Ambroise Pare

[boxcigar]

Fransız bilim adamlarından Pare (1510-1590), dört farklı kral zamanındacerrah olarak sarayda hizmet vermiştir. O dönemde cerrahi henüz birbilim olarak kabul edilmemekte ve cerrahi müdahaleler, daha çok berbercerrahlar tarafından yürütülmekteydi. Pare de bir berber cerrahtır.

Latince bilmediği için eserlerini Fransızca olarak kaleme almıştır.Belli başlı eserlerinden biri tüfek yaralarının tedavisi ile ilgilidir.Zira o devirde, uzun süreli savaşlar olmakta ve kullanılan silahlarınsebep olduğu yaralar önemli bir sorun teşkil etmekteydi. Savaşlardabizzat cerrah olarak görev yapan Pare, tüfek yaralarına tatbik edilendağlamada kullanılan yağın bitmesi sonucunda ağrıyı dindirmek içinmerhem tatbik etmiş ve onun, dağlamaya nispetle daha az acı vermesininyanı sıra yaranın daha çabuk iyileştiğini gözlemiştir. Bunun üzerine bukonuda bir eser kaleme alarak bu deneyimini cerrahlara duyurmakistemiştir.

Pare bu eserinin yanı sıra iki önemli çalışmasını da yine Fransızcaolarak kaleme almıştır. Bunlardan birisi, ayrıntılı bir anatomikitabıdır (Genel Anatomi). Eserde çeşitli şemalarla anlatım daha daaçık hale getirilmeğe çalışılmıştır. Resimler, o devir eserlerininkarakteristiği olarak fevkalade güzeldir. İkinci eseri ise genel bircerrahi kitabıdır (Genel Cerrahi). Burada Pare, cerrahi müdahalelerinyöntemleri ve cerrahi teknikleri ile ilgili bilgi vermektedir.

Cerrahi müdahaleleri amputasyon (işe yaramayacak kadar bozulmuş olanorgan ya da kısmın kesilmesi), dağlama ve ligatur (bağlama) olmak üzereüç ana kolda toplayan Pare, cerrahi müdahalelerde kullanılacak yenibazı aletler de önermektedir. Örneğin bunlardan biri zor doğumlardabebeğin rahimden alınmasını sağlayan 'suni eller'adını vermiş olduğualettir.