|
boxcigar
|
 |
« Yanıtla #3 : Temmuz 25, 2007, 04:41:23 ÖS » |
|
Allerji tüm yönleriyle
Allerji nedir?
Çevremizdeyaygın olarak bulunan allerjenlere bazı kişiler diğerlerinden dahafazla duyarlı olup (atopik kişiler) onlara karşı allerjik olmayannormal kişilerden (atopik olmayan) çok daha abartılı bir reaksiyonverirler. Bu duruma allerji denilmektedir.
Allerjik tabiatta olmak bir hastalık mıdır?
Hayır.Toplumda yaşayan bireylerin yaklaşık %30’u allerjik tabiattadır. Bukişiler duyarlı oldukları bazı allerjenlere karşı özel E tipiantikorlar aracılığıyla abartılı bir reaksiyon oluşturabilmeyeteneğindedirler. Bu tip antikorlara bağlı olarak bazen değişikallerjik hastalıklar ortaya çıkabilir. Ancak tek başına allerjikbünyeye sahip olmak, yani atopik olmak bir hastalık olmayıp allerjikhastalıklara bir çeşit aday olma, yatkın olma durumudur.
Allerjik bünyeye sahip olmak neye bağlıdır?
Bu tamamen ailesel geçişli (irsi) bir durumdur.
Genetik geçiş dışında çevresel faktörlerin bir etkisi yok mudur?
Atopikolma veya olmama durumu tamamen genetik olarak belirlenmektedir. Ancakatopik kişilerde allerjik hastalıkların gelişip gelişmemesi çevreselallerjenlerle karşılaşma yoğunluğuna bağlı olarak değişmektedir. Dahadünyaya gelmeden gebelik döneminde veya hayatın erken döneminde,emzirme periyodunda annenin sigara içmesi, allerjik gıdaları tüketmesi,ortamın allerjen yoğunluğunun fazla olması gibi faktörler atopikkişilerde allerjik hastalıkların görülme sıklığını artırır.
Allerjik hastalıklar psikolojik nedenlerle görülebilir mi?
Allerjikhastalıklar psikolojik veya psikosomatik hastalıklardan farklıdır.Ancak allerjik hastalıkların gelişiminde, yakınmaların ortayaçıkmasında ve hastalığın kontrolünde psikolojik durumun da katkısıolabilir. Ayrıca psikolojik hastalıklarla ayrımı gerekebilir.
Allerjik hastalıklar nelerdir?
Astım,allerjik burun nezlesi ve sinüzit, allerjik göz nezlesi, burunpolipleri, allerjik orta kulak iltihabı, ürtiker ve egzema gibiallerjik deri hastalıkları, gıdalara bağlı allerjik reaksiyonlar,çeşitli ilaç ve kimyasallar ile arı ve böcek sokmalarına bağlı allerjikreaksiyonlar allerjik hastalıkların arasında öncelikli olarak sayılmasıgerekenlerdir.
Allerjik bünyeli bir kişide bu hastalıkların hepsi de bulunur mu?
Vücudunallerjenlere olan reaksiyonu belirli organlara özel dağılım gösterir.Bazı kişilerde bu sayılan hastalıkların bir kaçı beraber bulunabilirsede bu şart değildir.
Allerji teşhisi nasıl konur?
Allerjikhastalıklarla uyumlu yakınmaları olan kişilerde ailede benzer hastalığıolanların varlığı, şikayetlerin süreğen ve tekrarlayıcı olması,mevsimlere göre değişmesi, diğer allerjik hastalıkların eşlik etmesigibi hastanın öyküsünde tipik özellikler allerjik bir hastalığı telkineder. Kanda özel E tipi antikorların araştırılması, allerjik cilttestleri ve hastalığın tipine göre değişen diğer tetkiklerle kesinteşhis konulabilir.
Teşhis için can yakıcı, zor tetkikler, endoskopik işlemler ve biyopsiler gerekli midir?
Hayır. Allerjik hastalıkların tanısında genellikle bu tür invaziv işlemlere gerek duyulmaz.
