|
boxcigar
|
 |
« : Temmuz 28, 2007, 09:49:03 ÖS » |
|
ABD’li jeofizik ve sismoloji uzmanı Charles Richter, yersarsıntılarının büyüklüğünü ölçmeye yarayan ve adıyla anılan bir ölçekgeliştirmiştir.
1920’de Stanford Üniversitesi’nden fizik diplomasını, 1928’dePasenda’daki California Institute of Technology’den kuramsal fizikdoktarasını aldı ve aynı kuruluşun sismoloji laboratuvarında çalışmayabaşladı.
1937’de öğretim üyeleri arasına katıldığı Caltech’te 1947’dedoçentliğe, 1952’de sismoloji profesörlüğüne getirildi ve 1970’deemekliye ayrılmasına karşın, aynı kuruluşta emeritus profesör olarakçalışmalarını sürdürdü.
Deprem şiddetinin belirlenmesini amaçlayan ilk ölçek, 1883’te İtalyanJeolog Rossi ile İsviçreli doğabilimci François A. Forel tarafındanhazırlanmış ve herhangi bir fiziksel ölçüme göre değil, depreminYeryüzü'ndeki etkilerine göre belirlenen 10 dereceye ayrılmıştı.
Rossi-Forel ölçeğinden sonra, 1902’de İtalyan Jeolog Giuseppe Mercalli,yine sarsıntının etkilerine göre derecelenmiş yeni bir ölçek yaptı.Uzun süre kullanılan 12 derece şiddetindeki depremin etkileri ise,genel panik, tüm yapıların yıkılması, çatlak ve oyukların açılması,nehirlerin yatak değiştirmesi şeklinde sıralanıyordu.
Her iki ölçek de tanımlayıcı olmakla birlikte, denizlerde ya dayerleşim bölgeleri dışındaki depremlerin şiddetini belirleme olanağıvermiyordu.
Richter’in Alman asıllı ABD’li Sismolog Beno Gutenberg ile birliktehazırladığı Richter ölçeği ise, yer sarsıntılarının etkisini gözönündebulundurmaksızın, doğrudan doğruya büyüklüğün ölçümüne dayanır.
Bir sansıntı anında çeşitli bögelere yerleştirilmiş aynı türdensismograflar aracılığıyla, deprem odağının tam üstüne rastlananYeryüzü'ndeki dış merkez (episantr) saptanır ve bu merkezdenuzaklaştıkça azalan titreşim şiddetinin logaritmik eğrisi çıkartılır.
Ayrıca deprem sırasında açığa çıkan enerji miktarı (E), çizilenlogaritmik eğri uyarınca, logE = 11,4 + 1,5 m (m=şiddet) bağıntısıylaerg cinsinden elde edilir. 0’dan 9’a dek derecelendirilmiş olan bulogaritmik ölçekte, örneğin 2 derecelik büyüklük açık ve seçikduyulabilir bir depremi anlatır, 7 derece büyüklüğündeki depremde iseduvarlar çatlar, bacalar devrilir.
|