|
||
| Ankilozan Spondilit ağrılı, ilerleyici bir romatizmalhastalıktır. Temelde omurgayı etkilemekle beraber, diğer eklemleri,kiriş ve bağları da etkileyebilir. Bazen göz, akciğer, barsak ve kalptutuluşu da görülebilir. Omurga Omurga, 24 omur ve bunlar arasındaki 110 eklemden oluşur. Omurgada 3bölüm vardır : 7 boyun omuru, 12 sırt omuru ve 5 bel omuru. Boyunbölgesi çok hareketlidir. Sırt bölgesinde her bir omur, iki yandankaburgalarla birleşir. Bel bölgesinin alt kısmında yer alan sakrumkemiği, leğen kemiği içinde yuvalanmıştır. Sakrum ve pelvis kemikleriarasında her iki yanda yeralan eklemler sakroiliak eklemler olarakadlandırılır. Işte bu eklemler AS’in ilk başladığı bölgedir. AS’in nedeni nedir? Tam olarak bilmiyoruz. Araştırmalar, AS hastalarının %96’sında benzergenetik hücre işaretleyicileri (HLA-B27)’nin bulunduğunu göstermiştir.Olasılıkla, normalde zararsız olan bazı mikroorganizmalar, HLA-B27 ileilişkiye girmektedir. Bazı barsak ya da idrar yolları hastalıklarıAS’in ortaya çıkmasını tetiklemektedir. Bazen, belirtiler yatakistirahati (sözgelimi trafik kazasını izleyen istirahat) dönemindensonra da ortaya çıkabilir. Reiter sendromu olarak bilinen hastalık da AS’e yol açabilir. Reitersendromunda gözde yangısal tutuluş (irit, üveit, konjunktivit), dışidrar yolu yangısı (üretrit) ve büyük eklemlerde daha sık olmak üzereeklem tutuluşları görülür. AS’de ne olmaktadır ? AS’de ilk tutulan bölge sıklıkla leğen kemikleridir. Buna farklızamanlarda bel, göğüs kafesi ve boyun bölgeleri tutuluşları eklenir. Bubölgelerde, kiriş ve bağların kemiğe yapıştıkları yerde ortaya çıkanyangı temel bozukluktur. Bu yapışma yerlerinde aşınmalar meydana gelir.Yangı yatışırken, iyileşme sürecinde yeni kemik oluşumları ortayaçıkar. Kiriş ya da bağlardaki elastik dokuların yerine kemik dokusunungeçmesiyle, harekette azalma olur. Yangısal olayın tekrarlamalarısonucunda kemik oluşumları artar ve omurga kemikleri kaynaşarak bütünbir hal alırlar ve bu da hareketlerin kısıtlanmasıyla sonuçlanır.Hastalığın başlangıç dönemlerindeki hareket kısıtlılığının nedeni, ağrıve kas kasılmalarıdır ve bu dönemde ilaç kullanımı ile düzelir. Ancak,ileri dönemdeki kemiklerdeki birleşmeden sonra ortaya çıkan hareketkısıtlılığı geriye dönmez. Bunun engellenebilmesi ya dayavaşlatılabilmesi için, egzersizlerin düzenli olarak yapılmasışarttır. AS ile spondiloz (kireçlenme) aynı şeyler midir? Hayır. Bu ikisi birbirinden tamamen farklı hastalıklardır. Spondiloz,omurganın aşınmasıyla ilişkili bir hastalıktır ve sıklıkla yaşlıkişilerde görülür. AS ise, yeni kemik oluşumları ve kemiklerinkaynaşmasıyla birlikte giden, daha çok genç yaşlarda başlayan, yangısalbir hastalıktır. AS yaygın bir hastalık mıdır ? İngiltere’de 200 erkekte 1 ve 500 kadında 1 sıklığında görülmektedir.Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 1000’de 1 olarakbildirilmektedir. AS kimlerde görülür ? Erkekler, kadınlar ve çocuklarda görülebilir. Erkeklerde, kadınlardanyaklaşık 3 kat daha fazla görülmektedir. Tüm yaşlarda başlayabilir.Genellikle 20’li yaşlarda (ortalama olarak 24-26 yaşında)başlamaktadır. Ancak, belirtiler daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilir.40 yaşından sonra başlangıç nadirdir. Erkek, kadın ve çocuklarda AS farklı mıdır ? Evet. Aralarında bazı küçük farklılıklar vardır. Erkekler : Leğen kemikleri ve omurga sıklıkla tutulur. Göğüs kafesi, kalça, omuz ve ayak eklemleri de tutulabilir. Kadınlar : Genellikle kabul edilen görüş, AS’in kadınlarda çoğu kezerkeklerden daha hafif seyrettiğidir. Hastalık belirtilerinin ortayaçıkmasıyla, tanı konulması arasında geçen süre, kadınlarda (5 yıl)erkeklerdekinden (3 yıl) daha uzundur. Omurga tutuluşu genellikleerkeklerden daha az şiddetlidir. Leğen kemiği, kalça, el ve ayak bileğieklemleri daha sık tutulur. AS, doğurganlık yeteneği, gebelik vedoğumda herhangi bir sorun yaratmaz. Çocuklar : 11 yaşının altındaki çocuklarda AS belirtileri görülmesinadirdir. Tipik olarak diz, ayak ve ayak bileği, kalça eklemleritutulur. Nadiren bel ağrısı olur. Gençlerde kalça tutuluşu şiddetliseyredebilir ve bu hastalarda yetişkin yaşlara varıldığında kalçaprotezi gerekebilir. AS’in belirtileri nelerdir? Tipik belirtileri şunlardır :
Tipik belirtiler bunlar olmasına karşın, bazen farklı şekillerdebaşlangıç görülebilir. Belde belirgin bir ağrı olmaksızın, kaba etlerdebazen bir tarafta, bazen diğer tarafta değişici şekilde ağrı ilebaşlaması da sıktır. Bu ağrı bele, uyluğa yayılım gösterebilir. Bazende yalnızca topuk ağrısı, göğüs ağrısı ile başlayabilir. Sabahları daha kötü oluyorum Bu beklenen bir şeydir. Hastalığın tipik özelliklerinden biri, geceningeç ve sabahın erken saatlerinde ağrı ve sertliğin belirgin olması vegün içinde hareket ya da egzersizlerle düzelmesidir. Benzer şekildesinema ya da tiyatroda uzun süre oturduktan, ya da uzun süre arabakullandıktan sonra ağrı ve sertlikte artma olabilir. AS öteki eklemleri etkiler mi ? Evet. AS bazen, kalça, diz, ayak bilekleri ve omuzda ağrı, şişlik vehareket kısıtlılığına neden olabilir. Topuklarda ağrı görülebilir. Azsayıda hasta çene eklemi de etkilenebilir. AS öteki organları etkiler mi ? Evet. Bazen göz, kalp, akciğerler ve böbrekleri etkileyebilir. Bunlaryaşamsal sorunlar yaratacak etkiler değildir ve daha kolay tedaviedilebilirler. AS gözü nasıl etkiler ? AS gözün bazı bölümlerinde yansısal olaya neden olabilir. Bu durumdagenellikle ilk belirti, görmede hafif bulanıklaşmadır. Ama, kızarık birgözle birlikte keskin bir acı da temel belirti olabilir. Kalıcı hasaroluşmaması için hemen tedavi edilmelidir. Bu durumda bir gözdoktorundan yardım almak ve ona AS hastası olduğunuzu belirtmek yerindeolacaktır. Göz doktorunun vereceği göz damlaları yangıyı kısa süredeazaltacaktır. Yangı dirençli ise, bu damlaları uzun süre kullanmakgerekli olabilir. AS kalbi nasıl etkiler ? AS’de bazen kalp hafif derecede etkilenebilir. Hastaların çoğunda okadar hafiftir ki, ortaya çıkarmak zordur. Kalp kapakları ve iletisisteminde bozukluk