Yöremizde bu tür hastalıkların teşhis ve takibi mümkün müdür?
Tabii.Fakültemizde allerjik hastalıkların teşhis, takip ve tedavisi içingerekli olan her türlü laboratuvar inceleme yapılabilmektedir. Uzakyerlere gidip gelmeğe gerek yoktur.
Erken teşhisin önemi var mı?
Kuşkusuz.Hem hastanın yaşamının normale döndürülmesi, hastalıktan dolayıkayıplarının giderilmesi; hem de tehlikeli krizlerin ve aynı zamandahastalığın ilerlemesinin önlenmesi için erken tanı konarak tedaviyebaşlanması çok yerinde olur.
Allerjik hastalıkların belirtileri nelerdir?
Hastalığıntipine, ağırlığına ve hastanın yaşına, cinsiyetine göre belirtilerdeğişir. Allerjik sinüzit, burun ve göz nezlesinde: Yılın belirliaylarında veya tüm yıl boyunca devam eden hapşırma, burunda kaşıntı,burun akıntısı, burun tıkanıklığı vardır. Geniz akıntısı, boğazdagıcıklanma, gözlerde yaşarma, kızarıklık ve kaşıntı, kulakta dolgunlukhışırtı, kaşıntı, baş ve kulak ağrısı, koku alma bozukluğu tat almama,sesin değişmesi olabilmektedir. Anjiyonörotik ödem ve anafilakside:Tablonun ağırlığına bağlı olarak değişen derecelerde yüzde, dudakta,dilde, boğazda aniden şişme, tıkanma, ciltte solukluk, kızarıklık,kaşıntı ve kabarıklıklar, döküntüler, nefes darlığı, hırıltılı solunum,tansiyon düşmesi, ateş, terleme, çarpıntı, kalpte ritim bozukluğu,morarma, kusma, karın ağrısı, ishal, havale geçirme, solunum durması veölüm olabilir. Astımda: Nefes darlığı, öksürük, hırıltılı solunum,göğüste tıkanıklık olabilir. Bu yakınmaların aniden ve krizler şeklindeortaya çıkması bir müddet sonra kendiliğinden veya tedaviyle düzelmesi,tekrarlaması, gece uykudan uyandıracak şekilde olması çok tipiktir.Cilt Allerjilerinde: Ciltte kaşıntı, kurdeşen denilen kabarıklıklar,kırmızı renkli döküntüler, sulanma, kabuklanma, deride kalınlaşma vederide renk değişikliği görülebilir. Mide barsak kanalı allerjilerinde:Bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, iştahsızlık, kilo kaybı, gelişmegeriliği, kansızlığa bağlı halsizlik, solukluk, göz kapakları vebacaklarda şişlikler gibi yakınmalar olabilir.
Bu şikayetler allerjik hastalıklar dışında başka nedenlerle oluşamaz mı?
Evetoluşabilir. Bunların hiçbirisi allerjik hastalıklara özgü değildir.Yakınmaların süreğen ve tekrarlayıcı vasıfta olması, mevsimlerle ilişkigöstermesi, ailede benzer yakınmaları olan başka kişilerin olması veyaaltta açıklanan allerjenlerden birisiyle temas sonrası bu yakınmalarınortaya çıkması allerjik bir hastalığın varlığını gösteren işaretlerdir.
Allerjik hastalıklar tehlikeli midir?
Sıkgörülmeleri, süreklilik göstermeleri, kişinin performansını yakındanetkileyerek normal yaşamını kısıtlamaları, iş gücü kaybı ve okuldevamsızlığına yol açmaları ve anafilaksi, anjiyonörotik ödem gibibazen ölümcül olabilen formlarının da bulunması nedeniyle allerjikhastalıklar çok önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır.
Allerjik hastalarda kriz olur mu?
Evet.Allerjik hastalıkların bazılarında aniden kriz şeklinde ağır bir tablogelişebilir. Üstelik bu durum tekrarlayıcıdır. Astımda, penisilinallerjisinde, arı-böcek sokmasında, anjiyonörotik ödemde tehlikeli,ölümcül krizler olabilir.
