Galya ve Galyalılar

Galya ve Galyalılar

Fransa'nın eski adıdır. Eski Galya, aşağıyukarı bugünkü Fransa topraklarının ancak, Ren Irmağı'na kadar uzanankısmını kapsar. Bu geniş bölgede yaşayan Galyalılar aslında, M.Ö. I.binyılda Güney Almanya'dan gelen ve Galya'yı istilâ eden Keklerdir.M.Ö. VI. yy. sonlarında ikinci bir Kelt istilâsı olmuş, bu istilâcılarönceden yerleşmiş halklara karışarak, Galyalılar adı verilecek olanyeni bir halk oluşturmuşlardı. M.Ö. III. yy. sonlarında, RenIrmağı'ndan Pireneler'e, Manş Denizi'nden Provence kıyılarına kadarKeltler, yerleşmelerini tamamlamış oluyorlardı.

Kelt uygarlığı

Galyalıların birçok tanrısı vardı. Onlara açıklanamaz gibi gelen herşeye, gökcisimlerine, rüzgârlara tapınırlardı. Ruhun ölümsüzlüğüne deinanıyorlardı. Çok iyi çiftçiydiler, toprağı tekerlekli sabanlasürüyorlardı; dökmecilik, kuyumculuk, çömlekçilik sanatında ustazanaatçılardı. Ticaretleri de gelişmişti. Buğday ve tuzlama etin şarapve zeytinyağı ile takas edilmesi, M.Ö. III. yy.da paranınkullanılmasına yol açacaktı.

Roma Fethi

Massalia'daki (Marsilya) Foça kolonisi, Galya'yı fethetmek için,Romalılara başlangıç noktası oldu. Romalılar M.Ö. 154 yılında, busitenin çağrısı üzerine, onları komşu kabilelere karşı korumak için,işe karıştılar. Böylece Galya'nın güneyine yerleşip yavaş yavaş Akdenizkıyısını işgal ettiler, yönetim merkezi Narbonne olan Provenceeyaletini kurdular ve İspanya'ya giden bir ticaret yolu açtılar.

Zaten sarsılmış bulunan Galya, Kimber ve Toton istilâsıyla (M.Ö.109-101) bir defa daha sarsılmış, yakılıp yıkılarak pek zayıf düşmüştü.M.Ö. 60'a doğru, Germenler tarafından tehdit edilen Galyalılar,Provence valisi Sezar'dan yardım istediler ve Sezar, istilâcılarıpüskürttü. Roma'nın fethi gerçek anlamıyla, askerlerini Galya'nın hemenhemen her yerine yerleştiren Sezar ile başlamış ve M.Ö. 54 yılınadoğru, Sezar kendisini bu ülkenin hâkimi sayabilecek duruma gelmişti.

Galyalılar bağımsızlıklarını yitirdikleri zaman genç Vercingetorix'inardında toplandılar, ama bu önder düşmana yenildi (M.Ö. 52) veRomalılar, Galya'ya kesinlikle egemen oldular.

V. yy .da, göçmen kavimler Galya'yı istilâ edince Roma İmparatorluğudağıldı. Ortaya çıkan kargaşalıktan, ülkenin ekonomisi büyük zarargördü. Ama çok geçmeden eski Galya, Frank kralı Clovis'in buyruğundayeniden birleşecek ve yavaş yavaş Fransa haline gelecekti.

Alesia

M.Ö. 52 yılında Alesia'ya çekilen Vercing6torix orduları, Sezar ilelejyonları tarafından kuşatıldı. Romalılar şehri kuşattılar, hendeklerkazdılar, çitler, tahta perdeler diktiler, insan tuzakları kurdular.Galya'nın her yanından akın akın yardım gönderildi, ama Vercingetorixson bir çatışmadan sonra, yurttaşlarının canını kurtarmak için teslimolmağa karar verdi.