Deprem siddet Cetveli

[boxcigar]

Şiddet derecelerinin açıklanmasında kullanılan az, çok ve pek çokdeyimleri ortalama bir değer olarak sırasıyla, %5, %50 ve %75oranlarını belirlemektedir. Yapılardaki hasar ise beş gruba ayrılmıştır:

Hafif Hasar : İnce sıva çatlaklarının meydana gelmesi ve küçük sıva parçalarının dökülmesiyle tanımlanır.

Orta Hasar : Duvarlarda küçük çatlakların meydana gelmesi, oldukçabüyük sıva parçalarının dökülmesi, kiremitlerin kayması, bacalardaçatlakların oluşması ve bazı baca parçalarının aşağıya düşmesiyletanımlanır.

Ağır Hasar : Duvarlarda büyük çatlakların meydana gelmesi ve bacaların yıkılmasıyla tanımlanır.

Yıkıntı : Duvarların yarılması, binaların bazı kısımlarının yıkılmasıve derzlerle ayrılmış kısımlarının bağlantısını kaybetmesiyletanımlanır.

Fazla Yıkıntı : Yapıların tüm olarak yıkılmasıyla tanımlanır.

MSK Siddet Cetveli

I- Duyulmayan: Titreşimler insanlar tarafından hissedilmeyip, yalnız sismograflarca kaydedilirler.

II- Çok Hafif: Sarsıntılar yapıların en üst katlarında bulunan az sayıda kişi tarafından hissedilir.

III- Hafif: Deprem, ev içerisinde az kişi, dışarıda ise sadece uygunşartlar altındaki kişiler tarafından hissedilir. Sarsıntı, yoldan geçenhafif bir kamyonetin meydana getirdiği sallantı gibidir. Dikkatlikişiler, üst katlarda daha belirli olan asılmış eşyalardaki hafifsallantıyı izleyebilirler.

IV- Orta Şiddetli: Deprem ev içerisinde çok, dışarıda ise az kişitarafından hissedilir. Sarsıntı, yoldan geçen ağır yüklü bir kamyonunoluşturduğu sallantı gibidir. Kapı, pencere ve mutfak eşyaları titrer,asılı eşyalar biraz sallanır. Ağzı açık kaplarda olan sıvılar birazdökülür. Araç içerisindeki kişiler sallantıyı hissetmezler.

V- Şiddetli

Deprem, yapı içerisinde herkes, dışarıda ise çok kişi tarafındanhissedilir. Uyumakta olan çok kişi uyanır, az sayıda dışarı kaçan olur.Hayvanlar huysuzlanmaya başlar. Yapılar, baştan aşağıya titrerler,asılmış eşyalar ve duvarlara asılmış resimler önemli derecede sarsılır.Sarkaçlı saatler durur. Az miktarda sabit olmayan eşyalar yerlerinideğistirebilirler ya da devrilebilirler. Açık kapı ve pencerelerşiddetle itilip kapanırlar, iyi kilitlenmemiş kapalı kapılaraçılabilir. İyice dolu, ağzı açık kaplardaki sıvılar dökülür. Sarsıntıyapı içerisine ağır bir eşyanın düşmesi gibi hissedilir.

A tipi yapılarda hafif hasar olabilir.

Bazen kaynak sularının debisi değişebilir.

VI- Çok Şiddetli

Deprem ev içerisinde ve dışarıda hemen hemen herkes ratafındanhissedilir. Ev içerisindeki birçok kişi korkar ve dışarı kaçarlar, bazıkişiler dengelerini kaybederler. Evcil hayvanlar ağıllarından dışarıkaçarlar. Bazı hallerde tabak, bardak gibi cam eşyalar kırılabilir,kitaplar raflardan aşağıya düşerler. Ağır mobilyalar yerlerinideğiştirirler.

A tipi çok ve B tipi az yapılarda hafif hasar ve A tipi az yapıda orta hasar görülür.

Bazı durumlarda nemli zeminlerde 1 cm.genişliğinde çatlaklar olabilir.Dağlarda rastgele yer kaymaları, pınar sularında ve yeraltı sudüzeylerinde değişiklikler görülebilir.

VII- Hasar Yapıcı

Herkes korkar ve dışarı kaçar, pek çok kişi oturdukları yerdenkalkmakta güçlük çekerler. Sarsıntı, araç kullanan kişiler tarafındanönemli olarak hissedilir.

C tipi çok binada hafif hasar, B tipi çok binada orta hasar, A tipi çok binada ağır hasar, A tipi az binada yıkıntı görülür.

