Bluetooth

Bluetooth nedir ve hangi uygulamalarda kullanılıyor?
Bluetoothuluslararası standartlara uygun bir telsiz iletişim sistemidir.Bluetooth ile çok küçük cihazlar bile uzaktan telsiz yönetilip, kontroledilebiliyor.

Üreticiler yoğun bir şekilde bu teknolojiyi dizüstü bilgisayar, cep telefonu ve mobil aksesuarlarda kullanıyorlar.

Tarihçe

...
1994senesinde Ericsson şirketi cep telefonları ile aksesuarları arasındailetişim kurabilecek ucuz ve elektrik sarfiyatı düşük olan bir telsizteknolojisi fikrini araştırmaya başladı. Amaç konforsuz, birbirineuyumsuz ve sık sık arızalanan kablolu bağlantıların yerini alacaktelsiz bir teknoloji geliştirmekti.

Araştırmanın pozitifsonuçları ardından 1998 senesinde beş şirket (Ericsson, Nokia, IBM,Toshiba ve Intel) "Special Interest Group" (SIG)'u kurdu. Bu grupilerleyen aylarda Bluetooth'un lisanslama kurallarını belirledi.
Şimdiye kadar SIG'e 3com, Lucent, Microsoft, Motorola, B&O, Volvo ve Sony gibi 1900'ün üzerinde şirket katıldı.

Bluetoothismi 10.yüzyılda yaşamış Viking kralı Harald Blåtand'dan esinlenerekoluşturulmuş. Blåtand Danimarkaca'da "Mavi Diş" yani Bluetooth anlamınageliyor. Bluetooth teknolojisinin geliştirilmesinde İskandinavşirketlerinin büyük emeği geçtiği için, zamanında Danimarka'yı veNorveç'i birleştirip Hıristiyanlaştıran ve Danimarka kültürüne yeni birstandart getiren Blåtand'ın ismi kullanılmış.

İletim Teknolojisi

Bluetoothcihazları 2,4GHz ISM (Industrial Scientific Medical Band) bandındaçalışıyor. Bu frekans kanalı, Fransa hariç, tüm dünyada herkestarafından lisanssız kullanılabilir. Başka uygulamalarda bu bandıkullanabildiği için karşılıklı çakışmalar olabilir. Özellikle WLAN(kablosuz ağ) Bluetooth'tan kötü yönde etkilenebilir. Ama BluetoothWLAN'dan etkilenmemektedir.

En fazla sekize kadar cihaz aynıanda birbiriyle karşılıklı iletişim kurabiliyor. Kullanılabilecekhizmetlerden birkaçtanesi: Audio-Gateway (PC), Network bağlantıları,Fax, kulaklık, senkronizasyon ve dizüstü bilgisayar, avuç içibilgisayar ve cep telefonu arasında veri takası, vs... İmkanlar çokgeniş ve gittikçe genişletiliyor.

İki Bluetooth cihazınınbirbiriyle iletişim kurmadan önce karşılıklı tanımlanmaları gerekiyor.Bunun için cihazlar bir "tanımlama modu"nda birbirini bulmalı ve bir"tanımlama kodu" ile bağlanmalılar. Böylece çevredeki diğer cihazlarlaistenmeyen bağlantılar da engellenmiş olur. Cihazlar birbirinebağlandıktan sonra kablosuz veri iletişiminin keyfini çıkartabilirsiniz.
Bluetoothcihazları üç ayrı veri sınıfına ayrılıyorlar: Class 1 cihazları enfazla 100 miliwatt güçle çalışıyorlar ve 100 metreye kadar veriiletebiliyorlar. Class 2 cihazları en fazla 2,5 miliwatt'la 30 metreyekadar yayın verebiliyorlar ve Class 3 cihazları en fazla 1 miliwatt'la10 metreye kadar ulaşabiliyorlar. Bluetooth kulaklıkların çoğu az güçkullanan Class 3 sınıfında çalışıyorlar. Diğer Class'larda çalışankulaklıklarda telefonla kulaklık arasındaki mesafe genelde 10 metredenaz olduğu için bunlar da düşük enerji tüketen Class 3 sınıfındaçalışıyorlar.