ortaya çıkabilir. Ancak, bunlar genelliklehastalarda herhangi bir sorun yaratmaz. AS akciğerleri nasıl etkiler ? Göğüs kafesi eklemleri ve kaslarını etkileyerek, özellikle soluk alıpverme, öksürme, aksırma, esneme, ıkınma sırasında ağrıya nedenolabilir. Akciğerlerin tamamen havalanmasında bozulmaya yolaçar. Bazanakciğerlerin iç yapısında da tutuluşa neden olabilir. Bu nedenlerle,AS’te solunum egzersizleri çok önem taşır.AS’in geç dönemlerinde göğüsduvarı tamemen hareketsiz hale gelebilir ve akciğerlere hava girişçıkışı etkilenebilir. Bunun anlamı, solunumun durması demek değildir.soluk alıp verirken, diyafram kası sürekli çalışır ve karnınız hareketeder. Aşırı yemek ve kalın giyinmek solunum için gereken çabayıarttıracağından, bunlardan kaçınmanız sizi daha rahat ettirecektir.Sigara içmemek çok önemlidir. Sigara içilmesi solunumu zorlaştıracağıgibi, ciddi göğüs hastalıklarına da neden olabilir. AS böbrekleri nasıl etkiler ? Az sayıdaki, ileri AS’li bazı hastalarda böbreklerde amiloid adıverilen bir proteinin birikmesi sonucunda böbrek yetmezliği ortayaçıkabilir. Steroid yapıda olmayan yangı giderici ilaçlar da uzun sürelikullanımda bazı böbrek sorunlarına yol açabilir. Başka etkiler var mıdır ? Kilo kaybı, hafif ateş, yorgunluk, kansızlık ve bazen depresyongörülebilir. İyi beslenmeli ve istirahat etmelisiniz. Kansızlık içingerekirse doktorunuz size uygun ilaçları verecektir. AS’li hastalarda görülebilen önemli bir sorun da osteoporoz’dur.Osteoporoz, kemiklerin yoğunluğunun azalması ve daha gözenekli halegelmesiyle karakterli bir hastalıktır. En önemli sonuçları ise, omurlarve kalça başta olmak üzere kolay kemik kırıklarının ortaya çıkmasıdır.Tanı için bazı laboratuvar incelemeleri ve kemik yoğunluğu ölçümügereklidir. Tedavide, hekiminizin uygun göreceği ilaçlar ve düzenliyapacağinız egzersizler yararlı olacaktır. AS herkesi aynı şekilde mi etkiler ? Hayır. AS çok değişken bir hastalıktır. Birbirinin aynı olan iki ASolgusu yoktur. Bazı hastaların neredeyse hiç yakınması yokken,bazılarının çok önemli derecede yakınmaları olabilir. Buna karşın, açıkça bilinmelidir ki egzersiz yapan hastaların durumu, egzersiz yapmayanlardan çok daha iyidir. Ameliyat olmam gerekecek mi ? Büyük olasılıkla hayır. Bu hastalığın tedavisinde cerrahi girişimlerpek az yer tutar. AS’li hastaların yaklaşık %6’sı kalça protezinegereksinim duyar. Bu protez sayesinde hastanın eski hareketliliğinekavuşması önemli ölçüde başarıyla sağlanır ve hasarlı eklemdenkaynaklanan ağrı ortadan kalkar. Omurgalarında aşırı kamburluk ortayaçıkan pek az sayıdaki hastada, bu durumun düzeltilmesi için cerrahigirişim uygulanması gerekebilir. Hangi ilaçları kullanmam gereklidir ? AS tedavisinde temel amaç ağrının azaltılması, vücut pozisyonunun veeklem hareketliliğinin korunmasıdır. Hastalar ağrı nedeniyle bazıhareketlerden kaçınırlar. Hastalığın doğası gereği, istirahat ağrıyıdaha da arttırır ve ayrıca eklem hareketliliğinin azalmasına, vücutpozisyonunun bozulmasına yol açar. AS’li