Anafilaksi nedir?
Allerjiyebağlı olarak ani ortaya çıkan ve acilen tedavi edilmezse ölümcül olansistemik, tehlikeli bir hastalıktır. Arı sokması, penisin gibi birilacın damardan verilmesi gibi allerjenlerle temas sonrası olaydakikalar içinde başlar. Tablonun ağırlığına bağlı olarak değişenderecelerde yüzde, dudakta, dilde, boğazda aniden şişme, tıkanma,ciltte solukluk, kızarıklık, kaşıntı ve kabarıklıklar, döküntüler,nefes darlığı, hırıltılı solunum, tansiyon düşmesi, ateş, terleme,çarpıntı, kalpte ritim bozukluğu, morarma, kusma, karın ağrısı, ishal,havale geçirme, solunum durması ve ölüm olabilir.
Böyle bir durumda ne yapılmalıdır?
Maalesefbu durumda hasta ve yakınlarının yapacağı fazla bir şey yoktur. Ancakgerekli ilaçların bulunduğu bir ortamda bir hekim bu duruma müdahaleedebilir. Hasta derhal sağlık kuruluşuna götürülmelidir. Allerjikbünyesi olduğu bilinen kişilerin hastane dışında enjeksiyonyaptırmaması, ilaçlı filim vb tetkikler yapılırken durumunu belirtmesi,kendisine dokunan besin ve ilaçları kullanmaması, arı sokmaması içintedbirler alınması gerekmektedir.
İlaç allerjisi hakkında bilgi verir misiniz?
Birçok ilacın tedavi edici etkisi yanında istenmeyen bazı etkileri devardır. Bu yan etkilerden bazıları ise allerjik reaksiyonlara bağlıdır.Kullanılan ilaca; kullanan kişinin yaşına, cinsiyetine, genetiközelliklerine ve diğer hastalıklarına; daha önce aynı ilacın kullanılıpkullanılmadığına; ilacın veriliş yoluna bağlı olarak bu türreaksiyonların görülme olasılığı değişmektedir. Hemen her ilaçallerjiye neden olabilirse de bazı ilaçların kullanımı sırasında bunadaha sık rastlanmaktadır. İlaca bağlı allerjik olaylar ciltte görülenkurdeşen, egzamadan kan hücrelerinin sayı ve fonksiyon bozukluklarına,anafilaksi, ateş, serum hastalığı gibi sistemik tablolardan ani nefesdarlığı, sarılık, zatürree göğüste, karında su toplanması gibi belirliorgan lokalizasyonu gösteren patolojilere kadar çok farklı görünümleresahiptir. İlaç alımıyla olayların başlaması arasında geçen süre bir kaçdakikadan bir iki haftaya kadar değişmektedir. Bir ilaç kullanırkenortaya çıkan yeni bir sağlık sorunu ilaçla ilişkili veya ilişkisizolduğuna karar verilemese bile o ilacı reçete eden hekimebildirilmelidir. Eğer hasta herhangi bir ilaca karşı geçirilmiş birallerji öyküsüne sahipse başka ilaçları kullanması gerektiğinde de bunuhekimine bildirmelidir. Çünkü bazı ilaçlar arasında çapraz reaksiyonlarolabilmektedir. Penisilin allerjisi, çeşitli röntgen filimlerininçekilmesi sırasında kullanılan boyar maddelere karşı ortaya çıkanreaksiyonlar ve astımlılarda aspirine karşı duyarlılık ilaç allerjileriarasında özellikle belirtilmesi gereken durumlardır.
Çocuklara uygulanan aşılar allerji yapar mı?
Aşılarınhazırlanması sırasında yumurta proteinleri ve bazı jel maddeler aşıyakarışmaktadır. Bunlara bağlı allerji görülebilir. Yumurta yediğindeanafilaksi tipinde şiddetli allerjik reaksyonu olan kişilere yumurtakaynaklı bu aşılar yapılmamalıdır. Ancak, yumurta yiyince deridöküntüsü gibi hafif allerjik reaksiyonu olanlar aşıdan alıkonmamalıdır. Karar verilemediği durumlarda deri testleri yapılabilir.
