Enrico Fermi

[boxcigar]

(1901-1954) Enrico fermi, İtalyan asıllı Amerikalı bir fizikçidir. 1922yılında pisa üniversitesinden mezun olmuştur. Lisansüstü çalışmalarındaMax Born yönetiminde Almanya’da yapmıştır. 1924 yılında italya’yadönmüş ve 1926 yılında roma üniversitesinde fizik profesörü olmuştur.Nötron bombardımanı ile radyo aktif transuranyum elementlerinin eldeedilmesi ile ilgili çalışmalarından dolayı, 1938 yılında nobel fiziködülünü kazanmıştır.

Fermi,fizikle ilk olarak 14 yaşında iken, latince eski bir fizikkitabını okuduktan sonra ilgilenmeye başladı. Fermi çok iyi birhafızaya sahipti. Dante’nin ilahi komedisini ve aristo’nun pek çokeserini ezbere bilirdi.Teorik fizik problemlerini çözmede büyükyeteneğe sahipti. Çok karışık problemleri çözmedeki bu başarısınedeniyle kendisine kahin gözüyle bakanlar bile vardı.Kendisi aynızamanda, deneyesel fizik ve fizik eğitiminde büyük beceriye sahipti.İlk amerika seyehatlerinden birinde satın aldığı otomobil bozulunca,büyük bir üzüntüye düşmüş ve otomobilini en yakın benzin istasyonundakendisi tamir etmiştir.Bunu gören benzin istasyonu sahibi ona iş teklifetmiştir.

Fermi ve ailesi, 1944 yılında Amerika’ya göç ederek orada amerikanvatandaşı olmuştur. Fermi, Amerika’da önce Colombia Üniversitesinekabul edilmiş sonrada Chicago Üniversitesine profesör olarakatanmıştır. Manhattan projesinin başlatılmasından sonra,fermi zincirreaksiyonun kendi kendine devam edebileceği bir tertibin tasarımı veimal edilmesinde görevlendirilmiştir.

Söz konusu tertip nötronları, termik hızlarla yavaşlatan grafitblokları ile bir araya getirilmiş uranyum içerecek şekilde ChicagoÜniversitesinin bahçesinde kurulmuştur. Nötronları soğurmak ve böylecereaksiyonun hızını kontrol etmek amacıyla, atom piline kadmiyumçubuklar yerleştirildi. Kadmiyum çubuklar yavaş yavaş çekildi ve kendikendine devam eden zincir reaksiyon gözlendi. Ferminin bu başarısı,dünyada ilk nükleer reaktörün imali ve atom çağının başlangıcıolmuştur. Fermi 53 yaşında iken kanserden öldü.Bir yıl sonra yüzüncüelement keşfedildi ve kendisinin onuruna bu element fermium olarakadlandırıldı.