hastaların %80’inden fazlasıağrı, sertlik ve yangıyı azaltmak amacıyla steroid olmayan yangıgiderici ilaçlar kullanırlar. Geceleri yatarken kullanılan ilaç,gecenin iyi geçmesini, sabah daha rahat kalkmasını ve sertliğinazalmasını sağlar. Gerekirse, gündüzleri ek bir doz da kullanılabilir.Ancak, bazı hastalarda bu ilaçların başta mide-barsak sistemi olmaküzere bazı yan etkileriyle karşılaşılabilir. Bu hastalarda ise, midekoruyucu ilaçlardan yararlanılır ya da sadece parasetamol gibi basitağrı kesici ilaçlar önerilir. Bazı hastalarda, steroid olmayan yangıgiderici ilaçlar yeterli olmaz. Bu hastalarda, sulfasalazin(Salazopyrin) ya da metotreksat gibi ilaçların tedaviye eklenmesigerekebilir. Unutmayınız ! İlaç tedavisinin temel amacı, ağrınızı azaltarak,hareketliliğinizin devamını ve böylece çalışmanızı, egzersizlerinizidaha rahat yapmanızı ve vücut pozisyonunuzu korumanızı sağlamaktır. AS yaşamı tehdit eder mi ? AS, hemen hemen hiçbir zaman yaşamı tehdit etmez. Hastalık çocuklarımda ortaya çıkar mı? Hasta olan baba ya da annenin HLA-B27 genini çocuklarına iletmeolasılığı %50’dir. Ancak, bu geni taşıyan herkeste AS ortaya çıkmaz. Siz hastaysanız, çocuğunuzda AS gelişme olasılığı %10; eğer çocuğunuzdaHLA-B27 geni varsa %20’dir. Hasta dede ya da nineden toruna AShastalığının geçme olasılığı ise %5’tir. Eğer çocuğunuzda erken AS bulguları gelişirse, bu konuda uzman bir doktora danışmanız yerinde olacaktır. AS ile birlikte olan başka hastalıklar var mıdır? Psoriazis (sedef) adı verilen hastalık AS ile birlikte olabilir.Psoriaziste vücut derisi ve saçlı deride pullanmalar vardır. Psoriazisbazen farklı şekillerdeki eklem tutuluşlarına da yol açabilir. Klamidyaadlı bir bakterinin yol açtığı ve cinsel ilişkiyle bulaşan birenfeksiyon hastalığı olan nonspesifik üretrit olarak bilinen hastalıkbazen Reiter sendromuna yol açabilir. Ülseratif kolit ve Crohnhastalığı da AS ile ilişkilidir, ancak nedenleri bilinmemektedir. Buiki hastalığın belirtileri kanlı ishal, ateş, kilo kaybı ve bazıhastalarda çevresel eklem tutuluşudur. Kendimde AS olup olmadığından nasıl emin olabilirim ? AS tanısı klinik bulgular eşliğinde, röntgen incelemelerindekarakteristik görünümlerin saptanmasıyla konur. Ancak, bazenbaşlangıçta röntgen bulguları henüz görülmeyebilir. Tanı koymada kantestleri pek yararlı değildir, ancak bu testler hastalığınaktivitesinin ve gidişini izlemede yararlıdır. AS’in şifası var mıdır, tamamen iyileşir mi ? Ne yazık ki hayır. Steroid olmayan yangı giderici ilaçlar ağrıyıazaltırlar, rahat bir uyku ve genel iyilik sağlarlar. Ancak, ilaçkullanmak tedavinin sadece bir bölümüdür. Uygun egzersizlerin yapılmasıAS tedavisinde çok önemli bir yer tutar. İlaçlar bu egzersizleriağrısız olarak yapabilmenize yardımcı olur. Unutmayınız ! Tedavinintemeli egzersizlerdir. Bu hastalık nasıl sonuçlanır, ne olurum ? Ağır bir ankilozan spondilit olgusundaki vücut pozisyonunda ilerleyici karakteristik bozulma AS tüm hastalarda aynı gidişi izlemez. Hastadan hastaya