Allerjik Kontak Dermatit Bu durum deri iletemas eden çeşitli maddelerin sebep oldugu bir hastaliktir. allerjikkontak dermatite neden olan maddelere allerjen denilir. Eger bir kişibu allerjene karşi allerjik ise, bu allerjen ile temas kaşinti ve küçüksu dolu kabarciklara neden olur. Bu tablo ise allerjik kontakt dermatitolarak adlandirilir.
Asitler, alkali, çözücü,kuvvetli sabun ve deterjanlargenelde allerjik kontakt dermatite nedenolmaz. Bu kuvvetli kimyasallar herkesin derisinde reaksiyon oluşturur.Bu maddelere irritan denilir. Bazi kimyasal maddelerhem allerjen, hemde irritan yapida olabilir.
Dermatitin görüntüsü nasildir? Genellikle deri kirmizi, ödemlidir ve su dolu kabarciklar vardir. Bukabarciklar patlayarak, pullanma ve kabuklanmaya ile kaplidir. Dahasonra deri rengi koyulaşir ve derinin kabalaşir. allerjik kontaktdermatiti diger döküntülerden ayirmak zordur.
Nedenin saptanmasi Hastanin evde veya işyerinde derisi ile temas eden maddeler dermatolojiuzmani tarafindan sorgulanir. Bir çok kontakt dermatit, döküntününyerleşimi ile taninir. Bazen fizik muayene ve sorgulama ile allerjensaptanamaz, bu durumda Dermatoloji Uzmanlari allerjik patch (yama)testi uygularlar. Patch test temas eden allerjeni tespit etmek içinkullanilan kolay ve güvenli bir testtir. Olasi allerjenin ufak birmiktari deriye uygulanip bantlanir ve iki gün sonra test bölgesiaçilir. allerji oldugunda yama testinin uygulandigi alanda küçükkirmizi bir döküntü olur.
Sik rastlanilan allerjenler nikel, lastik, boyalar, koruyucular, parfümler ve bazi bitkilerdir.
Nikel Dermatiti Nikelbir çok metal eşyada bulunan bir maddedir. Bir çok krom kapli obje,hassas kişilerde reaksiyon oluşturabilecek miktarda nikel içerir.
Paslanmaz çelikten yapilan eşyalar nikel içerirler, fakat bu nikel sikibaglandigindan nikel hassasiyeti olan kişiler için güvenlidir.
Nikeliçeren küpeler kulak memesinde allerjiye neden olurlar ve nikelallerjisi bulunan kişilerde siklikla problem olurlar. Kulak delmek içinkullanilan igneler veya küpe takilmasi ile allerji başlar. Kulagidelmek için yalnizca paslanmaz steril igneler kullanilmalidir. Delmeişleminden sonra en azindan üç hafta nikel içermeyen küpelerkullanilmalidir.
Kiyafetlerdeki dügme, fermuar veklips ve benzeri metal aksesuarlar nikel içerirler ve allerjiye nedenolabilirler. Nikel hassasiyeti bulunan kişiler kiyafetlerinde naylonaksesuarlar kullanmalidir.
Nikel hassasiyetibulunan kişilerde terleme dermatiti şiddetlendirir. Nikel içerenobjelerin terli bir deriye temasindan 15-20 dakika sonra deride kaşintibaşlar: Döküntü bir iki gün içinde gelişir. Eger terleme yok ise ayniobjelerin saatlerce temasi herhangi bir probleme neden olmaz.
Lastik Lastiktenyapilmiş ürünler siklikla allerjik kontakt dermatite neden olur.Lastige eklenen kimyasallar reaksiyona neden olabilir. Lastik,özellikle de latex kaşinti, yanma ve kurdeşen gibi ani allerjikreaksiyona neden olabilir. Bazi kişilerde kaşinti, gözde yaşlanma venadiren nefes darligi oluşabilir. Bu durum saglik çalişanlari gibilatex eldiven giyenlerde siktir. Lastik eldivenler eldivenin altindakideride dermatite neden olur. Pudrasiz eldivenler daha az allerjeniktir.Lastik allerjisi bulunan bir çok kadin ev işlerinde pamuk astarlieldiven kullanmalidir. Ayakkabilarda bulunan lastik materyallerayaklarda allerjiye neden olabilir. Bu kişiler lastik içermeyenayakkabilar giymelidir.Ayakkabilardaki yapiştiricilar da probleme yolaaçabilir. Deri ayakkabilar da bile yapiştiricilar kullanilir.