Sular çalkalanır ve bulanır. Kaynak suyu debisi ve yeraltı su düzeyideğişebilir. Bazı durumlarda kaynak suları kesilir ya da kuru kaynaklaryeniden akmaya başlar. Bir kısım kum çakıl birikintilerinde kaymalarolur. Yollarda heyelan ve çatlama olabilir. Yeraltı boruları ekyerlerinden hasara uğrayabilir. Taş duvarlarda çatlak ve yarıklaroluşur.

VIII- Yıkıcı

Korku ve panik meydana gelir. Araç kullanan kişiler rahatsız olur. Ağaçdalları kırılıp, düşer. En ağır mobilyalar bile hareket eder ya da yerdeğiştirerek devrilir. Asılı lambalar zarar görür.

C tipi çok yapıda orta hasar, C tipi az yapıda ağır hasar, B tipi çokyapıda ağır hasar, A tipi çok yapıda yıkıntı görülür. Boruların ekyerleri kırılır. Abide ve heykeller hareket eder ya da burkulur. Mezartaşları devrilir. Taş duvarlar yıkılır.

Dik şevli yol kenarlarında ve vadi içlerinde küçük yer kaymalarıolabilir. Zeminde farklı genişliklerde cm.ölçüsünde çatlaklaroluşabilir. Göl suları bulanır, yeni kaynaklar meydana çıkabilir. Kurukaynak sularının akıntıları ve yeraltı su düzeyleri değişir.

IX- Çok Yıkıcı

Genel panik. Mobilyalarda önemli hasar olur. Hayvanlar rastgele öte beriye kaçışır ve bağrışırlar.

C tipi çok yapıda ağır hasar, C tipi az yapıda yıkıntı, B tipi çokyapıda yıkıntı, B tipi az yapıda fazla yıkıntı ve A tipi çok yapıdafazla yıkıntı görülür. Heykel ve sütunlar düşer. Bentlerde önemlihasarlar olur. Toprak altındaki borular kırılır. Demiryolu raylarıeğrilip, bükülür yollar bozulur.

Düzlük yerlerde çokça su, kum ve çamur tasmaları görülür. Zeminde 10cm. genişliğine dek çatlaklar oluşur. Eğimli yerlerde ve nehirteraslarında bu çatlaklar 10 cm.den daha büyüktür. Bunların dışında,çok sayıda hafif çatlaklar görülür. Kaya düşmeleri, birçok yerkaymaları ve dağ kaymaları, sularda büyük dalgalanmalar meydanagelebilir. Kuru kayalar yeniden sulanır, sulu olanlar kurur.

X- Ağır Yıkıcı

C tipi çok yapıda yıkıntı, C tipi az yapıda yıkıntı, B tipi çok yapıdafazla yıkıntı, A tipi pek çok yapıda fazla yıkıntı görülür. Baraj, bentve köprülerde önemli hasarlar olur. Tren yolu rayları eğrilir.Yeraltındaki borular kırılır ya da eğrilir. Asfalt ve parke yollardakasisler olusur.

Zeminde birkaç desimetre ölçüsünde çatlaklar oluşabilir. Bazen 1 mgenişliğinde çatlaklar da olabilir. Nehir teraslarında ve dik meyilliyerlerde büyük heyelanlar olur. Büyük kaya düşmeleri meydana gelir.Yeraltı su seviyesi değişir. Kanal, göl ve nehir suları karalar üzerinetaşar. Yeni göller olusabilir.

XI - Çok Ağır Yıkıcı

İyi yapılmış yapılarda, köprülerde, su bentleri, barajlar ve tren yoluraylarında tehlikeli hasarlar olur. Yol ve caddeler kullanılmaz halegelir. Yeraltındaki borular kırılır.

Yer, yatay ve düşey doğrultudaki hareketler nedeniyle geniş yarık veçatlaklar tarafından önemli biçimde bozulur. Çok sayıda yer kayması vekaya düşmesi meydana gelir. Kum ve çamur fışkırmaları görülür.

XII- Yok Edici

Pratik olarak toprağın altında ve üstündeki tüm yapılar baştanbaşa yıkıntıya uğrar.

Yer yüzeyi büsbütün değişir. Geniş ölçüde çatlak ve yarıklarda, yatayve düşey hareketlerin yön miktarları izlenebilir. Kaya düşmeleri venehir versanlarındaki göçmeler çok geniş bir bölgeyi kaplarlar. Yenigöller ve çağlayanlar oluşur.