farklılıklargösterebilir. Genellikle, belirtiler yıllar boyunca gelir ve gider,çeşitli aralıklarla tekrarlar. Klasik olarak önce bel bölgesisertleşir, sonra bu sertlik omurga boyunca yukarı doğru boyun bölgesinedek ilerler ve omurganız öne eğik bir şekilde hareketsiz kalır. Uyguntedavi edilmeyen bir hastada gelişecek klasik vücut pozisyonu, kalçalarve dizlerde bükülme, omurgada (bel, sırt ve boyunda) hareketsizlik,sırtta kamburlaşma ve bombe bir karın şeklindedir. Bu kötü vücutpozisyonu, kötü görünüm yanısıra, günlük yaşamınızda birçok sorunlakarşılaşmanıza neden olur. Eğer vücut pozisyonunuza özen gösterir,egzersizlerinizi düzenli olarak yapar ve önerilere uyarsanız ciddisorunların önüne geçebilirsiniz.ORMAL BİR YAŞAM İÇİN Eğer hastalığınızın gerekirdiği şeyleri iyi bir şekilde yaparsanız, günlük yaşantınızı normal bir şekilde sürdürebilirsiniz. İş Hayatı AS’li hastaların çoğunun iş hayatı normal insanlardan pek az farklıdır.Gerçekten, büyük çoğunluğu normal sürelerde çalışırlar. Bununlaberaber, iş hayatınızda dikkat etmeniz gereken şeyler vardır. İşteyken oturma ve ayakta durma sırasında omurganızın pozisyonuna özeldikkat göstermelisiniz. Masa başında çalışıyorsanız, doğru vücutpozisyonu için masa ve sandalyenizin yüksekliğini ayarlamalı, öne doğrueğik oturmamalısınız. Uzun süre oturmamalı ya da ayakta durmamalısınız.Eğer uzun süre aynı pozisyonda durmanız gerekirse, olabildiği kadarsıkça eklemlerinizi hareket ettirmeli ve esnetme hareketleriyapmalısınız. Yorucu işlerde çalışanların zaman zaman istirahatetmeleri yerinde olur. 20 dakika kadar sırtüstü ya da yüzükoyun yatmak,omurganın öne eğik pozisyonunu engellemek için çok yararlıdır.Hastalığınız ve işiniz birbirini kötü yönde etkileyen özelliklertaşıyorsa, işiniz ya da çalışma koşullarınızda değişiklik yapmakgerekli olabilir. Spor AS’li olmanız fiziksel aktivitelerinizde önemli değişiklik yapmaz.Günde en az bir kez solunum egzersizlerini yapmak oldukça yararlıdır.Yüzme sizin için çok yararlı bir spordur. Yüzmenin tüm kaslarınız veeklemleriniz üzerinde, yerçekimsiz yatay pozisyon nedeniyle, çokyararlı etkileri vardır. Solunum kapasitesini arttırıcı etkisi de çokönemlidir. Futbol, güreş, karate, voleybol, basketbol gibi sporlardankaçınmanız daha doğrudur. Eklemlerinizi korumak için, tümaktiviteleriniz sırasında kullanacağınız ayakkabıların tabanı, darbeemici özellikte olmalıdır. Otomobil kullanmak Uzun süre otomobil kullanmak ağrı ve sertlikte artmaya neden olabilir.Uzun yolculuklarda sık sık yürüyüş molalaro vermek çok önemlidir.Otomobil sürerken, uygun pozisyonunuzu korumak için belinize ve/veyakalçanızın altına küçük bir yastık yerleştirin. Koltuk başlığının dauygun pozisyonda olmasına özen gösterin. Eğer boyun hareketlerinizkısıtlıysa, ek aynalar kullanmanız görüş alanınızı arttırmak içinyararlı olabilir. Cinsel yaşam AS normal koşullarda cinsel yaşamınızı bozmaz. Ancak yine de, kalçasorununuz varsa, omurga şekliniz önemli derecede bozulmuşsa ya dahastalığın alevli