Gıdalara bağlı allerjik rahatsızlıklardan biraz bahseder misiniz?
Toplumdayaşayan kişilerin %15-20 'si bazı gıdalara karşı allerjisi olduğunusöylerken yapılan araştırmalarda bu oranın %1-2 'den fazla olmadığıgösterilmiştir. Besin allerjilerine çocuklarda daha sık rastlanır. Yaşilerledikçe bu durum çoğunlukla ortadan kalkmaktadır. Gıdalar allerjikolaylar dışında da besin zehirlenmeleri, besin entoleransı gibi önemlisorunlara yol açabilirler ve bunların allerjik olaylardan ayrımı zorolabilir. En sıklıkla allerjiye yol açan besinler inek sütü, tavukyumurtası, soya fasülyesi, ceviz, fındık, balık ile buğday ve diğertahıllardır. Allerjiye neden olan besinin alınmasından sonrakidakikalar veya saatler içerisinde allerjinin yerleştiği lokalizasyonabağlı olarak değişik şikayetler görülmeğe başlar. Dudaklarda, dilde,boğazda şişme, yanma, kaşıntı, yüzde kızarıklık seste kabalıkgörülebilir. Kramp şeklinde karın ağrıları, bulantı, kusma ve ishalgörülebilir. Bebeklerde gelişme geriliği dikkati çeker. Hapşırmaburunda kaşıntı, akıntı, tıkanıklık, göz yaşarması, gözlerde kaşıntıolabilir. Astım tablosu gelişebilir. Bunların besinlere bağlı olupolmadığı ve hangisine bağlı olduğu testlerle anlaşıldıktan sonra obesin hastanın diyetinden çıkarılır. Bir süre bu gıdayı almayan kişidezamanla duyarlılık kaybolabilmektedir.
Gıda katkı maddeleri zararlı mıdır?
Modernyaşamın getirdiği zorunluluklar eskiden evlerde doğal ve taze olarakhazırlanan gıdaların yerini fabrikasyon olarak hazırlanan ve uzun süremarketlerde bozulmadan saklanması gereken gıdaların almasına nedenolmuştur. Gıdalara hazırlanması sırasında renklendirici, koku verici vebozulmalarını önleyici bazı kimyasal maddeler ilave edilmektedir. Doğalbeslenmede yeri olmayan bu kimyasallar hem astımlı, allerjik nezlelibazı kişilerde sorunlara yol açmakta hem de allerji dışında kalp-damarhastalıklarına ve kanserlere neden olabilmektedirler.
Lateks allerjisi ne demektir?
Lateks%99 oranında Brezilyada yetişen tropikal kauçuk ağacının özsuyundanüretilir. Kauçuk içeren ürünler allerjik reaksiyonlara nedenolabilmektedir. Bilhassa hekimlerin bizar olduğu bu durumda cerrahidekullanılan lateksten mamül eldivenler, bu eldivenlerin giyilipçıkarılması sırasında ortama yayılan toz, elastik yapışkan bantlar,çeşitli sonda ve kateterler, lastik ayakkabılar, plastik halı arkaları,spor malzemeleri, yolda aşınan oto lâstiklerinden ortama dağılankısımlar ya cilt ile temas veya solunum yoluyla vücuda girmekte vetakiben kurdeşen, burun nezlesi, göz nezlesi, nefes darlığı, dildeboğazda şişme gibi değişik reaksiyonlar ortaya çıkmaktadır.
Temas egzaması ne demektir?
Cildinherhangi bir madde ile genellikle uzun süreli ve tekrarlayan temaslarısonrası ciltte allerjik tabiatlı bir hastalığın gelişmesidir. Bunaneden olan maddeler arasında öncelikle sabun ve deterjanlar, lastikeldivenler, kemer, kolye vb aksesuarlar, gömlek, kaşkol gibi giysilersayılabilir. Temas edilen cilt alanında kızarıklık, kabarıklıklar,kalınlaşma, çatlaklar, soyulma, kaşıntı, sulanma ve kabuklanmalargörülebilir.
