Bahar ve yaz mevsimlerinde genellikle öğleden sonra havada bir ağırlıkbelirdiği zaman gökyüzünde kara bulutlar birikmeğe başlar. Bununardından, bazen dolu ile karışık sağanak halinde bir yağmur boşanır.
Yıldırım
Bu yağmurun nedeni, elektrikle yüklü çok büyük kümeler halindekikümülonimbüs bulutlarıdır. Bunlardan ikisi birbirine dokunduğu zamanbir elektrik boşalması olur ki, buna yıldırım denir. Bunun, ansızınçakan ve gökyüzünü yırtar gibi kırık çizgiler halinde görünen izleriyseşimşek'tir.
Gök gürlemesi bu elektrik boşalmasının sesinden başka bir şey değildir;gürleme, özellikle dağlık yerlerde iki kayalık yamaç arasında olursakorkunç tarrakalar halinde işitilir (yankı olayı). Ses, ışıktan dahayavaş, yayıldığı için (saniyede yaklaşık olarak 340 m) şimşek gökgürültüsünden önce görülür.
Fırtına
Fırtınalar bazen çok korkunç olabilir. Şiddetli yağmurlar ekinlere,sebze ve meyve bahçelerine çok zarar verir: mevsime ve bitkilerindurumuna göre ürünler, tomurcuklar, filizler ve yumuşak meyveler doluile paramparça olur; dereler ve çaylar birdenbire yükselir. Dışarıdabulunan insanları ve hayvanları yıldırım çarpabilir. Yüksekte bulunanmadeni kütleler ya da yüksek noktalar yıldırımı çeker. Bu nedenle açıkarazide fırtınaya yakalanınca ağaçların altına sığınmaktan kaçınmakgerekir.
Yıldırım Siperi
Yıldırım bir bulutla yer arasında meydana gelen şiddetli bir elektrikakımı olduğundan bunun elden geldiğince zararsız bir şekilde yeregeçmesini sağlamakta yarar vardır. Bu nedenle yüksek binaların, minareve camilerin tepesine yıldırım siperi (paratoner) konur. Yıldırımsiperini, 1754'te Benjamin Franklin bulmuştur.
En basit yıldırım siperi uzun ve kalın bir tel ile bunu yere bağlayanbir zincirden oluşur. Tele düşen yıldırım zarar vermeden bu yoldantoprağa gider. Bu düzenek madeni eşyadan ve elektrikli aygıtlardan uzakolmalıdır, çünkü yıldırım içinden geçerken bu tel tıpkı bir yüksekgerilim kablosunu andırır.
Yıldırım siperi sistemi «İsviçre yöntemi» ile daha damükemmelleştirilmiştir. Buna göre bir yapının üstüne kısa boylu (30 cm)birçok madeni uç konur, sonra bunlar birbirine bağlanır. Bunlardan dayere sacayağı gibi birçok tel indirilip toprağa gömülür.
http://www.ufak.com/sharedimages/firtina1.jpg http://www.ufak.com/sharedimages/firtina2.jpg(Solda) New York'ta bir fırtına. Kırık çizgili tek şimşek, saniyeninonda biri kadar bir sürede, birçok yerde birden çakabilir. Şimşeğinboşalttığı elektrik gücü, akıl almaz orandadır: 30 milyon volt ve100,000 amper. Süre çok kısa olduğu için, bu güç ele geçmez vekullanılamaz.
(Sağda) Benjamin Franklin (1706-1790), J.B. Greuze'ün eseri, PetitPalais, Paris. Yıldırım siperinin (paratoner) mucidi olarak tanıdığımızFranklin, kendi kendini yetiştirmiş bir dâhidir: matbaacı, gazeteci,filozof, fizikçi ve büyük bir devlet adamı... Sömürgelerin İngiltere'yekarşı savaşını destekledi, Amerika'nın ilk meclisine girdi, BağımsızlıkBildirisi'ni kaleme alan heyete katıldı.
Saniyeleri Saymak
Gök gürlemesi korkulacak bir şey değildir: işitildiği zaman yıldırımçoktan düşmüştür. Şimşeğin çakışıyla gök gürültüsünün işitildiği anarasında geçen saniyeler sayılarak fırtınanın uzaklığı hesaplanabilir(3 saniye yaklaşık 1 km demektir).
Magnetik Fırtınalar
Her on bir buçuk yılda bir Güneş'in etkinliği yükselir: içten gelenpüskürmeler sonucunda uzaya elektrikli tanecikler fışkırır ve bunlarınbir kısmı atmosfere gelir. O zaman Dünya bir mıknatıs gibi davranır:kutuplar ışık saçan göktaşları n ı çeker ve bunlar kutuplarda kutupkızıllığı denen olayları meydana getirir 3u taneciklerin gelişi üç-dörtgün süreyle Yer'in magnetizmasını değiştirecek magnetik fırtınalara yolaçar. Pusulaların ibresi şaşkına döner; radyo dalgaları karışır vebozulur.