dönemindeyseniz, daha rahat ve doyurucu pozisyonlarbulmanız gerekebilir. Eğer yorgunluk sorun yaratıyorsa,aktivitelerinizi planlamanız ve düzenlemeniz gerekecektir. Bu sorunlarıeşinizle konuşmanız, sizi daha iyi anlamasını sağlayacaktır. İyi bircinsel yaşam için iyi bir iletişim ve olayların gülünç yönünü görebilmeyeteneği çok önemlidir. Gebelik Genellikle bilinen, gebeliğin AS’de bir problem olmadığıdır. Gebeliknedeniyle hastalıkta alevlenme ya da gerileme ortaya çıkmaz. Eğer ciddikalça sorunu varsa, sezaryen ile doğum gerekli olabilir. Gebeliksüresince bebeğin büyümesi, omurganın eğilmesine ve ayakta dururkenağrıda artmaya neden olabilir. Ağırlığı omurga üzerinden alıp yayangebelik desteklerinin kullanılması yardımcı olabilir. Gebeliğin ilk 12haftası ve son 4 haftasında yangı giderici ilaçların bırakılmasıuygundur. Emzirme döneminin sona ermesine kadar da, ilaç kullanımınayeniden başlanmaması iyi olur. İlaç kullanmak yerine, egzersizprogramınızı arttırmayı deneyebilirsiniz. İlk 12 haftadan sonra,gebelik normal seyrediyorsa ilaç kullanmak yerine sıcak su havuzlarındayapılacak su banyolarının uygulanması yardımcı olabilir.AZIRATİK ÖNERİL Pozisyon Tüm gün boyunca ve gece, uygun vücut pozisyonunu korumalısınız. Kötüpozisyonda durmak hastalık nedeniyle kötü vücut pozisyonununyerleşmesine neden olabilir. Uzun süre aynı pozisyonda kalmamaya vevücudunuzu sürekli dik pozisyonda tutmaya özen göstermelisiniz. Uygun bir sandalye kullanmak Evde ve işyerinde kullanacağınız sandalyenin oturak yeri ve arkalığısert olmalı, çökmemelidir. Arkalığı düz olmalı ve baş seviyesine dekuzanmalıdır. Omurganın ağırlığını azaltmak için, kol destekleri olanbir sandalye seçilmelidir. Belinizi sandalyeye rahatçayerleştirebilmeniz için, sandalyenin oturma yeri çok uzun olmamalıdır.Kalça ve diz eklemlerinizin doğru şekilde yerleşebilmesi için, sandalyeyüksekliği uygun seçilmelidir. Alçak, yumuşak sandalyelere ya dakanepeye oturmaktan kaçınılmalıdır. Çünkü, bunlar kötü pozisyona yolaçabilir ve ağrıyı arttırabilirler. Çalışma masasının yüksekliği de öneeğik pozisyonda durmayı gerektirmeyecek bir şekilde ayarlanmalıdır. Yatak ve yastık seçimi Yatak sert olmalı, çökmemelidir. Yatağın altı bir kontrplak ya dasuntayla desteklenmelidir. Eğer yeni bir yatak alacaksanız, satınalmadan önce 20 dakika kadar yatarak denemeniz yerinde olacaktır.Kuştüyü bir yastık boynunuza iyi bir şekilde destek sağlayabilir.Yastık kalınlığı olabildiğince az olmalı, kalın yastık ya da fazlasayıda yastıkta yatılmamalı, yastık kalınlığı yavaş yavaş azaltılmayaçalışılmalıdır. Günde 20 dakika sırtüstü ya da yüzü koyun düz bir şekilde yatın Bu şekilde, omurganızın ağırlığını azaltmaya önemli ölçüde yardımcıolabilirsiniz. Gece uyurken de, sırtüstü ya da yüzükoyun uyumaalışkanlığı edinmek oldukça yararlıdır. En kötü yatma şekli, yan ve bacaklar karına çekili halde yatmadır.Kalça ve diz eklemleriniz için, bu pozisyon oldukça sakıncalıdır. Sıcak ya da soğuk uygulamalar Farklı ısı uygulamaları ağrı