Ankara Savaşı

[no_fear_06]

Ankara Savaşı
Osmanlı sultanı Yıldırım Bayezid Han ile Timur Han'ın, Ankara'da yaptıkları savaş (1402).

    Yıldırım Bayezid Han; Niğbolu zaferiyle Rumeli'de Osmanlı hâkimiyetini tesis ettikten sonra, Anadolu'da birliği sağlamak için harekete geçti. Bu niyetle Aydın, Menteşe, Karaman ve İsfendiyaroğulları beyliklerine son verdi. Ancak bu beyliklerin başındaki beyler, Asya'da kuvvetli bir devlet kurup, batıya yönelen Timur Han'asığındılar. Aynı şekilde Timur Han'ın, hükümdarlığına son verdiğiKarakoyunlu beyi Kara Yusuf ile Tebriz hükümdarı Ahmed Bey de YıldırımBayezid Han'a sığınmış, Erzincan beyi Mutahharten de akrabalarınıYıldırım Bayezid Han'a göndererek yardım istemişti. Timur Han'a sığınanAnadolu beyleri, Osmanlı sultanıhakkında; Timur Han'ın önünden kaçan beyler de Yıldırım Bayezid Han'aTimur'la ilgili olmadık şeyler söyleyip kötüleyerek, her iki MüslümanTürk hükümdarının arasını açtılar, iki taraf da karşılıklı kendilerinesığınanları müdafaa ettiler. Timur Han, Yıldırım Bayezid Han'a mektupgöndererek kendisine sığınanların iadesini istedi. Bu mektuplarda heriki hükümdarın birbirlerine hakaret dolu sözlere yer verdikleri, ilimadamları arasında kabul görmemektedir. Bugün, bilinen hakaret dolumektupların sahte olduğu ispatlanmıştır. Yıldırım Bayezid Han, TimurHan'ın isteğini kabul etmeyince savaş kaçınılmaz oldu.
Timur Han, kuvvetli bir ordu ile, Anadolu içlerine doğru hareketegeçti. Bunu haber alan Yıldırım Bayezid Han da, İstanbul kuşatmasınıkaldırarak, kuvvetlerini Bursa'da toplamaya başladı. Bursa'dan hareketeden Osmanlı ordusu, iki koldan yürüyerek Ankara önüne geldi. Bu sıradaTimur Han, Sivas'ı ele geçirmişti. Onun, Sivas'ta olduğunu haber alanYıldırım Bayezid Han, ağırlıklarının bir kısmını Ankara'da bırakarakAkdağmadeni ve Kadışehri dağlık mıntıkasında mevzi almak istedi. İkiordunun öncü kuvvetleri Sivas ve Tokat bölgelerinde karşılaştılar isede, Osmanlı sultanı, Sivas ile Tokat arasındaki geçitleri tuttuğundan,burada muharebe yapmayı kendisi için tehlikeli gören Timur Han,Kayseri'ye doğru yürüdü. Timur Han, Yıldırım Bayezid Han'ı kendisinedoğru çekmek istediyse de duruma vâkıf olan Yıldırım Bayezid Han, buoyuna gelmedi ve yapacağı taarruzun zamanını bekledi
Timur Han, Kırşehir üzerinden hızla Ankara önlerine gelerek kaleyikuşattı. Kale muhafızı Yakub Bey, kaleyi şiddetle müdafaa etti. TimurHan, Osmanlı ordusunun geleceğini tahmin ettiği yolu iyice tahkim etti.Osmanlı ordusu ise onun hiç beklemediği taraftan ve tahmininden çokerken, Ankara önlerine geldi.
Osmanlı ordusunun merkezinde Yıldırım Bayezid Han bulunuyordu. Yanında sadrazam Çandarlı Ali Paşa, şehzade İsa, Mustafa ve Musa Çelebiler yer alıyordu. Sağ cenahta bulunan Anadolu birliklerine vezirTimurtaş Paşa, sol cenahta yer alan Rumeli birliklerine ŞehzadeSüleyman Şah kumanda ediyordu; ihtiyat kuvvetlerinin başında da ŞehzadeMehmed Çelebibulunuyordu. Sol cenahın ihtiyat kuvvetlerini, Sırbistan despotu veSultan'ın kayın biraderi Stefan Lazareviç'in kumandasında yirmi bineyakın zırhlı Sırp askeri meydana getiriyordu. Merkez ihtiyatında Karakoyunlular, sağ cenahın ihtiyatında Kara Tatarlar denilen Türkleşmiş Moğollar yer alıyordu. Ayrıca Süleyman Şah'ın kumandasında akıncı kuvvetleri de vardı. Osmanlı askerinin sayısı yetmiş binden fazla idi.
