Atom Gücü

[boxcigar]

Bütün evrenin, canlı-cansız her şeyin yapı taşı olan atomların, nasılolağanüstü bir şekilde maddeyi oluşturduğunu artık biliyoruz. Sonderece küçük olan bu parçacıklar, buraya kadar da görüldüğü gibi, kendiiçlerinde mükemmel bir organizasyona sahiptirler. Ancak atomdakimucizevi yön bu kadarla kalmaz; atom aynı zamanda içinde çok muazzambir enerjiyi de barındırır.

Atomun içinde saklı olan bu güç öylesine büyüktür ki, insanlık buenerjinin keşfiyle artık okyanusları birleştiren dev kanallaraçabilmekte, dağları oyabilmekte, suni iklimler üretebilmekte ve bunlargibi daha birçok faydalı işi yapabilmektedir. Ama şunu de belirtmekgerekir ki, atomun içinde saklı olan güç, bu şekilde bir yandaninsanlığa hizmet ederken, diğer yandan da insanlık için çok büyük birtehlike oluşturmaktadır.

Öyle ki bu gücün kötüye kullanımıyla, 2. Dünya Savaşı sırasındaHiroşima ve Nagasaki’de onbinlerce insan birkaç saniye gibi çok kısabir süre içinde hayatlarını kaybettiler. Yakın geçmişte de, Rusya'dakiÇernobil Nükleer Santrali'nde meydana gelen bir kaza çok sayıda insanınölmesine ya da sakat kalmasına yol açmıştı. Atomun gücünün Hiroşima,Nagasaki ve Çernobil’de yol açtığı felaketlerle ilgili detaylı bilgivermeden önce, atomdaki bu gücün ne olduğundan ve nasıl ortayaçıktığından kısaca bahsedelim.

Çekirdekteki Güç

Nükleer enerji denilen muazzam güç, çekirdekteki bu kuvvetin serbestbırakılmasıyla ortaya çıkar. Bu enerjinin büyüklüğü elementin cinsinegöre değişir. Çünkü, her elementin çekirdeğindeki proton ve nötronsayıları farklıdır. Çekirdek büyüdükçe nötron-proton sayıları ilebunları birbirine bağlayan kuvvetin büyüklüğü de artar. Büyük birçekirdekte, protonların ve nötronların birlikteliğini sağlayan bukuvveti serbest bırakmak son derece zordur. Parçacıklar, birbirlerindenayrıldıkça, tıpkı bir yay gibi, daha büyük bir kuvvetle bir arayagelmeye çalışırlar.

Bu kuvveti ayrıntıları ile incelemeden önce, özellikle üzerindedurulması gereken bir konu vardır: Bu kadar küçük bir yere nasıl olupda bu kadar büyük bir kuvvet sığmaktadır. Bu öyle bir kuvvettir kibinlerce insanın yıllarca yaptığı araştırmalar sonucunda bulunmuştur.Üzerinde bir oynama yapılmadığı zaman kimseye bir zararı yoktur, amainsan müdahalesiyle milyonları öldüren bir güç haline gelebilmektedir.

Atomun çekirdeğinde bulunan ve milyonlarca kişinin hayatını tehlikeyesokabilecek olan bu olağanüstü kuvveti, "fisyon" (nükleer parçalanma)ve "füzyon" (nükleer kaynaşma) tepkimeleri diye adlandırılan iki teknikişlem açığa çıkarmaktadır. Bu tepkimeler, ilk bakışta atomunçekirdeğinde gerçekleşiyor gibi gözükse de, aslında atomun bütünyapıtaşlarının birlikte katıldığı tepkimelerdir.

Fisyon adıyla bilinen reaksiyon atom çekirdeğinin bölünmesi, füzyonisimli reaksiyon ise iki çekirdeğin büyük bir güçle bir araya getirilipbirleştirilmesi olayıdır. Her iki reaksiyonda da çok fazla miktardaenerji açığa çıkmaktadır.