Dalgalar neden denize paralel

[boxcigar]

Deniz kıyısında oturduğunuzda, karşıdan gelen rüzgarın açısı,dalgaların yönleri, deniz kıyısının şekli ne olursa olsun, dalgalarınhep kıyıya paralel gelip çarptıklarını görürsünüz.

Denizdeki dalgaları rüzgar oluşturur. Deniz yüzeyine çarpan rüzgarsuyun hareketlenmesini sağlar. Ancak dalgaların sahile arka arkayaparalel bir şekilde gelip çarpmalarının sebebi rüzgar değildir.

Açık denizde dalgalar, bizim sahilden seyrettiklerimiz gibi düzgündeğillerdir. Rüzgar bir yönden ve düzgün şekilde esmez. Havaşartlarıyla birlikte karışık yönlerden su yüzeyine çarpan hava düzensizdalgalar oluşturur.

Bu düzensiz dalgalar sahile değişik açılarla yaklaşırlar. Sahileyaklaşan dalga, sanki bunu hissetmiş gibi, kırılıp köpürmeden önceaniden yönünü değiştirir ve sahile düzgün paralel çizgiler halindevurur.

Denizdeki dalgalar bize sadece su üstünde oluşuyorlarmış gibigörünürler. Halbuki dalga hareket ederken, su altında bir miktar sukütlesi de dalga ile beraber hareket eder. Sualtı belgesellerinde degörüldüğü gibi su altında yüzeye yakın balıklar dalganın hareketetkisinde kalırlar, suyun altında dalgayla beraber salınıp dururlar.Suyun üstündeki ve altındaki su kütleleri hep beraber, bir maniolmadığı sürece, rüzgar ittikçe hareket ederler.

Kıyıya, sığ yerlere yaklaştıkça, dalganın suyun altında kalan kısmıdibe sürtmeye başlar. Dibe değen bu kısmın hızı azalır. Örneğin, sağadoğru bir açıyla kıyıya gelen dalganın Önce sol tarafı kıyıya ulaşır vedeniz dibi tarafından frenlenir.

Bisikletle giderken sol ayak yere değdirildiğinde nasıl bisikletyavaşlar ve sola dönerse dalga boyunca da aynı şey olur. Dalganın diğerkısımları da aynı derinliğe ulaşıp dibe değdikçe dalga tamamen yüzünüsola yani kıyıya doğru döndürür. Bu hareket bütün dalga boyunca vesonra da arkadan gelen dalgalarda devam eder durur.

Kıyıya iyice yaklaşan dalgada alttaki kısım artık hareket edemez.Üstteki kısım çelme takılmış bir insan gibi kapaklanır ve köpükleroluşur. İşte bu nedenle 'U' şeklindeki bir koyda bile dalgalar heryönde sahile paralel olarak gelip vururlar.