ve sertliğin azaltılmasında yararlıolacaktır. Sabah ve/veya gece yatmadan önce yapılacak sıcak bir banyoya da duş, özellikle birlikte germe egzersizleri de yapılırsa ağrı vesertliği giderir. Yatakta sıcak su torbası ya da elektrikli battaniyekullanılabilir. Eğer yangı gelişmiş bir bölgeniz varsa (bu bölge sıcak, kırmızı veağrılıdır), bu bölgeye günde birkaç kez 10-15 dakika süreyle soğukuygulanmalıdır. bunun için, hazır soğuk paketler kullanılabileceğigibi, sulu şekilde buzluğa konup donması sağlanmış havlular dakullanılabilir. Gerek sıcak ve gerekse soğuk uygulamalarda uygulamayabağlı deri yanıklarına karşı dikkatli olmak gereklidir. Bel korsesi kullanmayın Korse kullanmak kesinlikle doğru değildir. bunlar, omurgayı sert haldetutarak kötü etkili olurlar. Omurgayı bir korseyle hareketsiz kılmak,hareket etme yeteneklerinin daha da azalmasına neden olur. Düzenli beslenin Balık ve baklagiller gibi proteinden zengin besinler yiyin.Vitaminlerden zengin sebzeler ve önemli bir kalsiyum kaynağı olan sütebeslenmenizde ağırlıklı olarak yer verin. Ancak, bunların yanısıra,fazla kilo almaktan da kaçının. Alkol Aşırı olmayan alkol tüketimi zararlı değildir. Ancak, hem alkol hem dekullandığınız ilaçlar midenize zararlı olabilir. Bu nedenle birliktealmamaya özen göstermelisiniz. Sigara içmeyin AS, akciğerlerin kapasitesini azaltabilir. Sigara içmek akciğerhastalıklarına eğilimi de arttırır. Bu nedenle, eğer içiyorsanız,sigarayı bırakmanız çok önemlidir. Kırık-çıkıkçı, bel çeken şahıslardan uzak durun Bu şahısların yapacağı herhangi bir şey, sizin için çok tehlikelisonuçlar doğurabilir. Bu tip uygulamalara kesinlikle başvurmayın. Alternatif tedavi yöntemleri Akupunktur, aromaterapi gibi alternatif tedavi yöntemlerikullanılabilir. Ancak bunların alışılmış tedavilere üstünlükleriyoktur. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fizik tedavi ve rehabilitasyon, hastalığınızın tedavisinde çok önemliyer tutar. Günlük egzersizleriniz ve korumanız gereken pozisyonlar sizeöğretilecektir. Kalça ve omuzlarınız başta olmak üzere bazı önemli eklemlerinizinhareketliliğini arttırmayı da öğreneceksiniz. Hareketsizlik,kaslarınızın gücünün azalmasına ve boylarında kısalmaya neden olabilir. Yapacağınız güçlendirme ve germe egzersizleri, kaslarınızın gücünün veesnekliğinin korunmasında, arttırılmasında da çok önemlidir. Egzersizlerinizi düzenli olarak yapma alışkanlığı edinmeniz çok önemlidir. Günlük egzersizler, hastaların kendi kendilerine uygulayacaklarıtedavinin önemli bir yönüdür. Düzenli yapılan egzersizler, AStedavisinde çok önemli bir yer tutar. Egzersizlerin iyi bir şekildeöğrenilmesi ve düzenli olarak yapılması gereklidir. Tüm egzersizler enaz günde 1 kez, hatta daha iyisi 2 kez yapılmalıdır. Akciğer kapasitesinin arttırılması için, tüm hareketler solunumegzersizleriyle birlikte uygulanmalıdır. Tüm hareketlerde, hareketiyaparken burundan derin nefes alıp, başlangıç pozisyonuna dönerkenağızdan üfleyerek nefes verilmelidir. Dr.Kazım Çapacı |
||