|
boxcigar
|
 |
« :» |
|
Temelleri
Şiddetli Büyük Patlama Kuramı, Evren'imizin kökeni ve oluşumuna ilişkinyaygın kabul gören bir teoridir. Bu kuram, iki benzer sütun üzerinedayanmaktadır:
Genel Görelilik Kuramı: Seksen yılı aşkın bir süre önce, Einstein,Evren'de kütlenin dağılımının uzayın geometrisini nasıl belirlediğinibetimleyen bu kuramı ileri sürmüştür. Başlangıçta, Kuram, Merkür'ünyörüngesindeki özellikleri ve Güneş'ten gelen ışığın kırılmasını izahetmekteydi. Son yıllarda, kuram bir dizi özenli testten geçmiştir.
Büyük ölçeklerde, maddenin Evren'de dağılımı hemen hemen yeknesaktır.Bu varsayım, hem galaksi incelemeleriyle hem de kozmik mikrodalga fonışınımlarındaki dalgalanmaların düşük seviyesi ile teyit edilmiş gibigörünmektedir.
Şiddetli Büyük Patlama Kuramı'nda, gözlemlenebilir Evren, kabaca on yada yirmi milyar yıl önce, aniden genişleyen bir nokta ile başlamıştır.O zamandan beri Evren, gittikçe Galaksimiz ve dış gezegenler arasındakimesafeyi arttırarak genleşmeye devam etmiştir.
Evren'in genişlemesi, ışık ışınlarını mavi ışığı kırmızı ışığa vekırmızı ışığı da kızılötesi ışığa dönüştürerek "uzatmaktadır". Buyüzden, hızla bizden uzaklaşmakta olan uzak galaksiler daha kırmızıgörünürler. Bu genleşme aynı zamanda mikrodalga fon ışınımını dasoğutur. Böylece, bugün 2,728 Kelvin'lik bir sıcaklığa sahip olankozmik mikrodalga fon ışınımı ilk Evren'de daha sıcaktı.
Kütle çekimi Evren'in genleşmesini yavaşlatmaktadır. Eğer Evrenyeterince yoğun ise, Evren'in genleşmesi sonunda tersine olacaktır veEvren çökecektir. Eğer yoğunluk yeterince yüksek değilse, o zamangenleşme sonsuza dek devam edecektir. Bu yüzden, Evren'in yoğunluğukendi nihai kaderini belirleyecektir.
Büyük Patlama Kuramı'nın Testleri
Şiddetli Büyük Patlama Kuramı çok sayıda önemli gözlem ile tutarlıdır:
Evren'in gözlemlenebilir genleşmesi,
Evren'in ilk üç dakikasında birincil olarak bireşimli olduğu düşünülenüç element olan helyum, döteryum ve lityumun gözlemlenebilir bolluğu,
Kozmik mikrodalga fon ışınımının termal (ısıl) tayfı,
Kozmik mikrodalga fon ışınımları uzak gaz bulutlarında daha sıcakgörünmektedir. Işık sonlu bir hızla yol aldığından, biz bu uzakbulutları Evren'in tarihinde daha yoğun ve bu yüzden daha sıcak olduğuönceki bir zamanda görürüz.
Büyük Patlama Kuramının Ötesinde
Mevcut şekliyle, Büyük Patlama Kuramı tam değildir. Bu kuram;
Galaksilerin kaynağını ve galaksilerin gözlenebilir büyük ölçekli kümelenmelerini,
Maddenin çok büyük ölçeklerde yeknesak dağılımının kaynağını açıklamamaktadır.
Birçok Evren bilimci, Büyük Patlama Kuramı'nın bir uzantısı olan,Şişirme Kuramı'nın (Inflation Theory) bu soruları cevaplayabileceğindenşüphe etmektedirler.
|
