|
||
| Sağlıklı beslenme, vücudun büyüme, gelişme ve günlük işlevlerininsürekliliğinin sağlanması için gerekli olan besin öğelerinin yeterlimiktarlarda alınmasıdır. Gıdalar içerdikleri besin öğelerininbenzerlikleri açısından dört gruba ayrılırlar. 1) Süt, yoğurt, peynir grubu: Süt ve sütlü gıdaların oluşturduğu gruptaki besinler protein, hayvansal yağlar, kalsiyum, fosfor, B2 ,B1 ,A vitaminleri açısından zengindir. 2)Et, yumurta ve kuru baklagiller grubu: Kırmızı et, tavuk, balık,yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi gıdaların oluşturduğu bugruptaki besinler başlıca protein kaynağıdır, ayrıca yağ, Bvitaminleri, demir ve çinko da içerir. 3) Tazesebze ve meyve grubu: Bu gruptaki gıdalar vücut için kalsiyum, demir,magnezyum ve diğer bazı minerallerin, A, B, C, E, folik asit gibivitaminlerin kaynağıdır. 4) Tahıl grubu: İçerdikleri karbonhidratla başlıca enerji kaynağıdır, ayrıca B grubu vitaminleri içerir Yaşamboyu geçilen bebeklik, çocukluk, ergenlik, gebelik, emzirme, menapoz,iyileşme gibi dönemler ve yapılan işlere uygun olarak bu dört anagruptan alınması gereken miktarlar değişebilir. Ancak az ve sık yemek,güne mutlaka kahvaltı ile başlamak, öğün atlamamak, abur cubur yememek,günde en az 4 - 6 bardak su içmek, kolalı içecekler, çay, kahve,kızartma, kavurmalar, aşırı yağlı, tuzlu ya da şekerli gıdalar veaçıkta satılan yiyeceklerden kaçınmak, yağ seçiminde doymamış yağlarıtercih etmek, yiyecekleri hazırlarken içlerindeki besin öğelerininkorunmasına dikkat etmek ve uygun koşullarda saklamak, çiğ yenen meyveve sebzeleri bol ve temiz suyla iyice yıkamak her yaş ve dönem içingeçerli temel sağlıklı beslenme kurallarıdır. Günümüzdebeslenme ile ilgili sorunların başında, modern yaşamda günlük enerjitüketiminin azalmasına rağmen rafine gıdalardan alınan enerjininartması sonucunda oluşan şişmanlık gelmektedir. Şişmanlık şekerhastalığı, yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları başta olmaküzere pek çok hastalık açısından risk oluşturur. Bu nedenle idealkilonun korunması sağlık risklerini azaltmak açısından özellikle önemtaşır. İdeal kilo beden kitle endeksi (BKİ) olarak adlandırılan birformülle hesaplanır. Buna göre bireyin kilogram cinsinden tartısınınmetre cinsinden boyunun karesine bölünmesi ile bireyin vücut kitleendeksi hesaplanır (kg/m2). BKİ 20’nin altında zayıf, 20 - 24 arasınormal, 25 - 29 arası hafif şişman, 30 - 40 arası şişman ve 40’ınüzerinde ise çok şişman olarak kabul edilir. Gıdalarla ilgilibir diğer tehlikeli durum ise bazı hazır gıdaların içerdiği katkımaddeleridir. Bu katkı maddeleri çoğunlukla gıdaların görüntüsünü,kokusunu daha çekici hale getirmek, dayanıklılığını, kıvamını velezzetini artırmak üzere kullanılan kimyasal maddelerdir ve bunlarınbir bölümünün kanser yapıcı etkisinin olduğu kanıtlanmıştır. Bu nedenletüketilen gıdaların bu tür maddeler içermemesine dikkat edilmelidir. Gıdalarıntemini sırasında da dikkat edilmesi gereken bazı kurallar vardır.Alınanların mutlaka taze olmasına dikkat edilmelidir. Ambalajlıgıdalarda paket üzerinde yer alan son kullanma tarihlerine dikkatedilmeli, zedelenmiş ambalajlarda ya da kötü saklama koşullarındabekletilmiş mallar kesinlikle alınmamalıdır. Konserveler paslanmamış veözellikle dışa doğru bombeleşmemiş olmalıdır. Sıcaktan etkilenecekgıdalar alışverişten eve getirilirken ya buz çantaları kullanılmalıve/veya en kısa yoldan ulaştırılmalıdır. |
||