Saç Boyalari Birçok kişi saçlarini herhangi bir zorluk taşimadan boyar. Bununla beraberbazi kişiler parafenilendiamine(PPD) karşi hassastirlar. PPD kalici saçboyalarinda kullanilan bir maddedir. Bu madde saça uygulanmadan evvelperoksit gibi bazi kimyasallar ile kariştirilir.
PPDyeallerjisi bulunan kişiler kalici saç boyalarini kullanmamalidir. PPD yeallerjisi olan kişilerin ¼ ü yari kalici boyalara karşi da allerjiktir.Bu nedenle uygulanmadan evvel pakette anlatildigi gibi patch (yama)testi uygulanmalidir.
PPD ye allerjik bir çokkimse kalici olmayan boyalari kullanmalidir. Bununla beraber az sayidakişi bu maddelere karşi da hassasiyet gösterebilir.
Bazikiyafetler PPD içerirken , bazi giysiler de PPD'ye karşi çaprazreaksiyon gösteren boyalar içerebilir. Bunun sonucu olarak bu kişilerözellikle naylon ve polyester gibi sentetik maddelerden yapilmiş, siyahrenkteki elbiseleri giyemez.
PPD ye hassasiyetgösteren olgularin %25 i PPD ile ilişkili olan ve lokal anestezi içinkullanilan benzokain maddesine karşi allerjiktir.
Neomisin Neomisin bir çok antibiyotikli krem, pomad, losyon , göz ve kulakdamlalari da bulunan bir antibiyotiktir. Bazen diger antibiyotikler vekortizon ile kombinasyon halinde bulunabilir. Bu ilaçlari herhangi birnedenle kullanan kişilerin bazilarinda allerjik reaksiyon gelişebilir.
Deri Bakin Ürünleri Parfüm, losyon ve kozmetikler allerjik kontakt dermatite nedenolabilir. Bazi kişiler kozmetik ürünlerdeki koku maddelerine hassastir.Diger bir kisim hastalar ise kozmetik maddelere bozulmayi engellemekiçin konulan Koyuyucu maddelere karşi allerji gelişebilir.
Kokuveren maddeler karşi allerjisi olanlar kokusuz kozmetik ürünlerikullanmalidir. Fakat kokusuz ürünler bile, içerdikleri kimyasallarinkokusunu gidermek amaciyla eklenen kokulari ihtiva edebilir. Gerçektenprezervatif (koruyucu) madde içermeyen ürün çok azdir. Koruyucularakarşi olan allerji patch (yama) testi ile saptanabilir.
Kromatlar Kromiçeren kromatlar siklikla allerjik kontakt dermatite neden olur.Kromatlar çimento, deri, bazi kibritler, boyalar ve paslanmayi gidericiürünlerde bulunur. Bu madde ile temas, otomobil, kaynak, çimento, dökümişleri, yol yapimi işleriyle ugraşanlarda siktir. Kromatlar açik kahverenkteki deri ayakkabi ve kiyafetlerin yapiminda da kullanilir.Ayakkabi dermatitleri kromat içeren deri ürünlerinin kullanilmasisonucunda oluşur.
Tedavi allerjik kontakt dermatiti olan kişiler aşagidaki kurallara uymalidirlar:
- Reaksiyonaneden olan maddeden uzak kalinmalidir. Dermatoloji uzmanlari etken olanmaddeler ve bunlardan korunma konusunda hastalarini bilgilendirir.
- allerjenmaddeyi içermeyen ürünler kullanimi allerjik reaksiyon gelişiminiengeller. Dermatoloji Uzmaninizdan bu ürünler hakkinda bilgi aliniz.
