Dünyanin hizi

[boxcigar]

Bir pazar günü kendi kendinize söz verdiniz. Hiçbir yeregitmeyeceksiniz. Koltuğunuza oturup televizyon seyredeceksiniz. Sizöyle sanın. Koltuğunuzda otururken bile inanılmaz bir hızla dönüpduruyor, uzayın boşluğunda yol alıyorsunuz.

Koltuğunuzda otururken, dünya ile beraber dönüyor, Güneş'in etrafındadolanıyor, Güneş sistemi ile birlikte galaksi içinde yol alıyor,galaksideki diğer milyarlarca yıldızla birlikte uzayın uçsuz bucaksızkaranlıklarına doğru gidiyorsunuz.

Dünyanın ekvatorundaki bir noktanın dönüş hızı saniyede 467 metrediryani bu noktada koltuğunda oturan biri zaten bu hızla hareketetmektedir. Dünyamız Güneş'in etrafında daireye yakın eliptik biryörüngede dönerken hızı saniyede 30 kilometredir.

Güneş sistemimiz Samanyolu galaksisinde merkezden 25 bin ışık yılıuzaklığında, ortalarda bir yerdedir. Sistemimiz bu merkez etrafında,galaksideki diğer yıldızlarla birlikte saniyede 220 kilometre hızladöner. Her bir turunu 240 milyon yılda tamamlar.

Genişleyen evren teorisine göre galaksilerin hareketleri 'hız' terimiile ifade edilemez ama yine de Samanyolu galaksisinin Aslan burcundakitakım yıldızlara doğru saniyede 600 kilometre hızla hareket ettiğivarsayılıyor.

Bütün bu hızlar sabit bir noktaya göredir. Nihai hızı bulmak için bütünbu hızları üst üste koyup toplamak doğru olmaz. Hareketler bazen aynıbazen ters yöndedirler. Bütün bunlar göz önüne alınıp, vektörel olaraktoplanınca, galaksimiz dışındaki sabit bir noktaya göre hareket hızımızsaniyede 390 kilometre çıkar.

Peki nasıl oluyor da bu kadar büyük bir hızı hissetmiyoruz? Bununnedeni vücudumuzda anatomik olarak hız ölçen bir organımızınolmamasıdır. Bir arabada saatte 90 kilometre sabit bir hızla giderkengözlerinizi kaparsanız, hareket ettiğinizi anlayamazsınız. Sert birvirajı hissedersiniz ama çok uzun ve yumuşak bir virajıalgılayamazsınız.

İnsanların duyu organları hız ve yöne değil, bunlardaki değişimlerehassastırlar. Dünya ile birlikte yaptığımız yolculukta hareketlerinhepsi sabit hızdadırlar. Yörüngeler düz olmasalar da mesafeler o kadarbüyüktürler ki düz kabul edilebilirler.

Ses hızı saniyede 331 metre, ışık hızı 300 bin kilometre iken siz pazargünü oturduğunuz koltuğunuzda saniyede yaklaşık 400 kilometre hızlagidiyorsunuz. Bu hızla bir yere çarpmadan gidebilmek büyük şans doğrusu.