Fil Hastalığı

[boxcigar]

Fil Hastalığı Alm. Elefantiasis (f), Fr. eléphantiasis (f), İng.Elephantiasis. Lenf (akkan) sıvısının vücuttaki miktarının artması veyasistemik dolaşıma verilemeyip deri altına, doku aralıklarınayayılmasıyla bacaklar, kollar, kasıklar, avret mahalli, hatta yüzdeaşırı şişmelere sebep olan bir hastalık.

Çeşitli sebepleri olan bu hastalığın zamanımızda en çok rastlanılanıkanser dokusunun lenf yollarını tıkaması veya ameliyatlar sırasındalenf yollarının hasara uğramasıdır. Toplardamar tıkanmaları sonucundagelişen fil hastalığı da ameliyat sonralarında sık görülür.Tropikalbölgelerde en sık görülen sebebWuchereria bancrofti (Bancroft kurdu)denilen parazitin, lenf yollarını işgal edip tıkamasıdır. Bu parazitinyaptığı fil hastalığına yurdumuzda Antalya civarında rastlanmaktadır.Bazı irsi hastalıklarda da fil hastalığı durumu ortaya çıkabilir.

Vücutta yaptığı şişmeler neticesinde çeşitli dolaşım bozuklukları,hareket kısıtlılıkları ve beslenme bozukluğu olur.Tedavisi sebebe bağlıolmakla beraber genellikle cerrahidir.
Fil Hastalığı (Filaryazis)

Tanım ve Klinik Bilgiler : Nemathelmintler’in larva veya erişkinformlarinin lenfatik sistemde yerleşmeleri sonucu,, başlangiçtalenfanjit ve lenfadenit, dahasonra distal bölgelerde ödem veelefantiyazla karakterize paraziter infeksiyon hastaligidir. Insandahastalik yapabilen 7 tür filariyal parazit olsa da bunlardan üçüfilaryaz etkeni olarak bilinmektedir. Bunlar, Wuchereria bancrofti,Brugia malayi ve Brugia timori türleridir.tropik ve subtropikbölgelerde görülür. Sivrisinegin isirmasindan, kanda mikrofilaryalaringörülmesine kadar geçen süre 6-12 aydir. Insan vücudunda erişkinparazitler 5-10 yil, mikrofilaryalar ise 2 yil kadar canliliklarinisürdürür. Mikrofilaryalar kandan başka karaciger, kas, hidrosel sivisive şilöz idrarda bulunabilir. W.bacrofti, Türkiye’de Alanya, Elazığ,Çubuk ve Samsun’da görülmüştür. Arakonağı Aedes, Anopheles ve Culexcinsi sivrisinektlerdir. Lenforetiküler filaryaz başlica 4 klinikformda görülür:Filaryal ateş: orta derecede ateş, halsizlik, yayginagrilar görülür. Lenfanjitin deri bulgulari ve lenfadenit olaya eşlikeder.Asemptomatik mikrofilaremi: hastalarda klinik belirti yoktur.Spontan olarak iyileşen hastalarin yani sira diger hasta grubunda isetekrarlayan lenfanjit ataklari oluşur. Bu hastalarin 1/3’ünde lenfatikobstrüksiyon gelişir.

Lenfatik obstrüksiyon : tekrarlayan lenfanjitler sonucunda lenfatiktıkanmaya bağlı olarak sıklıkla alt ekstremiteler ve skrotumda, dahanadir olarak üst ekstremiteler ve memede elefantiyaz gelişir. Deridekalınlaşma, hiperkeratoz ile karakterize sert bir ödem vardır. Deri,bakteri, ve yüzeyel mantar süperinfeksiyonlarına açık hale gelir.

Tropikal pulmoner eozinofil : astma, öksürük ve hafif ateşlekarakterize solunum sistemi bulgularina ek olarak belirgin eozinofilive çok yüksek serum IgE düzeyleri ile radyografide infiltrasyonlarmevcuttur.

Tanı Metotları : Gece alınan kan örneklerinde mikrofilaryalarıngörülmesi ile tanı koyulur. İdrar ve hidrosel sıvısında etkengösterilebilir. Elefantiyaz olgularında kanda mikrofilaryasaptanamadığından tanı klinik olarak konur. Pulmoner eozinofiliolgularında yüksek antifilaryal antikor ve IgE düzeyleri ile berabereozinofili ve dietilkarbamezepine cevap tanıyı destekler.

Lenfödem ve elefantiyazın erken dönemlerinde tedavi ile hastalık kısmenveya tamamne iyileşebilir. Kronik infeksiyonda tedvi hastalığınilerlemesini yavaşlatabilir fakat hidrosel ve elefantiyazınilerlemesini etkilemez.

Tedavi : Halen en seçkin ilaç Dietilkarbamezepin(DEC)’dir. 2-3 haftasüre ile 6mg/kg/gün dozunda üçe bölünerek verilirse kandanmikrofilaryaları hızla elimine eder. Son zamanlardaetkinliğiaraştırılan İvermectin’in en önemli avantajı günde tek dozdaverilmesidir. Her iki ilacın da erişkin parazitlere etkinliği yeterlideğildir. Uzun süreli DEC tedavisi ile yeni erişkin parazitlerinoluşmasi engellenebilir.