|
||
| Akciğer Kanseri Nedir? Akciğer vücudumuzun oksijen gereksinimini sağlayan organımızdır.Her organ gibi akciğerimiz de birçok hücreden oluşur. Bu hücrelerakciğerin normal olarak görevini yapabilmesi için ihtiyaç doğrultusundabölünerek çoğalırlar. Akciğer kanseri, yapısal olarak normal akciğerdokusundan olan hücrelerin ihtiyaç ve kontrol dışı çoğalarak akciğeriçinde bir kitle (tümör) oluşturmasıdır. Burada oluşan kitle önceliklebulunduğu ortamda büyür, daha ileriki aşamalarda ise çevre dokularaveya dolaşım yoluyla uzak oranlara yayılarak (karaciğer, kemik,beyinvb. gibi) hasara yol açarlar. Bu yayılmaya :-):-):-):-)staz adıverilir. Akciğer kanserleri mikroskop altında izlenen hücreleringörüntüsüne göre iki ana guruba ayrılır. 1. Küçük hücreli (yulafhücreli) akciğer kanseri 2. Küçük hücreli-dışı akciğer kanseri. Bunlarmikroskop altında izlenen kanserli hücrenin görüntüsüne göre ayrılır. KÜÇÜK HÜCRELİ-DIŞI AKCİĞER KANSERİ: Tüm akciğer kanserlerinin %75’ini oluşturur. Yassı epitel hücreli, büyük hücreli ve adeno kanser olarak üç gruptan oluşur. KÜÇÜK HÜCRELİ AKCİĞER KANSERİ: Daha nadir görülen bu tür, oldukça hızlı seyirlidir ve tanı konduğuzaman çoğunlukla vücudun başka bölümlerine yayılmış olarak karşımızaçıkar. Risk Faktörleri Nelerdir? Sigara,puro, pipo (tütün) içimi: Akciğer kanserinin bugün ispatlanmış olan enönemli risk faktörüdür. Sosyoekonomik düzeyi gelişmiş ülkelerde sigaraiçiminin başarılı olarak önlenmesi sayesinde, bu ülkelerde akciğerkanseri sıklığı oldukça azalmıştır. Sigarayı bıraktıktan 5 yıl sonrarisk azalmakta, ancak tamamen bitmemektedir. Sigarayı içmeyen ancakçevresinde içilen kişiler de aynı şekilde bu riski taşırlar.Bu nedenleakciğer kanserini önlemenin en iyi yolu sigaraya hiç başlamamaktır! - Asbest: Madenlerde, gemi yapımında, yalıtım malzemesi yapımında kullanılır. Solunum yollarında uzun süreli tahriş oluşturur. - Radon: Evlerde, toprakta doğal olarak bulunan,kokusuz radyoaktif bir gazdır. - Verem hastalığı (tüberküloz): Bu hastalığın yerleştiği akciğer alanında sonradan akciğer kanseri gelişebilir. - Daha önceden akciğer kanseri geçirmiş olmak: Bir kere akciğer kanserinedeniyle ameliyat olmuş, veya ışın tedavisi uygulanmış olanlardaikinci bir kanser gelişme riski vardır. Sigara içmek bu riski ayrıcaarttırır. Erken Tanı Mümkün müdür? Akciğer kanserinin ileri evrelere gelmeden erken teşhis edilmesiiçin şimdiye kadar düz akciğer filmleri (röntgenogram), balgamda tümörhücrelerinin aranması (sitoloji) ve yüksek riskli insanlardabronkoskopi denilen ucu ışıklı bir boruyla solunum yollarınınincelenmesi gibi yöntemlerin kullanıldığı birçok çalışma yapılmıştır.Bunların hiçbiriyle akciğer kanserine bağlı ölümlerin azaltılamadığıgörülmüştür. Belirtileri Nelerdir? Hastalık oldukça ileri aşamalara gelene kadar önemli şikayete yolaçmayabilir. Bu sinsi karakter, akciğer kanserini bu kadar tehlikeliyapan en önemli faktördür. Eğer sigara kullanan ve buna bağlı kronikbronşiti olan biriyseniz, mevsimsel öksürük ve balgam şikayetlerininsüreklilik kazanması, balgamda kan görülmesi, giderek artan nefesdarlığı, özellikle sırtta kürek kemiklerinin arasına veya omuzlarayayılan batıcı nitelikte göğüs ağrısı kanser için şüphe uyandırmasıgereken şikayetlerdir. Ancak hastalığın ilk