Böcek ve arı allerjileri hakkında bilgi verir misiniz?
Hamamböcekleri, kalorifer böcekleri, tahtakurusu, sivrisinek, at sineği vepire gibi haşerelerin ısırmasıyla, tükrük ve dışkılarının solunum veyacilt yoluyla vücuda girmesine, yabani veya bal arılarının sokmalarısırasında zerk ettiği zehirlerine karşı bazı kişilerde allerjikreaksiyonlar gelişebilmektedir. Böcek allerjenleri allerjik burunnezlesi ve astıma neden olabilmekte; arı sokmalarını takiben ise 10-15dakika içinde sokma yerinde sınırlı veya tüm vücutta hafif veya ağırbir reaksiyon gelişebilmektedir. Bu olay tehlikeli olabilir. Arıyakarşı allerjisi olanların yanlarında arı soktuğu taktirde acil müdahaleiçin iğne, sprey, hap türü ilaçları devamlı taşımaları ve bunları kendikendilerine kullanmayı öğrenmeleri gereklidir. Özel aşı ile tedavi deetkili olmaktadır.
Allerji yapan maddeler (allerjenler) nelerdir? Allerjenler nerede bulunur?
Evtozu, küf mantarları, kedi, köpek, kuş tüyleri, çeşitli ağaç, ot veçayır polenleri, böcek ve haşereler, bazı parazitler, bazı gıdalar,penisilin gibi bazı ilaçlar, güneş, rüzgar, soğuk, kirli hava ileçeşitli kimyasal maddeler gibi çok fazla sayıda madde allerjeniközellik taşır. Havada, kullandığımız gıda, ilaç ve giyim eşyalarımızda,çevremizdeki eşyada çok sayıda allerjen bulunmaktadır.
Ülkemiz ve yöremizde allerjenlerin durumu
Yapılançalışmalarda Ülkemizin 9 000’i aşkın doğal bitki türünden oluşan zenginbir florası vardır. İklim ve coğrafi değişkenlere bağlı olarakbölgelerimize göre bitki örtüsü farklıdır. Karadeniz ve Marmarabölgesinde Avrupa ve Sibirya florası, Batı ve Güney Anadolu'da Akdenizflorası, İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da ise İran-Turan florasıözellikleri hakimdir. Karadeniz Bölgemizde ılıman iklim, yüksek nem vezengin bitki örtüsü havayla taşınan aeroallerjenler için son dereceelverişli koşullar sağlamaktadır.
Allerjenlere karşı reaksiyon ne zaman ortaya çıkar?
Çevremizdeçok sayıda bulunan allerjenler solunum yolu, sindirim kanalı, cilt vemukozalar ile enjeksiyonlar sırasında damar yoluyla vücuda girebilir vesadece hassas kişilerde duyarlılaşma periyodunu takiben önemlisorunlara yol açar.
Allerjinin mevsimlerle ilgisi var mıdır?
Evet.Bazı allerjenlerin yoğunluğu belirli mevsimlerde artmaktadır. Diğerbazıları ise her mevsimde sabit olarak bulunurlar. Polenler mevsimselallerjinin en sık rastlanan nedenleridir. Ancak iklime bağlı olarakhava sıcaklığının ve nispî nem oranının değişmesine paralel ev tozuakarları, küf mantarları gibi diğer havayla taşınan allerjenlerinyoğunluğu da değişmektedir. Nisan-Mayıs, atmosfer havasında polenyükünün en fazla arttığı aylardır. Bu mevsimde allerjik yapılıkişilerde astım, saman nezlesi, göz nezlesi gibi allerjik hastalıklarabağlı yakınmalar ortaya çıkabilir veya artar.
Bahar nezlesi, mevsimsel astım ne anlama gelir?
