|
||
| Jüpiter, Güneş Sistemi'ndeki en büyük gezegendir. Hacmi, Dünya'nınhacminin yaklaşık 1300 katıdır. Kütlesi, sistemdeki öteki sekizgezegen, onların uyduları ve asteroidlerin toplamından daha fazladır.Zaten, "Güneş Sistemi, Güneş, Jüpiter ve çeşitli enkazlardan oluşur"diyenler de vardır. Bu dev gezegene yönelik kapsamlı ilk araştırma projesi Galileo'dur. Buprojede, Galileo adlı uzay aracının Jüpiter'e gönderilmesi, gezegeni veuydularını incelemesi, beraberinde götürdüğü sondayı Jüpiter'ebırakması planlanmıştı. Galileo 1986'da fırlatılacaktı ama o yılın ocak ayında, uzay mekiğiChallenger faciası oldu. Bu olay, NASA'nın planladığı birçok projegibi, Galileo Projesi'nde de kimi değişikliklere yol açtı. Her şeydenönce fırlatma tarihi 3 yıl ileri atıldı. Galileo'yu Jüpiter'e götürecekroket sistemi değiştirildi; daha güvenli ama daha az güçlü katı yakıtroketleri kullanıldı. Böyle olunca yolculuk süresi iki yıldan altı yıla çıktı. Bu değişikliknedeniyle, 18 Ekim 1989'da fırlatılan Galileo, doğrudan Jüpiter'e değilde önce Venüs'e yöneldi. Venüs'ün kütleçekim etkisinden yararlandıktansonra Dünya'ya doğru gitmeye başladı. İki kez de Dünya'nın kütleçekimetkisinden yararlandı. Bu manevralarla yeteri kadar hız kazanan uzayaracı Jüpiter'e yöneldi. Galileo, 1995'ten bu yana Jüpiter'i ve uydularını inceliyor. Buincelemelerde, bilim adamları için çok şaşırtıcı ve umut verici verilertoplandı. Galileo'nun beraberinde götürdüğü küçük uzay sondası,Jüpiter'e bırakıldı. Gezegen'e düşen sonda, yüksek basınca uzun süredayanamadı ama çalıştığı süre boyunca Gezegen'in yapısına ilişkin çokdeğerli bilgiler gönderdi. Örneğin Jüpiter'de Dünya'dakilerden yüzlercekez daha şiddetli fırtınaların olduğu anlaşıldı. Galileo da yalnızca Gezegen'in çevresinde dolanıp, ona yönelik bilgilertoplamakla kalmadı; uyduları da inceledi. Örneğin Güneş Sistemi'nin enaktif cismi Io'nun birçok fotoğrafını çekti, sıcaklık ölçümleri yaptı.Bu ölçümler sayesinde Io'daki aktif yanardağların Dünya'dakilerden dahasıcak olduğu ortaya çıktı. Bu da, uydu yüzeyinin altındaki lavtabakasının magnezyum açısından zengin olduğunu gösteriyor. Bir başka uyduyu, Europa'yı, inceleyen Galileo, orada da şaşırtıcıgerçeklerle karşılaştı. Jüpiter'in bu büyük uydusunda Dünya'daki bütünsuların toplamından daha çok su vardı. Bilim adamları, donmuş yüzeyinaltında tuzlu okyanusların bulunabileceği ve belki de oralarda yaşamınortaya çıkmış olabileceğini düşünüyorlar. Galileo'nun incelemeleri, Callisto'da da yüzeyin altında tuzlu suokyanusları olabileceğini düşündürüyor. Uzay aracının bir başka keşfide Güneş Sistemi'ndeki en büyük uydu olan Ganymede'nin kendi manyetikalanının bulunması. Böyle değerli bilgiler gönderen Galileo, bir buçuk milyar dolara malolmuştu. Görev süresi de iki yıldı. Bu süre iki yıl uzatıldı. Bu süredoldu ancak NASA yetkilileri, yeteri yakıtı bulunan ve içindekibilimsel aygıtları sağlam Galileo'ya, 2002'ye değin sürecek yenigörevler verdiler. Bu görevleri de yerine getirdikten sonra,Galileo'nun düşürülmesi planlanıyor. Uzay aracı için böyle bir sonun düşünülmesinin nedeni, Galileo'nunbozulup, yanlışlıkla Europa'ya düşmesini önlemek. Bilim adamları buuyduda kimi yaşam biçimlerinin gelişmiş olabileceğini düşünüyorlar. Dünya'dan ayrılmadan önce özel olarak bir temizleme işleminden geçmeyenGalileo, Dünya'ya özgü mikroorganizmalar taşıyor olabilir. Galileo'nunyanlışlıkla Europa'ya düşmesi de bu mikroorganizmaların oradaçoğalmasına ve Europa'nın özgün ekosisteminin bozulmasına yolaçabilir.Bu nedenle görev süresi 2002'de dolacak Galileo'nun, doğrudan Jüpiter'eya da Io'ya düşürülmesi planlanıyor. |
||