|
||
| Son 30 yılı aşkın süredir, biyoloji ve psikoloji metinlerinde,insanların iç saatinin hayvanlarınkinden farklı çalıştığı iddiaedilirdi. Ama ünlü bilim dergisi Science'da yayınlanan bir rapora göre,bu kitaplarda yazılanlar tamamen yanlış. İnsanların iç saatleri de aynı diğer hayvanlarınki gibi çalışıyor.İnsanlar ile hayvanlar arasında birçok fark olmasına rağmen, zamanıalgılama kriterleri bakımından bu iki tür arasında tam anlamıyla birfark görülmüyor. Tüm diğer canlılar gibi, insan da zamana, uykudüzenine, uyanık kalma süresine, çalışmasına ve günün aydınlık vekaranlık saatlere göre, uyum sağlayabiliyor. Son araştırmalardan önce bilim adamları, bir insanın bir günü ortalama25 saat olarak algıladığını ve yaş ilerledikçe bu sürenin daha daazaldığına inanıyordu. Bu inanç da, yaşlıların geç uyuyup erkenuyanmasından kaynaklanıyor. Amerıka'nın ünlü üniversitesi Harvard'da yapılan son araştırmalarınsonucuna göre ise, insanın içgüdüsel günü 24 saat 11 dakikadan oluşuyorve kişiden kişiye göre fazla bir farklılık göstermiyor. Araştırmacılar,sonuçların uyku bozuklukları, uzun yolculuklar ve yaşlılıktakarşılaşılan uyuma güçlükleri yüzünden değişebileceğini belirtiyor. Harvard'da yapılan ararştırmaların başındaki Dr. Charles Czeisler, dahaönceden yapılan araştırmalarda yanlış sonuçlar çıkmasının sebebinin,araştırmalar sırasında oda aydınlatılmasına, araştırma yapılankişilerin çalışırlık durumuna dikkat edilmemesinin olduğunu ifadeediyor. Harvard Üniversitesi'nde yapılan deney, 11 genç erkek ve 13 yaşlı kadınve erkek üzerinde gerçekleştirildi. Denekler, 28 saat olarakhesaplandığında 3.5 hafta süren bir zaman biriminde bir laboratuvardayaşadı. İçlerinde bulundukları ortam, hafifçe aydınlatıldı vegörevlilerin zaman ile ilgili bir ipucu vermesi yasaklandı. Bu şartlaraltında, insanın iç saati, hiçbir etkenden etkilenmiyordu. Deneklerin hepsi, bu izole edilmiş dünyada da olsa, bir günü yaklaşık24 saat olarak algıladı. Gün, en kısa olarak 23 saat 53 dakika olarak,en uzun olarak ise 24 saat 28 dakika olarak algılandı. Gençlerin veyaşlıların zamanı algılaması arasında da bir fark görülmedi. Bir günün belirli bir uzunlukta algılanması, retinanın algıladıkları vebeynin bazı özellikleri ile ilgili. Günün belirli bir uzunluktaalgılanması, uyuma kalkma düzenine, vücut ısısına ve bazı hormonlarabağlı olarak değişiyor. Yeni yapılan araştırma sonuçlarında, ayrıca kıtalararası yolculuk edenkişilerin ve uzak nakliye çalışanlarının uyku düzenlerinin değişikolduğu da ortaya çıktı. Ayrıca bu araştırmalar sonucunda ortaya çıkanilginç noktalardan biri de çalışan insanların haftasonlarında geçuyumasının nedeninin saat anlayışından uzaklaşmış olması. İnsanların odanın ışığını farkında olmadan açık bırakması bile, onlarıniç zamanlarından uzaklaştığının belirtisi. Yatağa geç gitmemizisağlayan ise fizyolojimiz değil. Son araştırmaların sonuçlarına göre,erken ya da geç yatmak, günün ne kadar aydınlık ya da karanlık olduğunabağlı. Gün ne kadar aydınlık ise, o kadar geç uyuyoruz. |
||