Veriler birden fazla senkron ve bir asenkron verikanalından iletiliyor. Senkron kanallar iki yönde her biri 64kBit/shızla çalışıyor ve özellikle ses iletimi için kullanılıyorlar. Asenkronveri kanalı bir yönde en fazla 721kBit/s ve diğer yönde en fazla57,6kBit/s hızında çalışıyor. Bu kanalda opsiyonel kullanılabilensimetrik iletme ile çift yönlü 432,6kBit/s hız mümkün. BöyleceBluetooth'un toplam veri kapasitesi 1MBit/s.

Güvenlik

Tümiletilen veriler en fazla 128Bit'lik kodlamayla şifrelenebilir.Tanımlama için yine 128Bit'lik şifreleme kullanılıyor. Her Bluetoothcihazının kendisine ait 48Bit'lik tanımlaması var. Böylece dünyaçapında 281 trilyon cihaz birbirinden ayırt edilebilir.
Bluetooth'un10 metrelik yayın mesafesi dışardan birisinin veri iletimine girmesiiçin cihaza çok yakınlaşmasını gerektiriyor. Bu nedenle Bluetooth çokgüvenli sayılabilir.

Beklentiler

Yönetimi,şifrelemeyi ve alıcı ve verici teknolojisini çok küçük bir modüldebirleştiren ve üstelik çok ucuz olan Bluetooth teknolojisini yakıngelecekte her cihazın içinde bulmak mümkün olacaktır. Özelliklekızılötesiyle çalışan cihazlar (misal: televizyon ve müziksetikumandaları) yakında ortadan kalkabilirler.

2001 senesinde 10milyon adetten sonra, 2002 senesinde 34 milyon Bluetooth chipsetiüretildi. Bu rakamın 2003'te 70 milyonu geçmesi bekleniyor.

Bluetooth 1.2

Kasım2003 de Bluetooth Special Interest Group (SIG) Bluetooth 1.2spefikasyonunu tanıttı. Bu yeni versiyonla diğer telsiz şebekelerleolan çakışmaların yok edilmesi tasarlanıyor. Bunun yanı sıra Bluetoothcihazlarının birbirini tanımlaması için gereken süre kısaltıldı ve sesiletiminin kalitesi yükseltildi.

Adaptive Frequency Hopping (AFH- Uygulamalı Frekans Atlaması) ile Bluetooth 1.2 WLAN (IEEE 802.11b veIEEE 802.11g) gibi diğer telsiz frekanslardan daha az etkilenmektedir.Böylece Bluetooth 1.2 bağlantıyı etkilemeden mevcut boş frekanslarıkullanmaktadır. Yeni spefikasyona dahil edilen hata tanıma fonksiyonuses iletiminin kalitesini belirli bir şekilde yükseltiyor. Bluetooth1.2 spefikasyonu Bluetooth 1.1 ile uyumludur.

Bluetooth hızı üçe katlanıyor

BluetoothSpecial Interest Group (SIG) Haziran 2004'te Enhanced Data Rate (EDR -Geliştirilmiş Veri Hızı) adı altında Bluetooth'un hızını üçe katlayacakyeni bir protokol tanıttı. EDR aynı anda enerji tüketimini dedüşürüyor. Bluetooth 1.1 ve 1.2 standartlarıyla uyumlu olan EDR'nin, buteknolojiye sahip olmayan cihazlarla iletişim kurması için "Master"cihazın (iletişim bağlantılarını dağıtan ana cihaz) EDR'yi desteklemesigerekiyor.

SIG'e göre yeni Bluetooth chipleri eskilerinden dahapahalı olmayacaklar ve EDR Gauss-Frekans-Değişimi yöntemi yerineFaz-Modülasyon (Phase Shift Keying) yöntemini kullanıyor. İlk EDRçözümleri 2004 yılının üçüncü çeyreğinde piyasaya sürüldüler.