aşamalarında ,çoğunluklabunların hiçbiri olmadan, iştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı ve terlemegibi şikayetler görülmektedir.Hiçbir bulgu vermeyen hasta grubu da azdeğildir. Hastalık Aşamaları Nelerdir (Evreleme)? Kanser tanısı konduktan sonra hekiminiz öncelikle hastalığınyaygınlığını veya bir başka deyişle hangi aşamada olduğunu (evre)saptayacaktır. Hastalık; - sadece akciğerin küçük bir bölümündeyse evre I, - en yakın lenf bezelerine atlamışsa evre II, - akciğer içinde akciğeri saran zara veya iki akciğer arasındakimediasten denen boşluğa veya buradaki bezelere yayılmışsa evre III, - karaciğer, kemik, böbrek üstü bezi gibi uzak organlara yayılmışsa evre IV, olarak adlandırılır.Doğru evreyi saptamak için hekiminizin akciğerröntgeni, toraks ve batın bilgisayarlı tomografi veya magnetik rezonansgörüntülemesi, kemik taraması veya beyin bilgisayarlı tomografisiistemesi gerekebilr.Hastalığın amaliyat için uygun evrede olupolamdığını anlamak için mediastinoskopi denilen, boyundan yapılan birkesiyle mediasten boşluğuna ışıklı boruyla bakılması ve bu işlemsırasında lenf bezelerinden örnek alınmasını içeren bir tetkik ayrıcayapılabilir.Eğer akciğer zarının iki yaprağının arasında sıvıbirikmişse, hekiminiz kaburgaların arasından bir iğneyle girerek busudan patolojik inceleme için örnek alacaktır .Bu işleme ise torasentezadı verilir. Nasıl Tedavi Edilir?  Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tedavisi:Hastalığın erken evrelerinde (evre I ve II, bazı evre III hastalar)ameliyatla tümörlü doku, etraftan bir miktar sağlam doku çıkarılarak,bazen tüm bir akciğer lobu alınarak temizlenebilir. Genel olarakameliyatla tamamen çıkarıldığı ve çevrede hiç hastalık kalmadığıdurumlarda başka tedaviye gerek yoktur. Ameliyat sonrası hekiminiz sizidüzenli aralıklarla kontrole çağıracaktır. Nadiren ameliyat sonrasındabazı hastalara ışın tedavisi (radyoterapi) tavsiye edilebilir. Ameliyatla çıkarılması mümkün olmayan evre III akciğer kanserinin esastedavisi ışın tedavisi (radyoterapi) ve ilaç tedavisi (kemoterapi) veradyoterapidir.Bu hastalarda iki yöntem sırayla uygulanır. Evre IV akciğer kanserinde kemoterapi yaşam sürenizi 3-6 ay kadaruzatacak ve hastalığa ait şikayetlerin azalmasını sağlayacaktır. Ancak,bu evrede kesin tedavi kararı siz ve aileniz ile görüşüldükten sonraverilmelidir. Yaşamı çok uzatması beklenmeyen bir tedavi seçeneğininyan etkileri nedeniyle hayat kalitenizi bozma olasılığı varsahekiminizle bu konuyu tartışmanız uygun olacaktır. Evre IV hastalıkta,ışın tedavisi kansere bağlı ağrı, kanama veya kemiğe ,beyine yayılmasöz konusu ise uygulanır. Küçük hücreli akciğer kanseri tedavisi: Bu kanser türünün tedavisine hastalığın sınırlı veya yaygın oluşunagöre karar verilir. Sınırlı hastalıkta kemoterapi ve radyoterapiardışık veya eşzamanlı olarak uygulanır. Hastalığın beyine yayılmaolasılığı yüksek olduğundan ayrıca beyine koruyucu amaçlı radyoterapiyapılır. Nadiren çok küçük çaplı tümörlerde cerrahi uygulanabilir. Yaygın hastalığın tedavisi ise kemoterapidir. Kemoterapiye çok duyarlıbir tümör olmasına rağmen tekrarlama riski çok yüksektir. Kemoterapisonrası tekrarlamalarda hastanın şikayetlerine veya hastalığın yayılımbölgelerine göre radyoterapi uygulanabilir |
||