Bazıallerjik kişilerde yılın diğer zamanlarında hiçbir önemli sorunyaşanmazken sadece belirli bir iki ayda her yıl tekrarlayan yakınmalargörülebilir. Bunlar çoğu zaman polene bağlı yakınmalardır. Kişileregöre değişmekle birlikte en sık bahar veya güz aylarında rastlanır.
Allerji ile meslek arasında bir ilişki var mıdır?
Evet.Allerjik hastalık bazen bir meslek hastalığı şeklindedir. İşyeriortamında bulunan bir allerjenle temasa bağlı olarak ortaya çıkar.Yakınmaların işe girdikten sonra başlaması, işyerinden uzakta olunduğuzamanlarda (tatil ve seyahatlerde) gerilemesi, aynı işyerinde birdençok kişide benzer yakınmaların görülmesi meslek hastalığınıdüşündürmelidir.
Hangi mesleklerde allerjik hastalıklar daha sık görülür?
Çiftçiler,hayvancılıkla uğraşanlar (sığır, kuş, kümes hayvanı besleyenler,veterinerler, deri, yün işinde çalışanlar ..), biyolojik ajanlarlaçalışanlar (laborantlar, besin, deterjan sanayiinde çalışanlar,kimyagerler ..), tozlu işlerde çalışanlar (keresteciler, marangozlar,fırıncılar, değirmenciler ..), kimyasallar ile teması olanlar(boyacılar, kimyagerler, plastik endüstrisi işçileri ..), lastikeldiven kullananlar (sağlık personeli, temizlik işinde çalışanlar ..)ve daha bir çok iş kolunda allerjik hastalıklara sık rastlanmaktadır.
Teknoloji ile allerji arasında bir ilişki var mıdır?
Allerjikhastalıkların sıklığı teknolojinin gelişimine paralel olarakartmaktadır. Kişilerin kapalı ve dar alanlarda topluca yaşamaları, açıksahada çalışmaktan büroda çalışmaya dönüş, halı döşemeler, ev içindekedi, köpek, kuş vb hayvanların beslenmesindeki artış, sigaraalışkanlığının yayılması, katkı maddesi içeren hazır gıdalarıntüketilmesi, yaşamımıza giren ilaç ve kimyasal maddelerin giderekfazlalaşması, hava kirliği gibi nedenlerle allerjik hastalıklarendüstrileşmiş yörelerde ve kırsal kesime göre kentlerde daha sıkgörülmektedir.
Allerji tedavi edilebilir mi?
Tedaviile allerjik bünye değiştirilemez. Ancak, allerjik hastalıklar kontrolaltına alınabilir ve hastanın yakınmaları giderilip, normal yaşamınadönmesi sağlanabilir. Hastalığa bağlı olarak yaşanımı kısıtlanmasıönlenebilir.
Allerjik hastalıklardan tam şifa mümkün değil midir?
Mümkündür.Bazen bir süre devam eden hastalık tablosu tedavi ile veya spontanolarak tamamen ve bir daha geri dönmemek üzere düzelebilir. Ancakyakınmalar çoğu kez devam etme ve tekrarlama eğilimindedir.
Allerjik hastalıkların tedavisi nasıldır?
Tedavikişiye göre değişir. Öncelikle allerjiye neden olan madde veya maddelerbelirlenmeli, hastalığın tipi, ağırlığı, komplikasyonları saptanıpuygun tedavi şekli kararlaştırılıp başlanmalı, hasta yakın izlemedetutulup alınan cevaba göre tedavi değiştirilmelidir. Öncelikle korunmaesastır.
Komşumun ilaçlarını kullanabilir miyim?
Bunuasla yapmayın. Hastalık aynı olsa bile hiçbir hastanın tedavisidiğerinin aynısı değildir. Tedavi edilmesi gereken hastalık değil,hastadır. Ve her hasta başka bir kişidir.
Allerjenlerden nasıl korunabiliriz?
