|
||
| Primer Karaciğer Kanseri Karaciğer kanseri nedir? Karaciğerin kendi hücresinden kaynaklanan kötü huylu (habis) tümörlereprimer (birincil) karaciğer kanseri diyoruz. Karaciğerin kendihücrelerinden çıktığı için hepatosellüler (karaciğer hücreli) karsinomadı ile anılır. En sık görülen ve en ölümcül tümörlerden biridir. Karaciğer kanseri gelişimi açısından risk faktörleri nelerdir? * Hepatit B virüsü enfeksiyonları * Hepatit C virüsü enfeksiyonları *Hepatit D virüsü enfeksiyonları * Aflatoksin (aspergillus flavuszehiri) * Sirozlar * Genetik.konjenital,:-):-):-):-)bolik hastalıklar *Hemakromatozis, Wilson, Glikojen depo hastalığı * Kimyasallar;Nitritler, hidrokarbonlar, solventler * (Belki de büyük olasılıklamultifaktöryel!) Karaciğer kanserinin bulguları nelerdir? Karaciğer kanserinin erken çok özgün bir bulgusu yoktur. O nedenle detanı konduğunda kanser genellikle büyük boyutlara erişmiş olarakbulunur. Sıklıkla, kilo kaybı, iştahsızlık, halsizlik, çabuk yorulma,sarılık , karında sıvı toplanması gibi bulgular görülür. Bazen karınsağ üst tarafında ağrı dolgunluk hissi olabilir. Kanserin zeminindegenellikle kronik bir karaciğer rahatsızlığı (örneğin: siroz)bulunduğundan ve bu hastalıklar da genellikle benzer bulgularverdiğinden olay karışabilir. Tanıda geç kalmamak için ne yapmak lazım? Karaciğer kanseri büyük boyutlara varmadan özgün şikayetlere nedenolmaz. Olan şikayetler de genellikle diğer hastalıklar ile karışır. Bunedenle, erken tanının temel şartı bu konuda deneyimli bir doktorunşüpheciliğidir. Doktorunuz, hele yukarıdaki risk faktörlerinden birinesahipseniz, böyle bir risk altında olduğunuzu bilmeli, sizi bu konudauyarmalı ve zaman zaman böyle bir gelişim açısından gerekli tetkik vegörüntülemeleri yaptırmalıdır. Karaciğer kanseri nasıl saptanır? Günümüzde karaciğerdeki her türlü gelişimi, görüntüleme yöntemleriaracılığı ile saptamak mümkündür. Özellikle risk altındaki hastalar enucuz ve kolay uygulanabilen yöntem olan ultrasonografi ile takibealınmalıdır. Bilgisayarlı tomografi (BT), magnetik rezonans görüntüleme(MR), anjiografi başvurulacak diğer yöntemlerdir. Bazen tanıyıkuvvetlendirmek için bu görüntüleme yöntemlerinden birkaçı bir aradakullanılabilir. Kanda, bir tümör belirteci (marker) olan alfa fetoprotein tayini yapılabilir. Bu testin yüksek çıkması kanser açısındananlamlıdır. Ancak kanser olduğu bilinenlerde bile normal çıkabildiğiunutulmamalıdır. Normal çıkması tümör yok anlamına gelmez. Tanıdaortada kalınan nadir vakalarda karaciğerden iğne biyopsisi yapılabilir.Ancak bu sık başvurulması gereken bir yöntem değildir. Biyopsi yapılıpyapılmamasına bu konularda deneyimli bir karaciğer cerrahı kararvermelidir. Karaciğer kanserinin tedavisi mümkün müdür? Tedavi edilemeyen karaciğer kanserinin sonuçları kötüdür. Böyle birvakada beklenen yaşam süresi 6-9 ay kadardır. En etkili yöntem tümörüncerrahi olarak çıkarılmasıdır. Cerrahi tedavi yapılabilmesi ise tümörünevresine ve etrafa yayılım olup olmamasına, hastada bir karaciğerhastalığı var ise bunun derecesine bağlıdır. Karaciğer dışına atlamışbir karaciğer kanserinde cerrahinin yeri yoktur. Cerrahinin başarısıtümörün çapı ile de alakalıdır. Çapı <5cm olanlarda cerrahi sonrasısağ kalım , tümörü >5cm olanlara kıyasla çok daha iyidir. İdealşartlarda (<5cm, tek, yayılımı yok ...) yapılan cerrahiçıkarımlardan sonra beklenen 5 yıllık sağ kalım %60 civarındadır.Cerrahi uygulanamayan vakalarda kemoembolizasyon, kemoterapi, alkolenjeksiyonu, radyofrekans ablasyonu gibi yöntemler kullanılabilir.Uygun vakalarda bunlar cerrahi ile birlikte de kullanılabilir. |
||