|
||
| Bu telgraf şekli en eski zamandan beri uygulanmaktaydı. Agamemnon,Truva'nın alındığını Klitemnesr'e böyle duyurmuştu. Bu yöntem dahasonra Doğabilimci Enee, Polybe, Çinliler ve Kartacalılar tarafındangeliştirildi. Sonunculardan da Romalılara geçmiş ve çok kullanılmıştı.Hatta işi Clyde'den Tyne'e uzanan surların içine tunçtan akustikborular yerleştirmeye, yani gerçek bir telefon hattı kurmaya kadarvardırmışlar ve haberleri ya da emirleri böylece 1.000 metreden 1.000metreye hızla duyurabilmişlerdi. Barbar istilâlarıyla birlikte bütün bu hünerli tekniklerin sonu geldi.Ve yeni kıpırdamalar ancak XVII. yüzyılda başladı. Bunlardan iHc kaydadeğer girişim Richer ve Gaspard Schott'unki oldu. (XVI. yüzyılın sonu.)Bunu 1684'de daha önce sözünü ettiğimiz ekşi huylu büyük bilgin Hook'unyöntemi izledi. Yüksek bir yerden alfabenin her bir harfine karşılığıolan işaretlerin verilmesinden ibaretti bu. Dört yıl sonra da Amonsontarafından geliştirildi. Ancak, genel bir gösteriye kalkışıldığındamüthiş bir fiyasko oldu. Gösteri Veliahttın ve saray mensuplarınınhuzurunda yapılacaktı. Şımarık saray züppeleri, üstelik sağır olanzavallı bilim adamını öyle bir alaya aldılar ki adamcağız kurduğutesisatı işletemedi. Deneyler üç çeyrek yüzyıl sonra yeniden başladı. Cenevreli fizikçiLesage (1774), Latin Belâgati Profesörü Fransız Dupuis (1778),Bastille'e atılan Polemist Linguet (1780). Deniz Subayı Courrejolles(1783), Parisli fizikçi Lomonde (1787), Alman Profesör Bergstrasse(aynı yıl), İspanyol Mühendis Bettancourt (1788), Fransız Abbe Chappe(1790), Alman Reiser (1794). İspanyol Salva (1797) harıl harıldeneylere giriştiler. Sonunda çok sayıda ve çeşitli yollar gösterdiler. Ne var ki, bunlardan çoğu fanteziden öteye gidebilecek türden değildi.Sözgelişi Bergstrasse, işaretlerin top atılarak verilmesiniönermekteydi. Bazıları ise, Lesage'ınki gibi zamansızdı, çünkü gerçekbir elektrikli telgraf niteliğinde ve ayrıntılarda bazı gelişmelergerçekleştirilince, enikonu yararlanılabilecek olgunluktaydı. Claude Chappe (1763 . 1805), kardeşlerinden uzak kaldığı tatillerinionlarla haberleşebilmek için bir araç bulma çalışmalarıyla geçirirdi.Bu bir merkezin çevresinde dönen bir cetveldi, iki ucunda birer cetveldaha vardı. Bu araçla işaretler vermekte ve bu işaretler de öncedentespit edilmiş bir kod uyarınca yorumlanmaktaydı. Uğraşı Chappe'ıiyiden iyiye sarmış olacak ki, yaşını aldıktan sonra kendini bütünüylebu konudaki çalışmalara verdi, işe akustik, sonra da elektrik telgraflabaşladıysa da, bunlar tatmin edici sonuçlar vermedi. Buna karşılıkkardeşleriyle giriştiği deneylerden hoşnut kaldı. Haklıydı ki, icadınısunduğu Convention Meclisi, deneyin resmen tekrarlanmasını istedi. Bu deney için bir vakitlerin oyuncağı büyütüldü. Ufak cetvel, birdireğin ucunda dönen 4 metrelik bir çubuk olmuştu. İki ucundan sarkanbir metre uzunluğundaki dal çeşitli şekiller alabilecek gibi konmuştu.Ve bu araç bütünüyle bir kulenin tepesine yerleştirildi. Alt kattaduran bir memur, sicimleri çekerek araca önceden düzenlenmiş koluntespit ettiği şekilleri verebilmekteydi. Araç, 12 Temmuz 1793'teConvention'un komiserlerinin huzurunda işletildi. 35 km. uzağayerleştirilmiş öteki istasyona gidecek mesajı ve cevabı 11 dakikaiçinde gönderip aldı. Öylesine beğenildi ki, Chappe"telgrafçı-mühendis" olarak atandı ve ilk hamlede hemen iki istasyonkuruldu. Bu ilk hattın açılışı (Lille-Paris) Fransa'nın ve teknikler tarihininonurlu sayfalarından biridir. 1 Eylül 1794'te Convention'un oturumuaçılır açılmaz Carnot kürsüye fırlamış ve "Vatandaşlar!" diyehaykırmıştı. "Paris-Lille arasında kurmuş olduğumuz telgrafla az öncealdığımız habere göre Conde, Cumhuriyete bu sabah saat 6'da teslimolmuştur." Bunun üzerine Meclis, Kuzey Ordularına bir kutlama veteşekkür telgrafı gönderilmesine karar verdi. Ve bu ikinci mesajınkarşılığı geldiğinde meclis hâlâ toplantı halindeydi. 1800 yılında Fransa'da üç telgraf hattı vardı: Paris-Lille,Paris-Strasbourg, Paris-Brest. Bunların toplam uzunluğu 1.253 km.etmekteydi. Bu sayı 1844'te 5.000'e çıktı. Ulaşımdaki bu hız insanışaşırtmayacak gibi değil: Paris-Lille arası (aradan 22 istasyongeçerek) 2 dakika, Strasbourg-Paris 6.30 dakika, Lyon ya da Brest'tenParis 8 dakika, Toulon-Paris 20 dakika. Bu sistem yabancı ülkelerde de uygulanmış, ancak görüş uzaklığı vehavanın saydamlığı gibi şartlar göz önünde tutularak az çokdeğişiklikler yapılmıştı. İtalya, Mısır ve İspanya olduğu gibiuygulamaktaydı. bunları. Almanya ve Rusya da değişiklik yapmadanizledi. İngiltere kolların yerine tahta kanatlar taktı. Öteki ülkelerise telgrafı anlayıncaya ve "Chappe" uygulayayım deyinceye kadar busistemin modası geçmeye başladı. Fransa 1844'te Cezayir'de ilk hattıinşa ederken ülkesinde elektrikli telgraf kurulmaya başlanmıştı. Busistem çarçabuk yayılıp ötekini silecekti. |
||