Allerjiyeneden olan madde her kişide aynı değildir. Kişilerin duyarlı olduğuallerjen ayrı ayrıdır. Öykü ve testlerle spesifik allerjensaptandığında hasta mümkünse bundan uzak tutulmalıdır. Örneğin bu birilaç ise bu ilacı kullanmamalıdır. Gıda ise bu gıdayı almamalıdır.İşyeriyle ilgili bir madde ise iş değişikliği gerekebilir ya da işyerindeki allerjen yoğunluğunu azaltacak önlemler yararlı olabilir.Ancak havada bulunan allerjenlerden kaçınmak oldukça güçtür. Polenallerjisinde kıra, ağaçlık, çiçeklik alana girmek veya rüzgarlapolenlerin taşındığı alanda bulunmak yakınmaları başlatabilir. Evtozundaki allerjenleri azaltacak önlemler yararlı olabilir. Evde dipbucak emiş gücü yüksek vakumlu cihazlarla sık sık tozların alınması,toz kaldırmayacak şekilde temizlik yapılması (yaş bezle toz alınması,çırpma, silkeleme şeklinde temizlik yapılmaması ..), haftada bir en az60 derece sıcaklıkta su ile çarşaf, kılıf ve örtülerin yıkanması, halıdöşemeler yerine vinlex vb türü suni döşemelerin kullanılması, allerjenbarındırmayan çarşaf ve kılıfların kullanılması allerji hastalarındaönerilen tedbirlerdir. Küf mantarlarının üremesinin önlenmesi, ev içinemin azaltılması yararlı olabilir. Allerjenleri temizlediği söylenencihaz veya deterjanların, hava filtrelerinin bilimsel olarak etkinliğikanıtlanmış değildir. Kedi, köpek, kuş gibi hayvanların ev içindebarındırılmaması, hamam böceği, kalorifer böceği gibi haşerelerlemücadele edilmesi gerekmektedir. Yün battaniye, yorgan, kazak, hırkayerine sentetik kumaş ve dokumaların kullanılması önerilmektedir.Sigara içilmemesi, pasif olarak sigara dumanına maruz kalmaktansakınılması, ev içinde veya atmosferde hava kirliliğinin önlenmesi içingerekli tedbirlerin alınması dikkat edilmesi gereken diğer hususlardır.Kimyasal katkılar içeren fabrikasyon gıdalardan uzak durulması,deterjan, boya ve çeşitli temizlik malzemelerinin kullanımında ortamayayılan keskin koku ve dumandan kaçınılması gerekmektedir. Ancak buönerilerin uygulanması hiç de kolay değildir ve kişinin yaşamını çıksınırlayabilir.
Bu tedbirleri alınca allerjik hastalığım geçer mi?
Kuşkusuzbu önlemler çok işe yarar, hastalığınızın kontrolü kolaylaşır,şikayetleriniz azalır, tedavinizin etkinliği artar. Ancak bunlarıyapınca hastalık ortadan kalkacak diye bir garanti söz konusu değildir.Bu önlemleri almakla birlikte veya allerjenlerden kaçınılamıyor iseonların zararlı etkilerini önleyen veya düzelten ilaçlarla tedavigerekebilir.
Allerji tedavisi ne kadar devam eder?
Tedaviçoğu kez devamlıdır. Ancak bu ömür boyu ilaç kullanılacak anlamınagelmez. İlaçlar kullanıldığı gibi, zaman zaman ilaçlar kesilip ilaçsızkontrol ve korunma önlemleri ile izlenebilir. Sorunlar ortayaçıktığında tekrar tedavi gerekebilir. Mevsimsel allerjilerde sadecesorunların yaşandığı aylarda bir kaç aylık tedavi yeterli olur.
Allerji tedavisinde hangi tür ilaçlar kullanılır?
Busorunun tek bir cevabı yoktur. Hastalığın yerleştiği organa, tipine,ağırlığına ve hastanın özelliğine göre farklı bir çok ilaçkullanılabilir. Bazen aynı hastada farklı zamanlarda değişik ilaçlarıkullanmak gerekebilir.
Allerji tedavisinde kullanılan ilaçların zararlı etkileri var mıdır?