Timur Han, ordusunun merkezinde yer almıştı. Torunu Muhammed Mirza,zırhlı ve atlı olan Mâverâünnehir askeri ile ihtiyatta idi. Diğertorunları Pir Muhammed ve İskender Mirza, Muhammed Mirza'nın yanındayer alıyorlardı. Sağ cenaha üçüncü oğlu Miranşah, sol cenaha isedördüncü oğlu Şahruh Mirzakumanda ediyordu. Zırhlı otuz iki fil, ordunun önünde dizilmişti. İkiyeayrılmış olan merkez kuvvetlerinin sağ tarafına Timur Han'ın ikincioğlu Ömer Şeyh Mirza, sol tarafına ise Emîr Celâl İslâm kumandaediyordu. Akkoyunlu sultanı Osman Bey ile Emîr Cihan Şah'ın tümenleri,sağ cenahın önünde yer almıştı. Mutahharten Bey, Karamanoğlu,Aydınoğlu, Menteşeoğlu, Germiyanoğlu, Saruhanoğlu ve Candaroğlu, sağ cenahta yer almışlardı. Çağatay sultanı Mahmud Han, Timur'un yanında idi.
Muharebegünü sabah namazından sonra Yıldırım Bayezid Han, askerlerine veciz birhitabede bulundu. Fakat karşı taraf da Sünnî Müslüman ve Türk olduğuiçin, askerin, Hıristiyan ordularına karşı gösterdiği başarıyıgösteremeyeceği ortada idi.
İki ordu, Ankara'nın kuzeydoğusundaki Çubuk ovasında, 28 Temmuz 1402tarihinde karşılaştı. Burada, o devrin en büyük kumandanlarından ikisiarasında tarihin en büyük savaşlarından biri oldu. Fil görmemiş Osmanlıatları ürktü. Osmanlı ordusundaki Kara Tatarların, aniden Timurtarafına geçip, Rumeli sipahilerininarkasından ok atmaya başlamaları, Osmanlının taarruz gücünü kırdı. Busırada Osmanlı ordusundaki Karaman, Candar, Germiyan, Aydın, Menteşe veSaruhanlı sipahileri karşı tarafta bayrak açmış olan beylerini görünce,Timur Han'ın tarafına geçtiler. Yıldırım Bayezid Han'ın yanında az birasker kaldı. Osmanlı ordusunun bir kısmı geri çekildi. Kara Timurtaş veFiruz paşalar, birlikleri tamamen bozuluncaya kadar dayandılar.Yıldırım Bayezid Han, gün batarken üç bin kişi ile Çataltepe'demuharebeye devam ediyordu. Burada süren üç saatlik vuruşmadan sonra,mağlûbiyeti anlayınca etrafındaki askerleri yararak kurtulmak istedi.Yıldırım Bayezid Han'ın atı yaralanınca, oğlu ile beraber, Çağatay hanıSultan Mahmud Han'ın kumanda ettiği birlik tarafından esir alındı.
   Timur Han, kendisini iyi karşıladı ve tesellide bulundu. Bir Osmanlı padişahınayaraşır şekilde, izzet ve ikramda bulundu. Timur'un, Yıldırım BayezidHan'a iyi davranmadığı iddiaları uydurmadır. Ancak, esaret zilletiniçekemeyen Yıldırım Bayezid Han, kederinden ve nefes darlığından kırkdört yaşında vefat etti. Timur Han, ölüm haberini alınca; "Yazık oldu,büyük bir mücahid kaybettik" demekten kendini alamadı.
AnkaraSavaşı, Orta Çağ'ın en büyük meydan muharebesidir. İki yüz binden fazlaTürk askeri, birbiri ile savaşmıştır. Anadolu topraklarında ikiMüslüman devlet arasında yapılmış olan büyük meydanmuharebelerindendir. Ankara Savaşının önemli neticeleri arasında;Anadolu Türk birliğinin parçalanması, Bizans ve İstanbul fethinin elliyıl daha uzaması ve Osmanlı Devleti'nin gelişmesinin en azından yarim asırdan daha fazla gecikmesi sayılabilir.
TimurHan, Ankara Savaşında kırk bine yakın zayiat vermiştir. Halbuki o, bumuharebeye kadar altı binden fazla kayıp vermemişti. Buna, Osmanlıordusundaki sevk ve idarenin mükemmeliyeti sebep olmuştur. Bazıtarihçiler, Yıldırım Bayezid Han ile savaştığı için Timur Han'ı haksızolarak kötülemekte, harp sahasında olanları, zulüm ve ortalığı kanaboyamak şeklinde bildirmektedir. Halbuki bunun iki devlet arasında birhâkimiyet savaşı olduğu unutulmamalı, bu savaş, tarafsız bir şekildeele alınıp değerlendirilmelidir.