30 milisaniye yani 0.030 saniye.

Bir saniye sonra yastık üzerindeki özel delikler vasıtası ile kendikendine söner ve kazazedeye devamlı baskı yapılmasına mani olur.