Herilacın istenmeyen bazı yan etkileri olabilir. Bir hastaya bir ilacıverirken kar-zarar hesabı yapılıp beklenen yarar daha ağırlıklı isebaşlanır. Gereksiz yere hiçbir ilaç kullanılmamalıdır. Mümkün olan endüşük dozda ve en kısa sürede kesilecek şekilde ilaçlarkullanılmalıdır. Bunlara dikkat edilirse önemli bir sorun olmaz. Hekimkontrolü olmadan, kendi başına ilaç kullanmak, ve başlanan tedaviyikontrolsüz sürdürmek doğru değildir ve yan etkilerin görülme riskiniartırır.
Bu yan etkiler arasında en önemlileri nelerdir?
Allerjitedavisinde kullanılan ve antihistaminikler olarak adlandırılan birgrup ilacın bazıları uyku, dalgınlık, dikkat azalmasına neden olabilir.Buna bağlı olarak kişi araba veya makine kullanıyorsa kazalara nedenolabilirler. Aktif çalışan kişilerde bu tür yan etkileri olan ilaçlartercih edilmemeli veya kullanılması gerekiyorsa kişi öncedenuyarılmalı, bu tür tehlikeli işlerden uzak tutulmalıdır. Yine bu türilaçlar bazen iştah artışına yol açıp kilo alımına sebebiyetverebilirler. Kortizon türü ilaçlar da allerji tedavisindekullanılmaktadır. Bunlara bağlı olarak da önemli yan etkilergelişebilir.
Aşı tedavisine dikkat!
Halk arasındaaşı tedavisi olarak bilinen immünoterapi sanıldığı gibi allerjikhastalıkların tedavisinde temel tedavi biçimi değildir. Sadece böceksokmaları ve bazen de allerjik nezlede etkili olabilen bir tedavibiçimidir. Çoğu astım hastası için bu tedavi biçimi doğru bir yaklaşımolarak kabul edilmez. Bir çok gelişmiş ülkede astım tedavisindekullanılmamaktadır. Aynı zamanda, ölümcül olabilen riskler taşır.Üstelik etkinliği de ispatlanmış değildir. Etki mekanizması dabilinmez. Gerekli bir çok koşula uyan çok az sayıda hastaya asıltedaviler uygulandıktan sonra, bütün riskler göz önüne alınarak, buişin uzmanı olan kişi denetiminde ve acil durumda yaşama geridöndürmeye yönelik müdahalenin yapılabileceği her türlü donanım veekipmana sahip bir ünitede denenebilir. Fakat maalesef yanlış lanseedildiğinden ve suiistimale açık olduğundan gereğinden sık olarakuygulanmaktadır. Yıllarca bir ümit uğruna aşı olmaya devam edenhastalar vardır.
Allerjik bir anne ve/veya babanın çocuklarının allerjik olmaması için neler yapılabilir?
Anneveya babadan birisi allerjik ise çocukta allerjik hastalığa rastlanmaolasılığı %40 dolaylarında iken hem anne hem de babanın allerjik olduğudurumda çocukta bu oran %70’e çıkmaktadır. Allerjik bünyeliebeveynlerin almaları gereken tedbirler şunlardır: gebelikte ve doğumutakiben ev içinde sigara içilmemesi, gebelik ve emzirme dönemindeanneye yumurta ve inek sütü gibi allerjenik gıdalardan arındırılmış birdiyet uygulanması, bebeğin mutlaka anne sütünü emmesi ve yukarıdakorunma ile ilgili kısımda anlatılan tedbirlerin doğumdan itibarendikkatlice uygulanıp çevresel allerjenlerle temasın azaltılması yararlıolacaktır.
Arı poleni, bıldırcın yumurtası, hatme çiçeği vb gibi doğal ilaçların tedavideki yeri nedir?
Builaçların etkili olduklarını gösteren bilimsel çalışmalar maalesefyapılmamıştır. Bu nedenle bu konuda olumlu yada olumsuz bir şeysöylemek mümkün değildir
|
